+A A A-
Menu

Projekty Badawcze (NCN, MNiSW, MZ)

Podsumowanie projektu badawczego NCN 2011/03/B/NZ7/03788

Wybrane zakażenia odzwierzęce – gorączka Q, borelioza z Lyme, bartonelozy i riketsjozy, jako przyczyna nieodwracalnej niewydolności serca”

Kierownik projektu: S. Tylewska-Wierzbanowska 1

Główny wykonawca: T. Chmielewski 1

Wykonawcy: B. Fiecek1, J. Cielecka-Kuszyk 2, M. Kuśmierczyk 3, A. Parulski 3 

1 Samodzielna Pracownia Riketsji, Chlamydii i Krętków Odzwierzęcych, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-PZH  

2  Zakład Wirusologii, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-PZH

3  Klinika Kardiochirurgii i Transplantologii, Instytut Kardiologii im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 

Głównym celem badań było stwierdzenie czy przenoszone przez kleszcze zakażenia takimi bakteriami, jak Bartonella spp. Borrelia burgdorferi s.l., Coxiella burnetii i Rickettsia spp. mogą być przyczyną nieodwracalnych zmian mięśnia sercowego oraz zastawek (aortalnej i mitralnej). I czy w związku z tym, zakażenia tymi drobnoustrojami mogą doprowadzić do konieczności przeszczepu całego serca bądź wymiany zastawek. Jak często takie przypadki mają miejsce? Ponadto, celem było ustalenie metod badawczych, które pozwoliłyby na skuteczne wykrycie tych zakażeń.

Uzyskane wyniki wskazują na znaczący udział przenoszonych przez kleszcze bakterii (B. burgdorferi s.l., Bartonella spp., Rickettsia spp., Coxiella burnetii) w rozwoju myocarditis endocarditis, carditis, pancarditis – nieodwracalnych zmian serca, które będą wymagać przeszczepu serca bądź zastawek.

Wśród 148 pacjentów poddanych wymianie zastawek, u 63 chorych (42.6%) stwierdzono obecność swoistych przeciwciał dla antygenów Bartonella spp., Borrelia burgdorferi s.l., Coxiella burnetii i Rickettsia spp. W grupie tej, swoiste przeciwciała dla Bartonella spp, występowały u 47 chorych (31.7%), przeciwciała dla B. burgdorferi s.l. u 18 chorych (12.2%), przeciwciała dla Rickettsia spp, u 12 pacjentów (8.1%), a także u 1 pacjenta przeciwciała dla antygenów fazy II i I Coxiella burnetti.

Spośród 83 pacjentów zakwalifikowanych do zabiegu przeszczepienia serca jedynie 10 chorych zdecydowało się na oddanie dodatkowej krwi do badań naukowych. Wśród tych dziesięciu, u dwóch wykryto przeciwciała dla Bartonella spp. i u jednego dla B. burgdorferi s.l. U wszystkich badanych chorych (83+148) badanie metodą PCR wycinków zastawki mitralnej i aortalnej oraz mięśnia sercowego dało wynik ujemny. Natomiast badania histologiczne i immuno-histologiczne uwidoczniły ogniska zapalne w badanych tkankach, a także obecność bakterii Bartonella spp. i Rickettsia spp. Uzyskane wyniki wskazują na konieczność włączenia do rutynowej diagnostyki niewydolności i uszkodzenia serca oraz zastawek badań serologicznych w kierunku chorób odzwierzęcych przenoszonych przez kleszcze, takich jak: bartonelozy, borelioza z Lyme, riketsjozy z grupy gorączek plamistych i gorączka Q.

Należy zwrócić uwagę na zmianę grup zwiększonego ryzyka zachorowania na choroby odzwierzęce przenoszone przez kleszcze. Styl życia współczesnych społeczeństw: aktywny wypoczynek, rozwój turystyki, sporty ekstremalne, chęć poznawania i zajmowania nowych, kiedyś nieosiągalnych terenów, niosą za sobą również ujemne skutki i są nowymi czynnikami zwiększonego ryzyka zachorowania. Czynnikiem etiologicznym tych zachorowań mogą być drobnoustroje, których rezerwuarem są zwierzęta kręgowe (ssaki, ptaki). Wiele
z tych zakażeń występuje sezonowo, w okresie aktywności różnych gatunków pajęczaków ponieważ są one bardzo często przenosicielem (wektorem) wielu zakażeń. W naszej strefie klimatycznej, kleszcze są wektorem przenoszącym zakażenia od wiosny do jesieni.

 

Projekt Predefiniowany pn. „Ograniczanie społecznych nierówności w zdrowiu”
Projekt współfinansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2009- 2014. Zapraszamy do zapoznania się z informacjami na temat projektu  oraz do regularnego odwiedzania naszej strony:  http://www.nierownosci.mz.gov.pl/