pzh@pzh.gov.pl

Definicja

Ostra bakteryjna choroba gorączkowa, antropozoonoza wywołana przez zakażenie Anaplasma phagocytophium

Przenoszenie

Decydującą rolę w przenoszeniu odgrywają kleszcze z rodzaju Amblyomma i Ixodes. Głównym rezerwuarem i właściwym gospodarzem są dzikie zwierzęta kopytne – sarny, jelenie i gryzonie. Zwierzęta kopytne mają duży wpływ na rozpowszechnienie, gdyż są głównymi naturalnymi żywicielami kleszczy z rodzaju Ixodes. Ptaki nie są rezerwuarem zakażenia, ale mogą odgrywać znaczącą rolę w rozprzestrzenianiu się, przenosząc na duże odległości zakażone kleszcze. Najwięcej zachorowań przypada na okres maj – lipciec, a najczęstszym wektorem zakażenia są nimfy, rzadziej dorosłe kleszcze. Do zakażenia człowieka dochodzi przez skórę, podczas żerowania kleszcza.

Objawy

Ludzka anaplazmoza granulocytarna ma najczęściej łagodny i samoograniczający przebieg, czego przyczyną może być duży odsetek zakażeń bezobjawowych.
Objawy są niespecyficzne:

  • gorączka
  • pocenie się
  • bóle głowy
  • brak apetytu
  • nudności, wymioty
  • osłabienie
  • bóle mięśniowe i stawowe
  • zmiany skórne
  • kaszel

Diagnostyka

Diagnostyka oparta jest o badania laboratoryjne (stwierdza się obecność w leukocytach pacjentów wtrętów -moruli, podwyższenie stężenia białka C-reaktywnego i aktywności aminotransferaz) w połączeniu z wywiadami epidemiologicznymi.Istotną rolę w wywiadzie lekarskim odgrywa informacja o ukłuciu przez kleszcza.

Leczenie

Antybiotykoterapia

Zapobieganie

Najlepszą metodą prewencji przed chorobami odkleszczowymi jest unikanie kontaktu z kleszczami, a w przypadku ukąszenia szybkie i prawidłowe usunięcie go ze skóry. Niewłaściwe usuwanie ze skóry pasożyta może skończyć się jego zmiażdżeniem lub sprowokowaniem wymiotów, co z kolei przyczynia się do narażenia na chorobotwórcze patogeny. Pokrycie kleszcza tłuszczem zatyka jego tchawki i jednocześnie wywołuje stres prowokując wymioty, stwarzając niebezpieczeństwo rozprzestrzenienia się wirusów i innych patogenów. Przy usuwaniu pasożyta najlepiej używać pęsety, którą należy uchwycić kleszcza jak najbliżej skóry i zdecydowanym ruchem pociągnąć w górę. Jeśli fragmenty ciała pasożyta pozostały w skórze trzeba je niezwłocznie usunąć a miejsce po ukąszeniu przemyć spirytusem. Wszelkie problemy należy skonsultować z lekarzem.
Główne zalecenia profilaktyczne sprowadzają się do noszenia odpowiedniego ubioru podczas ekspozycji na kleszcze: zakładanie koszul z długimi rękawami, długich spodni i zakrytych butów, stosowanie nakrycia głowy; unikanie wypraw w rejony gdzie jest dużo kleszczy, stosowanie środków odstraszających kleszcze (odpowiednich repelentów), sprawdzanie ciała po pobyciu w lesie, zwłaszcza w zgięciach stawowych, głowie, rękach, nogach, pachwinach.