Wystawa ,,Obrazując lekooporność” na Dworcu Warszawa Centralna – zwiększenie świadomości społecznej poprzez sztukę:
• 30 ilustracji z 30 krajów europejskich zmienia naukę w wizualną opowieść o podejściu ,,Jedno zdrowie” (OneHealth)
• Wystawa będzie dostępna bezpłatnie od 17 lutego do 3 marca w Warszawie, skąd wyruszy dalej do Belgii, Włoch i Hiszpanii
• Jedną z autorek prac jest Gosia Herba – polska ilustratorka, która stworzyła obraz pod tytułem ,,AMR (oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe) zagraża zdrowiu i dobrostanowi zwierząt’’.

Warszawa, 17 lutego 2026 r.
Dworzec Centralny w Warszawie stał się miejscem otwarcia wystawy ,,Obrazując lekooporność: 30 historii, jedno zdrowie’’. To inicjatywa w ramach projektu EU-JAMRAI 2, która łączy prace 30 artystów z 30 krajów Europy w celu zwiększenia świaodomości jednego z największych wyzwań zdrowia publicznego naszych czasów – oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR). Wystawa będzie dostępna w Hali Głównej dworca do 3 marca 2026 r.

Inaugurację wystawy wspierali lokalni partnerzy EU-JAMRAI2: Narodowy Instytut Leków (NIL) oraz Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH Państwowy Instytut Badawczy (NIZP PZH-PIB). Dzięki współpracy z Polskimi Kolejami Państwowymi (PKP S.A.) wystawę umieszczono w przestrzeni publicznej o dużym natężeniu ruchu, aby przenieść rozważania dotyczące AMR do miejsc, w którym żyjemy, przemieszczamy się czy podróżujemy. O znaczeniu każdego z obrazów można przeczytać w języku polskim oraz angielskim lub zwiedzić wystawę z audioprzewodnikiem.

Wystawa to część szerzej zakrojonego projektu, w który w ostatnich miesiącach zaangażowało się 30 ilustratorów ze wszystkich krajów EU-27 oraz Ukraina, Norwegia i Islandia. Inicjatywa łączy sztukę i naukę z przesłaniami opracowanymi w ramach koncepcji ,,Jedno zdrowie’’, podkreśla związek między zdrowiem ludzi, zwierząt i środowiska. Treść podzielona została na 3 sekcje: czym jest oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, dlaczego jest to tak ważne zagadnienie oraz co możemy zrobić, aby jej przeciwdziałać.

W oficjalnym otwarciu wystawy wzięli udział m.in. Richard Vaux menadżer projektu EU-JAMRAI 2; dr n. o zdr. Anna Baumann-Popczyk – dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia, p. Ewa Szymanek – Liaison Officer projktu EU-JAMRAI 2 w Ministerstwie Zdrowia, prof. Małgorzata Kęsik-Brodacka – dyrektor ds. Naukowych NIL, dr Dorota Żabicka – koordynator Polski projektu JAMRAI (NIL), dr n. med. Bernard Waśko – dyrektor NIZP PZH-PIB, Rafał Włodarczyk – rzecznik prasowy WHO, dr Małgorzata Durka – z-ca dyrektora Oddziału ds. Medycznych, PKP S.A. Oddział Kolejowa Medycyna Pracy, a także reprezentacja Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy.

,,Troska o antybiotyki, to troska o życie”
Richard Vaux otworzył wydarzenie przypominając o tym, że wystawa powstała dzięki EU-JAMRAI- inicjatywie współfinansowanej przez UE, w której działania podejmowane przez 128 partnerów z 30 krajów Europy mają na celu przeciwdziałanie narastaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR, ang. antimicrobial resistance). W Polsce kampanię koordynuje Narodowy Instytut Leków. Podkreślił również, że AMR, choć często niedostrzegana, stanowi coraz większe wyzwanie dla społeczeństwa z powodu niewłaściwego stosowania lub nadużywania środków przeciwdrobnoustrojowych, zarówno w opiece zdrowotnej, jak i domach, rolnictwie i szeroko pojętym środowisku.

O AMR mówimy, kiedy mikroorganizmy (bakterie, wirusy, grzyby, pasożyty) przestają reagować na leki podawane w celu ich eliminacji jest to transgraniczne zagrożenie dla zdrowia publicznego, występujące na całym świecie. Na skutek lekooporności niektóre choroby przestają być możliwe do wyleczenia albo ich leczenie jest trudniejsze, wydłużone i wiąże się z powikłaniami. Szacuje się, że AMR w samej Unii Europejskiej powoduje ponad 33 tys. zgonów rocznie i generuje koszty w wysokości ok. 1,5 mld euro. Lekooporność dotyczy ludzi, zwierząt I środowiska, o czym przypomina nam obecna wystawa.

Kampania ,,Obrazując lekooporność’’ ma dwa wymiary : cyfrowy, który rozpoczął się w listopadzie 2025 r. z okazji Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach #SketchingAntimicrobialResistance; a także stacjonarny, obejmujący publiczne wystawy w 5 miastach europejskich. Wystawa miała swoją premierę w Wiedniu, a po przystanku w Warszawie, ruszy w dalszą podróż do Brukseli, Rzymu i Madrytu. Dodatkowo całość inicjatywy została przedstawiona na stronie (https://eu-jamrai.eu/pl/obrazujac-lekoopornosc/ ), na której wraz z ilustracjami można przeczytać przesłania, które za sobą niosą (dostępne w 27 językach), a także obejrzeć ilustrowany album służący edukacji i zwiększaniu świadomości.

Współpraca na rzecz przeciwdziałania lekooporności
Oficjalne otwarcie wystawy odbyło się w obecności przedstawicieli Instytucji działających na rzez ochrony zdrowia m.in. Ministerstwa Zdrowia, WHO, NIL oraz NIZP PZH-PIB. Każda z instytucji dokłada bowiem wszelkich starań, aby poprawić sytuację zdrowotną społeczeństwa – zarówno w Polsce jak i całej Europie, a wspólne inicjatywy pozwalają na połączenie sił w ramach szeroko zakrojonych działa.

,,Bardzo się cieszę, że mam okazję być tutaj razem z państwem ze strony Ministerstwa Zdrowia. Mamy okazję zapoznać się ze wspaniałymi wynikami inicjatywy EU-JAMRAI, która zrzesza jednostki, naukowców, instytucje, ekspertów, obywateli Unii Europejskiej, którzy podejmują wysiłki i działania zmierzające do zahamowania zjawiska lekooporności. Antybiotyki to wspaniałe dobrodziejstwo, wspaniały wynalazek ludzkości – pomaga nam zwalczać choroby, które jeszcze wiele lat temu były dla nas śmiertelne. (…) Niestety bakterie uczą się przełamywać mechanizmy, dzięki którym antybiotyki nam pomagają. Dlatego bardzo ważne jest (w obecnych czasach, w dobie dezinformacji), aby informacje na temat tego, w jaki sposób możemy przeciwdziałać zjawisku lekooporności były powszechnie dostępne. Dzisiaj, dzięki inicjatywie JAMRAI możemy obejrzeć wspaniałe grafiki 30 artystów, mówiących o tym, w jak sposób dochodzi do lekooporności oraz w jaki sposób nasze codzienne decyzje, nasze wybory (zwykłych obywateli) mogą przyczynić się do tego, aby zahamować ten proces – abyśmy wspólnie przyczynili się do tego, że to dobrodziejstwo (leki przeciwdrobnoustrojowe) przestały nam służyć. Serdecznie Państwa zapraszam, aby zapoznać się z grafikami. Bardzo dziękuję za tę inicjatywę.’’ Anna Baumann-Popczyk, Dyrektor Departamentu Zdrowia Ministerstwa Zdrowia

,,W imieniu Narodowego Instytutu Leków, koordynatora projektu EU-JAMRAI 2 w Polsce, z wielką przyjemnością uczestniczę w tej ważnej inicjatywie mającej na celu zwalczanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Kwestia ta jest szczególnie pilna dzisiaj, ponieważ opracowujemy polską strategię walki z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Wydarzenia takie jak ta wystawa pomagają podnosić świadomość społeczną i wspierać bardziej odpowiedzialne stosowanie antybiotyków. Dziękuję organizatorom i artystom za stworzenie przestrzeni do refleksji i dyskusji o tym, jak wspólnie możemy chronić skuteczność antybiotyków.”
Prof. Małgorzata Kęsik-Brodacka, Dyrektor ds. Naukowych NIL

,,Antybiotykooporność jest jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego o zasięgu globalnym. W opiece nad pacjentem coraz częściej spotyka się zakażenia wywoływane przez oporne na leczenie bakterie. Szacuje się, że każdego roku na terenie Europy pacjenci spędzają ponad 9,5 mln dodatkowych dni w szpitalach z powodu leczenia skutków zakażeń wywołanych tymi drobnoustrojami. To wszystko przekłada się na obciążanie systemu opieki zdrowotnej, gospodarki i przede wszystkim – kosztuje wiele ludzkich istnień. W Europie w 2019 roku, oporność bakterii wiązała się z ponad 500 tys. zgonów. Według WHO aktualnie co trzecia osoba chora na gruźlicę leczy się na gruźlicę wielolekooporną. AMR może mieć również wpływ na przebieg chorób niezakaźnych, w przypadku których zakażenie może mieć katastrofalne skutki dla pacjenta. Jedynie wprowadzenie systemowych rozwiązań w ujęciu ,,Jedno zdrowie” – uwzględniające wzajemną zależność zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska mogą zapobiec dalszej eskalacji problemu.’’
Dr n. med. Bernard Waśko, Dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB

,,Dworce kolejowe PKP S.A. są jednymi z najbardziej dostępnych przestrzeni publicznych, przez które każdego dnia przewijają się tysiące osób. To naturalne miejsca do działań edukacyjnych w zakresie zdrowia publicznego, ponieważ medycyna XXI wieku nie rozgrywa się już wyłącznie w gabinetach lekarskich – coraz większą rolę odgrywa świadomość społeczna i codzienne decyzje zdrowotne. Prezentacja wystawy o antybiotykoodporności na Dworcu Centralnym im. Stanisława Moniuszki w Warszawie pokazuje, że przestrzeń transportowa może stać się ważnym miejscem edukacji i dialogu społecznego. Sztuka ma niezwykła moc zatrzymywania nas w biegu. Wierzymy, że takie inicjatywy skłaniają podróżnych do refleksji nad odpowiedzialnym stosowaniem antybiotyków oraz ideą One Health – jednego zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska.’’
Dr Małgorzata Durka, Z-ca Dyrektora Oddziału ds. Medycznych,
PKP S.A. Oddział Kolejowa Medycyna Pracy

Gosia Herba, Polska artystka
Artystką reprezentującą Polskę w projekcie jest Gosia Herba, która stworzyła grafikę ,,AMR zagraża zdrowiu i dobrostanowi zwierząt’’. Gosia Herba to polska ilustratorka tworząca projekty umieszczane w książkach i prasie. W swoich pracach łączy tradycyjne techniki (gouache, kredki czy linoryt) z rysunkiem cyfrowym. Współpracowała z licznymi mediami i wydawcami międzynarodowymi (zarówno gazet, czasopism jak i książek), a jej twórczość odznacza się charakterystycznym językiem wizualnym, bogatą kompozycją oraz współczesnymi kolorami i formą.

EU-JAMRAI 2
EU-JAMRAI 2 (drugie wspólne działanie europejskie w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i zakażeń związanych z opieką zdrowotną) to szeroko zakrojona europejska inicjatywa, która zrzesza kluczowe instytucje i ekspertów z 30 krajów w celu ograniczenia AMR oraz wzmocnienia profilaktyki i przeciwdziałania zakażeniom związanym z opieką zdrowotną w duchu podejścia ,,Jedno zdrowie’’. Projekt jest współfinansowany przez program EU4Health i uczestniczących w nim partnerów, a jego łączny budżet wynosi 62,5 mln euro, w tym 50 mln euro z Komisji Europejskiej. W projekcie bierze udział ponad 120 instytucji z 30 krajów.

KONTAKT DLA PRASY: Sylwia Kalska skalska@pzh.gov.pl
Więcej informacji: Obrazując lekooporność | EU-JAMRAI