pzh@pzh.gov.pl

PION ZASTĘPCY DYREKTORA DS. ANALIZ I STRATEGII W ZDROWIU PUBLICZNYM

Kierownik
Dr hab. n. o zdr., dr n. ekon. Aleksandra Czerw, prof. nadzw. NIZP-PZH

Zastępca kierownika

Skład zespołu
mgr Monika Pajewska
mgr Olga Partyka
dr n. med. Mariusz Tarhoni
dr n. o zdr. Katarzyna Kwiatkowska
mgr Dipl.-Kff. Elżbieta Buczak-Stec

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Olga Partyka
E-mail: opartyka@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 295
Budynek: C
Pokój: 420

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

– Analiza publicznych i prywatnych źródeł finansowania opieki zdrowotnej, w kontekście oceny stabilności systemu opieki zdrowotnej i dostępu do świadczeń zdrowotnych,
– Analiza kosztów świadczeń udzielanych na każdym poziomie opieki zdrowotnej,
– Analiza ekonomiczna programów zdrowotnych i ocena wpływu tych programów na zdrowie populacji,
– Ekonomiczna ocena obciążeń wybranymi chorobami przewlekłymi w porównaniu z kosztami prewencji,
– Ocena regulacji legislacyjnych w aspekcie ich wpływu na ekonomikę i organizację podmiotów leczniczych.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

W związku z rozwojem technologii medycznych, zwiększającymi się potrzebami zdrowotnymi społeczeństwa oraz ograniczonymi zasobami, jakimi dysponuje system ochrony zdrowia, efektywne zarządzanie ekonomiczne i organizacyjne powinno stanowić podstawę w kształtowaniu polityki zdrowotnej. Decyzje podejmowane w tym temacie muszą być oparte na rzetelnych analizach ekonomicznych i systemowych, dlatego misją Zakładu jest wspomaganie swoją wiedzą i doświadczeniem organów odpowiedzialnych za funkcjonowanie opieki zdrowotnej w Polsce.

Pracownicy Zakładu realizują te działania m.in. poprzez członkostwo w wojewódzkich radach do spraw map potrzeb zdrowotnych, w których biorą udział w pracach nad metodyką, opracowaniem i analizą map.

Nadrzędnym celem Zakładu Analiz Ekonomicznych i Systemowych jest tworzenie takich narzędzi ekonomicznych i zarządczych, które służą poprawie funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce, a co za tym idzie utrzymaniu zdrowia całego społeczeństwa.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

2018r:

Juszczyk G., Czerw A., Augustynowicz A., Mikos M., Religioni U., Banaś T., Deptała A., Refusal to take a sick leave as an estimate of the phenomenon of presenteeism in Poland, Oncotarget, IF: 5,168, MNiSW: 40

Czerw A., Augustynowicz A., Deptała A., Health needs in local government policies in Poland in the context of anti-smoking health policy programmes, Advances in Clinical and Experimental Medicine, no 12/2018, IF: 1,179, MNiSW: 15

Augustynowicz A., Strzelec P., Wrześniewska- Wal I., Bobiński K., Kowalska M., Partyka O., Czerw A., The scope of obligatory civil liability insurance of entities conducting medical activities and liability for damages resulting from violations of patients’ rights in the polish law, Journal of Education, Health and Sport, MNiSW: 7

Juszczyk G., Czerw A., Walewska-Zielecka B., Mikos M., Banaś T., Ślusarczyk J., Immunity to hepatitis A virus among working professionals in Poland. Results of a serological survey comprising a three-year period:2013-2015, Annals of Agricultural and Environmental Medicine, IF: 0,829, MNiSW: 20

Partyka O., Kuszewski K., Radiukiewicz S., Włodarczyk C., Podstawowa opieka zdrowotna w systemie ochrony zdrowia i kształcenie lekarzy rodzinnych w Polsce. Co warto wiedzieć z historii? Zdrowie Publiczne i Zarządzanie, MNiSW: 11

PROWADZONE PROJEKTY

1. Narodowy Program Zdrowia: Analiza adekwatności i efektywności udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w odniesieniu do rozpoznanych potrzeb zdrowotnych osób starszych (2017-2020) – w części badającej efektywność opieki zdrowotnej nad osobami w wieku 60+. Zakres badania obejmuje analizę rozpoznań, świadczeń udzielanych osobom starszym w Polsce oraz analizę wyceny tych świadczeń. Celem analiz jest zidentyfikowanie najczęściej występujących rodzajów przebiegu korzystania z opieki medycznej oraz zidentyfikowanie takich rodzajów procesu korzystania z opieki medycznej, które okazały się najbardziej efektywne. Drugim celem jest oszacowanie kosztów najbardziej efektywnych kosztowo sposobów korzystania ze świadczeń medycznych oraz kosztów całkowitych świadczeń medycznych, które byłyby ponoszone po wprowadzeniu zmian systemowych.

2. Zadanie statutowe „Akceptacja choroby wśród pacjentów z nowotworami układu pokarmowego i moczowo-płciowego – aspekty psychologiczne i ekonomiczne” (2018) – Celem badania jest weryfikacja wpływu czynników społeczno-ekonomicznych na akceptację choroby wśród pacjentów cierpiących na nowotwory układu pokarmowego oraz moczowo-płciowego, a także analiza wyników w aspekcie wpływu na koszty leczenia tych grup pacjentów. Wyniki uzyskane w badaniu pozwolą wyodrębnić grupy chorych, którzy wymagają największego wsparcia psychoonkologicznego. Dane literaturowe wskazują, iż akceptacja choroby zależeć może zarówno od lokalizacji zmiany pierwotnej nowotworu, jak i od czynników socjo-ekonomicznych. Identyfikacja zależności umożliwi dokładne wskazanie docelowej grupy pacjentów, w których leczeniu należy szczególnie uwzględnić wsparcie psychologiczne.

3. Mapy potrzeb zdrowotnych – umieralność według województw, aktualizacja 2018r. Celem jest dostosowanie zasobów opieki zdrowotnej do potrzeb zdrowotnych ludności danego województwa.

4. „Ile kosztuje zdrowie?” (2018) – Celem projektu jest stworzenie raportu pokazującego koszty prozdrowotnego stylu życia (zdrowa dieta i aktywność fizyczna) w ujęciu mikro – i makroekonomicznym w odniesieniu do najczęstszych w Polsce chorób cywilizacyjnych, w tym choroby układu krążenia, nowotwory i cukrzyca. Analizy pozwolą na wskazanie obszarów nierówności w zdrowiu na poziomie profilaktyki oraz sformułowanie rekomendacji zmian systemowych w tym zakresie.

5. „Narodowy Program Zdrowia: Prowadzenie monitoringu zadań z zakresu zdrowia publicznego (2018) – analiza realizacji zadań zdrowia publicznego na podstawie sprawozdań jednostek centralnych oraz samorządów terytorialnych. Zgodnie z obowiązującymi od 2016 roku przepisami prawnymi, rok 2017 jest drugim rokiem prowadzenia sprawozdawczości z zakresu realizacji zadań z obszaru zdrowia publicznego. Celem projektu było przygotowanie raportu dotyczącego sprawozdawczości z realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego głównie w aspekcie ilościowym. Obejmuje on zestawienie informacji na temat programów zrealizowanych w 2017 r. przez podmioty centralne oraz jednostki samorządu terytorialnego, w tym opracowanie porównawcze z rokiem 2016. Do pobrania: „Raport: Prowadzenie monitoringu zadań z zakresu zdrowia publicznego”

Kierownik
mgr Magdalena Krysińska- Pisarek

Zastępca kierownika

Skład zespołu
mgr Jolanta Muszyńska
dr n. o zdr. Katarzyna Domosławska- Żylińska
mgr Paulina Dusińska
mgr Marlena Fronk
dr hab. Katarzyna Czabanowska

Rezydenci:
lek. stom. Joanna Bulira- Pawełczyk
lek. stom. Olga Cytrynowicz
lek. stom. Patrycja Grzela
lek. stom. Katarzyna Oliwa-Dobieszewska
lek. stom. Maryna Romaniuk
lek. stom. Malwina Wasiak
lek. stom. Agnieszka Wasiluk

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Magdalena Krysińska- Pisarek
E-mail: mkrysinska@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 245
Budynek: C
Pokój: 429

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

• Planowanie oraz współorganizowanie i współprowadzenie grupowych szkoleń podyplomowych i doskonalących pracowników sektora ochrony zdrowia, Państwowej Inspekcji Sanitarnej i innych instytucji oraz podmiotów, których zakres obowiązków odpowiada zakresowi prac statutowych NIZP-PZH.

• Współpraca w obszarze edukacji tj. szkoleń indywidualnych i prowadzeniu specjalizacji dla lekarzy oraz osób wykonujących inne zawody w ochronie zdrowia w trybie rezydenckim lub otwartym w ramach uzyskanych akredytacji (np. zdrowia publicznego, epidemiologii) bądź podpisanych umów z innymi jednostkami naukowo – edukacyjnymi.

• Współpraca w zakresie szkoleń i prac badawczych z zakładami Instytutu oraz instytucjami i towarzystwami o charakterze naukowo-edukacyjnym w Polsce i na świecie.

• Współudział w przygotowaniu programów szkoleniowych i ocena realizacji oraz ich jakości.

• Współudział w pracach programowych kształcenia w zakresie zdrowia publicznego, promocji zdrowia, epidemiologii i innych kierunków mających zastosowanie w ochronie zdrowia.

• Współpraca z administracją rządową i samorządową oraz innymi podmiotami.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

W 1926 r. utworzona została w ramach organizacyjnych Państwowego Zakładu Higieny, pierwsza w Europie, Państwowa Szkoła Higieny. Jej głównym celem była działalność dydaktyczna, obejmująca szkolenie pracowników m.in. służby zdrowia w terenie.

W 1946 r. nastąpiło wznowienie, działalności dydaktycznej, prowadzonej do chwili obecnej w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego – Państwowym Zakładzie Higieny; od 1992 r. organizowanej przez dział dydaktyczny pn. Studium Zdrowia Publicznego (organizowane są kursy specjalizacyjne, doskonalące, w tym również szkolenia w zakresie nowoczesnych metod badań m.in. opracowanych w NIZP-PZH; w zakresie metod nadzoru sanitarno-epidemiologicznego; szeroko pojętego zdrowia publicznego). [HP1] 

Obecnie Studium Zdrowia Publicznego NIZP-PZH jest członkiem Stowarzyszenia Szkół Zdrowia Publicznego Regionu Europejskiego ASPHER i jest organizacyjnie związane z Zakładem Promocji Zdrowia i Szkolenia Podyplomowego

 PROWADZONE PROJEKTY

„Edukacja zdrowotna w profilaktyce urazów i w promocji bezpieczeństwa”

Projekt zakłada działania edukacyjne w zakresie profilaktyki urazów u osób powyżej 60 roku życia. Poruszane są zagadnienia związane z urazami u osób starszych, ale także z szeroko pojętym bezpieczeństwem i opieką nad seniorami. Przeprowadzane działania kierowane są do konkretnej grupy odbiorców, jakimi są osoby 60+, ale też do ich opiekunów, pielęgniarek, pracowników pomocy społecznej oraz osób sprawujących władzę lokalną. Zadania w projekcie ukierunkowane są również na promocję aktywnego starzenia się. Wynikiem podjętych prac ma być większa świadomość społeczeństwa na temat urazów u osób 60+, a także konkretne wskazówki, jak zorganizować przestrzeń wokół życia seniora (np. ćwiczenia usprawniające, wytyczne dla architektów, organizacja bezpiecznego mieszkania), aby jak mogły funkcjonować samodzielnie i bezpiecznie. (07.2017-2020)

Kierownik
Dr Bogdan Wojtyniak, prof. NIZP-PZH

Zastępca kierownika
Dr Paweł Goryński

Skład zespołu
mgr Rafał Halik
dr Bożena Moskalewicz
dr Anna Poznańska
dr Daniel Rabczenko
mgr Paweł Radomski
mgr Barbara Rubikowska
mgr Wojciech Seroka
Jakub Stokwiszewski
mgr Aneta Trochonowicz

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Aneta Trochonowicz 
E-mail: atrochonowicz@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 236

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

• Monitorowanie i analiza stanu zdrowia ludności Polski na podstawie danych statystyki publicznej ze szczególnym uwzględnieniem geograficznych i społecznych nierówności w zdrowiu i ich uwarunkowań oraz prowadzenie i rozwój internetowej „Bazy wiedzy w zakresie nierówności w zdrowiu”, okresowe przygotowywanie raportu o sytuacji zdrowotnej ludności Polski.
• Planowanie, organizacja i prowadzenie populacyjnych badań różnych aspektów stanu zdrowia ludności ze szczególnym uwzględnieniem badań w zakresie epidemiologii chorób niezakaźnych; prowadzenie analiz problemów zdrowotnych wybranych populacji i ich związku z czynnikami stylu życia, społecznymi i środowiskowymi.
• Rozwijanie i wdrażanie metod statystycznych analizy i prezentacji danych dotyczących zdrowia ludności i jego zagrożeń.
• Prace nad metodyką i udział w opracowaniu i analizie danych do map potrzeb zdrowotnych.
• Prowadzenie Ogólnopolskiego Badania Chorobowości Szpitalnej Ogólnej (OBChSO).

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Wyniki prowadzonych w Zakładzie badań pozwalają określić rozmiar ważnych problemów zdrowotnych, ich trendy, uwarunkowania i istotne czynniki ryzyka, stopień zróżnicowania społecznego i geograficznego. Informacje te są niezbędne dla formułowania polityki zdrowotnej i planowania usług zdrowotnych, dostarczają danych dla planowania, monitorowania i oceny programów zmierzających do poprawy zdrowia społeczeństwa. Ponadto pozwalają na identyfikację nowych obszarów priorytetowych z punktu widzenia zdrowia publicznego jak i dostarczają informacji porównawczych dla wsparcia działań na szczeblu lokalnym i krajowym.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

1. Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania, NIZP-PZH 2016

2. Incidence, treatment, in-hospital and one-year outcomes of acute myocardial infarction in Poland in 2009-2012 – nationwide database AMI-PL, Kardiol Pol. 2015;73(3):142-58.

3. Cerebrovascular diseases in Poland—inconsistent seasonal patterns of hospitalisation and mortality. Eur J Public Health. 2018 Apr 1;28(2):376-381

4. Association between high temperature and mortality of Warsaw inhabitants, 2008-2013. Przegl Epidemiol. 2016;70(4)

5. Indirect effects of a 7 year PCV7/PCV13 mass vaccination program in children on the incidence of pneumonia among adults: a comparative study based on two Polish cities, Curr Med Res Opin. 2016;32(3):397-403

PROWADZONE PROJEKTY

Joint Action – Health Equity Europe – projekt Komisji Europejskiej skierowany na problematykę wypracowania uniwersalnych, przeznaczonych dla wielu krajów narzędzi do zwalczania nierówności w zdrowiu; 2018-2021

Joint Action on Health Information – projekt Komisji Europejskiej skierowany na ujednolicanie i rozwój systemów informacji o zdrowiu w krajach UE- 2018-2021

Analiza wpływu interwencji podejmowanych w ramach NPZ pod kątem problematyki pogłębiania lub ograniczania nierówności społecznych w zdrowiu – działanie finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia 2016-2020; okres realizacji: rok 2018 i 2020

Przygotowanie kompleksowej publikacji opisującej sytuację zdrowotną ludności Polski i jej uwarunkowania z uwzględnieniem społecznych nierówności w zdrowiu – działanie finansowane ze środków Narodowego Programu Zdrowia 2016-2020; okres realizacji: rok 2018 i 2020

Atlas umieralności ludności Polski 2008-2010, grant badawczy N N404 186239, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2010-2012

Epidemiologia Zaburzeń Psychicznych i Dostępność Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej – EZOP Polska”, 2009-2012, Projekt: PL 0256, EEA/Norweski Mechanizm Finansowy

Equity Action, The Joint Action on Health Inequalities, EU Health Programme 2008-2013 – wspieranie działań na rzecz ograniczania nierówności w zdrowiu w Europie poprzez kształtowanie polityki lokalnej i międzysektorowej w tym zakresie; 2011-2013

„Program PL13 Ograniczanie społecznych nierówności w zdrowiu, 2014-2016” współfinansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2009 – 2014

Enhance Health, Interreg IIIC, Environmental health surveillance system in urban areas near incinerators and industrial premises, 2E00401 – subiektywna ocena ryzyka odczuwanego przez ludność zamieszkującą w pobliżu spalarni odpadów, proces komunikacji o ryzyku; 2003-2007

Short term effects of air pollution on health: A European approach to methodology, dose-response, assessment and evaluation of public health significance (APHEA-2) – a multinational project funded by European Commission – krótkoterminowy wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie; 1997-2001

Kierownik
p.o. dr n. med. Ewa Urban

Skład zespołu
prof. dr hab. n. med. Magdalena Bielska-Lasota
dr hab. n. med. Dorota Cianciara
dr Dorota Dudek-Godeau
dr Małgorzata Gajewska
dr Anita Gębska-Kuczerowska
dr Aleksandra Gliniewicz-Łabędź
mgr Katarzyna Kwiatkowska
dr Katarzyna Lewtak
mgr Maria Piotrowicz
mgr Lucyna Poboży
mgr Monika Przygucka-Gawlik
mgr Anna Rutyna
mgr Ewelina Rzepczak-Zacharek
mgr Larysa Sugay
Iwonna Włodarczyk
dr Anna Zielińska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: Iwonna Włodarczyk
E-mail: iwlodarczyk@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 375
Budynek: C
Pokój: 424

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?
 
• Ocena i analiza stanu, uwarunkowań i możliwości rozwoju krajowego potencjału promocji zdrowia;
• Prace nad metodyką i udział w opracowaniu i analizie map potrzeb zdrowotnych; 
• Ocena i analiza społeczno-środowiskowych i behawioralnych uwarunkowań zdrowia;
• Rozpoznawanie występowania i uwarunkowań wybranych problemów zdrowotnych oraz potrzeb zdrowotnych wybranych grup ludności; 
• Ocena i analiza zagrożeń oraz możliwości zwalczania chorób cywilizacyjnych; 
• Opracowanie i wdrażanie programów i interwencji prozdrowotnych oraz ocena ich przebiegu i efektów; 
• Prowadzenie badań w zakresie etyki i zdrowia publicznego; 
• Działalność edukacyjna i opiniodawcza w wymienionym zakresie; 
• Współpraca z innymi instytucjami kształtującymi politykę zdrowotną.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW
 
• Monitorowanie wskaźników zdrowotnych stosowanych do oceny zwalczania chorób cywilizacyjnych i funkcjonowania systemów zdrowotnych, a w szczególności populacyjnych wskaźników 5-letnich przeżyć chorych na nowotwory złośliwe oraz przyczyn zróżnicowania tych wskaźników w Polsce i w Europie. Cel ten jest realizowany poprzez aktywny udział w wieloletnich projektach międzynarodowych (m.in. EUROCARE, CONCORD oraz projektów pochodnych).

• Rozwijanie metodologii w zakresie generowania i zastosowania oraz analiz wskaźników epidemiologicznych oraz wskaźników jakości w ramach europejskiego projektu Joint Action iPAAC (https://www.ipaac.eu/) m.in. w zakresie budowania struktur lecznictwa onkologicznego o wysokich standardach opieki w ramach „ścieżki pacjenta”; prowadzenie badań pilotażowych dotyczących nowych rozwiązań organizacyjnych, m.in. „sieć onkologiczna”.

• Współpraca w zakresie oceny i analizy stanu, uwarunkowań i możliwości rozwoju krajowego potencjału zdrowia publicznego i promocji zdrowia;

• Współpraca w zakresie analiz oraz opracowaniu ekspertyz i rekomendacji, w tym w zakresie do zastosowania w Polsce i w krajach europejskich.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

1. Nie ma zdrowia bez badań w dziedzinie zdrowia publicznego. Pod red.: D. Cianciara, Warszawa, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, 2014

2. Dorota Cianciara, Katarzyna Lewtak, Małgorzata Gajewska, Maria Piotrowicz, Ewa Urban, Diagnoza istniejącej organizacji i funkcjonowania systemu zdrowia publicznego w Polsce – rzeczywisty sposób działania systemu. Tom I. Podsumowanie, Warszawa: NIZP-PZH, 2017

3. Anita Gębska-Kuczerowska, Mirosław J. Wysocki, Iwona Paradowska-Stankiewicz, Magdalena Stec, Grzegorz Juszczyk, Ryzyko zakażeń krwiopochodnych z perspektywy zdrowia publicznego – raport z badań. W: Aspekty systemowe i ekonomiczne WZW typu C w Polsce z perspektywy zdrowia publicznego. [red. M.J. Wysocki, J. Gierczyński, A. Gębska-Kuczerowska], NIZP-PZH, Warszawa 2017

4. Dorota Dudek-Godeau, Katarzyna Kwiatkowska, Joanna Bogusz, Magdalena Bielska-Lasota, Poprawa wyleczalności nowotworów złośliwych wieku dziecięcego w Polsce, W: Sytuacja zdrowotna Polski i jej uwarunkowania, Bogdan Wojtyniak i Paweł Goryński, Warszawa: NIZP-PZH, 2016, 172-183

5. Laura Botta, Riccardo Capocaccia, Annalisa Trama, Christian Herrmann,Diego Salmeróne, Roberta De Angelis, Sandra Mallone, Ettore Bidoli,Rafael Marcos-Gragera, Dorota Dudek-Godeau (NIZP-PZH), Gemma Gatta, Ramon Cleries, TheRACECAREnet Working group. Bayesian estimates of the incidence of rare cancers in Europe 3. Cancer Epidemiology.54(2018); 95-100. IF=2,711 (2014)

PROWADZONE PROJEKTY

1. ProfiBaza – Cyfrowe udostępnienie informacji publicznej na temat sytuacji zdrowotnej ludności oraz realizacji programów zdrowotnych dla potrzeb profilaktyki chorób i promocji zdrowia w Polsce – udostępnienie do ponownego wykorzystania gromadzonych przez NIZP-PZH oraz inne podmioty zasobów Informacji Sektora Publicznego (ISP) oraz profilaktyki chorób i promocji zdrowia, a także dotyczących sytuacji zdrowotnej ludności w Polsce poprzez digitalizację zasobów analogowych i integrację zbiorów cyfrowych zgromadzonych w postaci ponad 76 tysięcy dokumentów oraz zbudowanie cyfrowego repozytorium, przy jednoczesnym zwiększeniu informacji na temat zgromadzonych w systemie zasobów ISP poprzez szeroką promocję wśród odbiorców. Cel główny jest realizowany przez następujące cele szczegółowe:

• Wzrost jakości zbiorów ISP gromadzonych przez NIZP-PZH profilaktyki chorób i promocji zdrowia oraz z zakresu programów zdrowotnych celem ich eksploatacji i ponownego wykorzystania;

• Wzrost poziomu integracji i dostępności zbiorów ISP z zakresu sytuacji zdrowotnej ludności Polski celem ich eksploatacji i ponownego wykorzystania;

 • Poprawa dostępności do zasobów z zakresu profilaktyki chorób i promocji zdrowia oraz programów zdrowotnych oraz sytuacji zdrowotnej ludności Polski gromadzonych przez NIZP-PZH oraz inne podmioty i szerokie ich wykorzystanie w celach poznawczych, naukowych, administracyjnych i komercyjnych;

• Wzrost jakości działań promocyjnych i upowszechnieniowych w odniesieniu do zasobów gromadzonych w NIZP-PZH oraz inne podmioty wśród podmiotów i osób potencjalnie zainteresowanych obszarem profilaktyki i promocji zdrowia, programów zdrowotnych i sytuacji zdrowotnej ludności Polski.
Realizacja Projektu: 01.03.2018-28.02.2021.

2. Narodowy Program Zdrowia – Analiza adekwatności i efektywności udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej w odniesieniu do rozpoznanych potrzeb zdrowotnych osób starszych – ocena adekwatności świadczeń zdrowotnych udzielanych osobom starszym i analiza efektywności funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w aspekcie potrzeb zdrowotnych tej grupy pacjentów oraz wypracowanie rekomendacji dotyczących poprawy dostępności i jakości do świadczeń zdrowotnych dla osób starszych.
Realizacja Programu: 01.01.2018 – 30.06.2020.

3. Ograniczanie społecznych nierówności w zdrowiu

Projekt Predefiniowany Ministerstwa Zdrowia realizowany w latach 2014-2017 w ramach Programu PL 13 współfinansowanego ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego – realizacja Działania 3: Zwiększanie wiedzy i umiejętności w obszarze zdrowia publicznego (stacjonarne szkolenia i seminaria oraz programy e-learningowe).

Realizacja Projektu umożliwiła przede wszystkim zwiększenie skuteczności działania lokalnych samorządów terytorialnych w zakresie realizacji zadań dotyczących zdrowia publicznego oraz ułatwienie realizacji Narodowego Programu Zdrowia w części dotyczącej społecznych nierówności w zdrowiu.

4. Zapobieganie zakażeniom HCV – wirusowe zapalenie wątroby typu C zostało uznane przez Światową Organizację Zdrowia za jedno z największych światowych zagrożeń epidemicznych. Ze względu na wieloletni bezobjawowy przebieg zakażenia HCV, chorobę określono mianem „wirusowej bomby zegarowej” lub „cichej epidemii”. Celem głównym projektu jest stworzenie podstaw do zaplanowania długofalowej strategii przeciwdziałania zakażeniom HCV i zwalczania wzw C w Polsce poprzez określenie sytuacji epidemiologicznej, ocenę ryzyka zakażeń w placówkach medycznych i w sektorze usług o zwiększonym ryzyku transmisji zakażeń krwiopochodnych, przygotowanie założeń rutynowych badań diagnostycznych, zwłaszcza wśród użytkowników substancji psychoaktywnych, jak również opracowanie i przeprowadzenie programu edukacyjnego w zakresie społecznego uświadomienia problemu zakażeń HCV i zasad zapobiegania tym zakażeniom, ze szczególnym uwzględnieniem pracowników ochrony zdrowia.
Realizacja Programu: lata 2012-2016.

5. Innovative Partnership for Action Against Cancer (iPAAC) Joint Action – projekt finansowany przez Unię Europejską w ramach 3 Programu Zdrowia 2014-2020. NIZP-PZH jest kluczowym partnerem w dwóch pakietach badawczych:

• WP 7. Cancer Information and registries – informacja o raku i rejestry nowotworów. Celem pakietu jest opracowanie metodologii gromadzenia informacji dotyczących chorób nowotworowych w oparciu o wtórne wykorzystanie istniejących baz danych, co umożliwi poprawę standardu i uzyskanie porównywalnych wyników prowadzonych badań naukowych.

• WP 10. Governance of Integrated and Comprehensive Cancer Care – zarządzanie zintegrowaną i wielodyscyplinarną opieką nad chorymi na nowotwory. Celem pakietu jest przygotowanie i rozwijanie praktycznych instrumentów do ułatwienia zarządzania i monitorowania efektów zdrowotnych prowadzonych polityk zdrowotnych w Europie. Działania mają na celu zapewnienie i utrzymanie wysokich standardów w zintegrowanej i wielodyscyplinarnej opiece onkologicznej, optymalnej w każdym z krajów członkowskich UE.
Czas trwania: 1.04.2018 – 30.03.2021.
Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej https://www.ipaac.eu/.

6. TRANSCAN – HIGHCARE: High Resolution project on prognosis and CARE of cancer patients (DZP/TRANSCAN/III/168/2015) – projekt międzynarodowy realizowany w ramach konsorcjum, w którego skład wchodzą populacyjne rejestry nowotworów i bio-banki z 7 krajów (Hiszpania, Niemcy, Francja, Słowenia, Belgia, Włochy i Polska).
Celem projektu jest ocena wpływu klinicznych czynników rokowniczych, w tym chorób współistniejących oraz standardu leczenia na wyleczalność chorych na raka piersi i raka jelita grubego.
Czas finansowania projektu: 01.07.2015-30.06.2017.
Czas publikacji: 2018-2019.
Więcej informacji znajduje się na stronie internetowej http://www.transcanfp7.eu

7. EUROCARE – celem projektu jest ocena wyleczalności chorych na nowotwory złośliwe w oparciu o wskaźniki względnych 5-letnich przeżyć obliczonych na podstawie danych populacyjnych rejestrów nowotworów w Europie. Analizy prowadzone są, z uwzględnieniem czynników rokowniczych, wśród nich standardów leczenia (HR – High Resolution). Unikalną wartością prowadzonych badań jest zachowana jednorodność protokołów dotyczących gromadzenia danych i prowadzenia analiz, co umożliwia porównania pomiędzy krajami oraz monitorowanie zmian w czasie. Systematyczne monitorowanie wskaźników i publikowanie na stronach European Cancer Information System http://www.epaac.eu/news/149-the-proposal-for-european-cancer-information-system-ecis jest zalecane Krajom Członkowskim UE.
Od 2015 roku Polska bierze udział w 6 edycji EUROCARE pod kierunkiem Komitetu Sterującego EUROCARE.

8. Stan badań z dziedziny zdrowia publicznego w Polsce – ewaluacja piśmiennictwa, mapa drogowa (projekt badawczy NCN nr rej. N N404 0536 39) – ocena stanu badań w dziedzinie zdrowia publicznego w Polsce.Realizacja projektu: 2010-2014.

9. CONCORD – celem badania jest ocena wyleczalności chorych na nowotwory złośliwe w oparciu o wskaźniki względnych 5-letnich przeżyć obliczonych na podstawie danych populacyjnych rejestrów nowotworów na pięciu kontynentach świata. Innowacyjnością prowadzonych badań są: metodologia, dzięki której osiągnięto jednorodny standard gromadzenia danych, co jest ważne wobec aktualnie istniejących różnic w tym zakresie oraz centralne prowadzenie analiz umożliwiające porównania pomiędzy krajami i regionami. W badaniu uczestniczy 279 populacyjnych rejestrów nowotworów w 67 krajach świata, jednostki naukowe i rządowe zainteresowane wynikami leczenia nowotworów w populacji oraz międzynarodowe organizacje współfinansujące, współdziałające pod kierunkiem komitetu sterującego CONCORD.

PION ZASTĘPCY DYREKTORA DS. BEZPIECZEŃSTWA EPIDEMIOLOGICZNEGO I ŚRODOWISKOWEGO

Kierownik
dr hab. Aleksandra Anna Zasada, prof. nadzw. NIZP-PZH

Zastępca kierownika

Skład zespołu
Prof. dr hab. Wiesław Kurzątkowski
dr hab. Monika Staniszewska
dr n. med. Paulina Górska
dr n. med. Ewa Mosiej
mgr Klaudia Brodzik
mgr Urszula Czajka
mgr inż. Kamila Formińska
mgr Małgorzata Gizińska
mgr inż. Małgorzata Główka
mgr Katarzyna Krysztopa-Grzybowska
mgr Maciej Polak
mgr Patrycja Polak
lek. wet. Katarzyna Powała
mgr Marta Prygiel
mgr Karol Wdowiak
mgr Aldona Wiatrzyk
mgr Katarzyna Woźnica
Lewandowska Beata

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr inż. Kamila Formińska, mgr Patrycja Polak
E-mail: kforminska@pzh.gov.pl, p.polak@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 212
Budynek: AB
Pokój: 315

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

• Prowadzenie laboratoryjnej kontroli produktów leczniczych immunologicznych i krwiopochodnych oraz biopreparatów (w tym kontroli seryjnej wstępnej), oraz przygotowywanie orzeczeń o zwolnieniu z obowiązku kontroli seryjnej wstępnej produktów leczniczych immunologicznych lub krwiopochodnych z certyfikatem OCABR (Official Control Authority Batch Release),

• Współpraca z Europejskim Dyrektoriatem ds. Jakości Leków (EDQM- European Directoriate for the Quality of Medicines & Health Care), a w szczególności z siecią laboratoriów OMCL (Official Medicines Control Laboratories), w zakresie ujednolicenia wymagań stawianych państwowym laboratoriom kontroli produktów leczniczych w krajach Unii Europejskiej,

• Ocena dokumentacji chemicznej, farmaceutycznej i biologicznej produktów leczniczych w procesie dopuszczenia do obrotu,

• Prowadzenie badań antygenów szczepionkowych oraz efektywności odpowiedzi ochronnej wzbudzanej drogą szczepień in vitro/in vivo, mechanizmów jej unikania oraz analizy genetycznej zmienności bakterii stosowanych jako antygeny szczepionkowe lub substancje czynne produktów leczniczych immunologicznych metodami fenotypowymi i genetycznymi, w tym genotypowania i sekwencjonowania,

• Prowadzenie badań w zakresie wirulencji grzybów chorobotwórczych dla człowieka oraz biologicznej aktywności nowych syntetycznych związków przeciwgrzybiczych w warunkach in vitro oraz in vivo.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Działalność Zakładu skupia się na kontrolowaniu jakości immunologicznych produktów leczniczych (szczepionek), produktów krwiopochodnych (immunoglobulin), produktów enzymatycznych i probiotyków, co służy zapewnieniu ich bezpieczeństwa i skuteczności.

Zakład współtworzy stronę Szczepienia.info, która ma na celu bezstronne informowanie zarówno o korzyściach płynących ze szczepień, jak również o potencjalnym ryzyku związanym z przyjęciem poszczególnych szczepionek. Przedstawiane informacje poparte są wyłącznie wiarygodnymi dowodami naukowymi, dzięki czemu podnoszona jest świadomość polskich obywateli w kwestii szczepień.

Prowadzone w Zakładzie badania naukowe dotyczą zmienności drobnoustrojów w odpowiedzi na szczepienia, co prowadzi do zmniejszonej skuteczności szczepionek, opracowania szczepionek najnowszej generacji, a także odpowiedzi immunologicznej na infekcje grzybicze oraz mechanizmów działania naturalnych i nowoczesnych syntetycznych związków przeciwgrzybiczych, co jest ważnym zagadnieniem ze względu na narastającą liczbę poważnych zakażeń grzybiczych.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

Staniszewska M, Gizińska M, Mikulak E, Adamus K, Koronkiewicz M, Łukowska-Chojnacka E. New 1,5 and 2,5-disubstituted tetrazoles-dependent activity towards surface barrier of Candida albicans. European Journal of Medicinal Chemistry. 2018;145:124-139; IF = 4,519

Czajka U, Wiatrzyk A, Mosiej E, Formińska K, Zasada AA. Changes in MLST profiles and biotypes of Corynebacterium diphtheriae isolates from the diphtheria outbreak period to the period of invasive infections caused by nontoxigenic strains in Poland (1950–2016). BMC Infectious Diseases 2018;18:121; IF = 2,768

Mosiej E, Krysztopa-Grzybowska K, Polak M, Prygiel M, Lutyńska A. Multi-locus variable-number tandem repeat analysis of Bordetella pertussis isolates circulating in Poland in the period 1959-2013. Journal of Medical Microbiology 2017;66:753-761; IF=3,391

Mosiej E, Zawadka M, Krysztopa-Grzybowska K, Polak M, Augustynowicz E, Piekarska K, Lutyńska A. Sequence variation in virulence-related genes of Bordetella pertussis isolates from Poland in the period 1959-2013. European Journal of Clinical Microbiology and Infectious Diseases 2015;34:147-152; IF=2,727

Zasada AA. Nontoxigenic highly pathogenic clone of Corynebacterium diphtheriae, Poland, 2004-2012. Emerging Infectious Diseases 2013;19:1870-1872; IF=7,858

PROWADZONE PROJEKTY

Badania markerów mikroewolucji Mycobacterium bovis BCG stosowanego do powszechnych szczepień przeciw gruźlicy w Polsce, NCN, 2014/15/N/NZ7/03793, 2014-2020
Specyfika stosowanej przez dziesięciolecia technologii produkcji szczepionek BCG (Bacillus Calmette–Guérin) z wykorzystaniem oryginalnego francuskiego szczepu Mycobacterium bovis BCG w różnych częściach świata wywołała indywidualne zmiany wśród szczepów potomnych BCG. Różnice genetyczne w obrębie podszczepów BCG przekładają się na skuteczność i bezpieczeństwo poszczególnych szczepionek BCG. Celem prowadzonych badań jest analiza genomu oraz identyfikacja różnic genetycznych związanych z odrębną mikroewolucją podszczepu Mycobacterium bovis BCG Moreau wykorzystywanego do produkcji szczepionki przeciw gruźlicy w Polsce i jego szczepu rodzicielskiego M. bovis BCG Moreau Rio de Janeiro (RDJ) – stosowanego w Brazylii, w odniesieniu do referencyjnego podszczepu M. bovis BCG Pasteur z Francji.

Badanie wpływu presji selekcyjnej indukowanej drogą szczepień przeciw krztuścowi na powstawanie szczepów Bordetella pertussis niewytwarzających antygenów szczepionkowych, NCN, 2013/09/N/NZ7/03563, 2014-2017.
Jedną z przyczyn wzrostu zachorowań na krztusiec na świecie jest pojawienie się szczepów niewytwarzających pertaktyny – antygenu wchodzącego w skład większości stosowanych szczepionek przeciw krztuścowi. Celem projektu była ocena częstości występowania oraz charakterystyka bakterii niewytwarzających antygenów szczepionkowych (pertaktyna, toksyna krztuścowa, hemaglutynina włókienkowa, czynnik kolonizacji tchawicy A) w Polsce w latach 1959-2016.

Badania laboratoryjnego bezpieczeństwa suplementów diety, środków dietetycznych specjalnego przeznaczenia medycznego oraz produktów leczniczych zawierających probiotyki, 3/EM.1, 2015-2018.
Produkty probiotyczne są obecnie traktowane jako środki do poprawy jakości życia lub stymulujące układ odpornościowy, jednak problem jakości produktów probiotycznych w świetle niejednoznacznych przepisów prawnych pozostaje wciąż nierozwiązaną kwestią. Dlatego też celem badań jest przeprowadzenie analiz zmienności genetycznej drobnoustrojów probiotycznych, w celu wyróżnienia markerów molekularnych, które pozwolą na swoistą oraz specyficzną identyfikację drobnoustrojów na poziomach gatunku oraz szczepu. Prowadzone badania ukierunkowane są na ocenę stabilności genetycznej probiotyków jako substancji czynnych, identyfikacji markerów oporności na wybrane antybiotyki oraz analizę metagenomów szczepów wyizolowanych z produktów należących do ww. kategorii.

Analiza zmienności sekwencji aminokwasowej białka 67-72p oraz białek strukturalnych pili Corynebacterium diphtheriae pod kątem ich przydatności jako potencjalnych antygenów szczepionkowych, 1/EMMŁ/2017, 2017.
Corynebacterium diphtheriae jest czynnikiem etiologicznym ciężkiej choroby zakaźnej – błonicy. W populacjach o wysokim odsetku zaszczepienia przeciw błonicy bakterie te utraciły zdolność do wytwarzania toksyny błoniczej, przeciw której skierowana jest powszechnie stosowana szczepionka przeciwbłonicza, ale zyskały zdolność wywoływania poważnych zakażeń inwazyjnych, takich jak zapalenie wsierdzia lub bakteriemia. Przeprowadzone badania polegały na poszukiwaniu potencjalnych antygenów szczepionkowych u szczepów C. dihptheriae poprzez analizę bioinformatyczną zmienności aminokwasowej powierzchniowego białka 67-72p, które uczestniczy w kolonizacji i indukowaniu apoptozy komórek nabłonka na wczesnych etapach błonicy oraz białek strukturalnych pili, biorących udział w przyleganiu bakterii do komórek gospodarza i wywoływaniu różnego typu zakażeń.

Ocena potencjału epidemicznego szczepów Bordetella pertussis w warunkach obniżonej odpowiedzi poszczepiennej jako element poszukiwania przyczyn obniżonej efektywności szczepień przeciw krztuścowi, NCN, 2013/11/B/NZ7/02083, 2014-2019.
Wyniki badań pozwolą uzyskać wiedzę czy zwiększenie częstości występowania w Polsce szczepów odmiennych antygenowo niż w innych krajach Europy może być niebezpieczne ze względu na ich predyspozycję do większego potencjału namnażania się in vivo. Projekt realizowany jest na myszach szczepu Balb/c.

Phase contrast microscopy and scanning electron microscopy of non-frozen and frozen samples of freeze-sensitive vaccines, World Health Organization (WHO),  grant nr 2016, 674142-0; 2016-2017
Rewalidacja testu wytrząsania (Shake-Test) pozwalającego odróżnić szczepionki z adiuwantem glinowym poddane zamrożeniu od niemrożonych przy użyciu różnych metod badawczych, m. in. mikroskopii fazowo-kontrastowej oraz skaningowej mikroskopii elektronowej.

Rola kluczowych czynników wirulencji w formowaniu biofilmu Candida albicans. Nowe syntetyczne pochodne aromatyczne aktywne wobec czynników wirulencji Candida spp., NCN 2014/15/N/NZ6/03710, 2015-2018
Aktywność kalcyneuryny jest niezbędna komórkom Candida do przeżycia w warunkach stresu osmotycznego. Proponowany projekt dostarczy informacji odnośnie roli kalcyneuryny w procesie wirulencji C. albicans oraz w odpowiedzi na nowe syntetyczne pochodne aromatyczne w warunkach formowania biofilmu.

Elektrochemiczne sensory z warstwą receptorową DNA do wykrywania sekwencji markerowych wysoce patogennych bakterii – NCN, UMO-2014/15/B/NZ6/01771, 2015-2018
Celem naukowym projektu jest ocena możliwości wykorzystania elektrochemicznych sensorów do wykrywania swoistych markerów genetycznych wysoce niebezpiecznych patogenów bakteryjnych, takich jak werotoksyczne Escherichia coli (VTEC), Francisella tularensis, Bacillus anthracis, Yersinia pestis, umożliwiających ich identyfikację oraz oznaczenie patogenności. Wyżej wymienione patogeny ludzi i zwierząt mimo swej bardzo wysokiej patogenności są niezwykle podobne genetycznie do bardzo blisko spokrewnionych, ale o znacząco mniejszej patogenności lub niepatogennych gatunków, podgatunków lub szczepów.

Podgatunki i genotypy Francisella tularensis występujące w Polsce i na świecie – NCN, 2013/11/N/NZ6/01247, 2014-2018
Celem planowanych badań jest poznanie zróżnicowania genetycznego szczepów bakterii z gatunku Francisella tularensis (pałeczka tularemii) izolowanych w Polsce i ich podobieństwa do szczepów izolowanych w innych krajach, a także występowanie bakterii tego gatunku w kleszczach – które uznawane są za wektor przenoszący te patogeny – zebranych w różnych rejonach Polski. Ponadto wszystkie badane izolaty zostaną zidentyfikowane do podgatunku, co dostarczy wstępnej informacji o poziomie ich zjadliwości.

Zastosowanie sekwencjonowania DNA czwartej generacji do identyfikacji potencjalnych czynników zjadliwości wysoce patogennego klonu Corynebacterium diphtheriae powodującego bakteriemie i zapalenie wsierdzia – NCN, 2015/17/N/NZ6/03517, 2016-2019
W planowanych badaniach zostanie przeprowadzone sekwencjonowanie całych genomów szczepów C. diphtheriae izolowanych od pacjentów na terenie Polski, Francji kontynentalnej oraz Nowej Kaledonii, z takich zakażeń jak bakteriemia, zapalenie wsierdzia, zakażenia ran, błonica. Zostanie przeprowadzona analiza uzyskanych sekwencji m.in. pod kątem występowania wysp patogenności, profagów, potencjalnych genów zjadliwości, takich jak geny kodujące czynniki związane z przyleganiem i wnikaniem do komórek eukariotycznych czy geny kodujące systemy pozyskiwania żelaza. Wyniki badań dostarczą informacji o bakteryjnych czynnikach wpływających na rozwój poważnych zakażeń inwazyjnych powodowanych przez nietoksynotwórcze C. diphtheriae.

Efficient response to highly dangerous and emerging pathogens at EU level (EMERGE), CHAFEA, 677066, 2015-2018
Celem projektu jest zapewnienie szybkiej odpowiedzi na nowe oraz powracające poważne zagrożenia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli EU w zakresie wysoce niebezpiecznych bakteryjnych i wirusowych patogenów człowieka.

Temat 1/EM Badanie zmienności drobnoustrojów w odpowiedzi na szczepienia
Celem planowanych badań jest opracowanie szybkiej metody, umożliwiającej różnicowanie szczepów o potencjale wywoływania błonicy od szczepów opornych na działanie szczepień przeciwbłoniczych. W badaniach zostaną wybrane markery genetyczne umożliwiające różnicowanie tych dwóch grup szczepów. Następnie do ich wykrywania zostaną zastosowane techniki izotermicznej amplifikacji kwasów nukleinowych oraz kolorymetryczne metody detekcji. Zostanie również zbadana możliwość zastosowania immunosensorów.

Kierownik
dr hab. Ewa Augustynowicz, prof. nadzw. NIZP-PZH

Skład zespołu
dr hab. Aleksandra Anna Zasada
dr n. med. Ewa Mosiej
dr n. med. Paulina Górska
mgr Marta Prygiel
mgr Aldona Wiatrzyk
mgr Urszula Czajka
mgr Katarzyna Woźnica
mgr Katarzyna Krysztopa-Grzybowska
mgr inż. Maciej Polak
mgr Klaudia Brodzik
mgr Patrycja Polak
mgr inż. Kamila Formińska
mgr inż. Małgorzata Główka
mgr Karol Wdowiak
lek. wet. Katarzyna Powała
tech. Beata Lewandowska

Dane kontaktowe do laboratorium
Osoba kontaktowa: mgr inż. Kamila Formińska, mgr Patrycja Polak
E-mail: kforminska@pzh.gov.pl, ppolak@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 212
Budynek: AB
Pokój: 315

JAKIE BADANIA WYKONUJE LABORATORIUM?

Laboratorium Zakładu Badania Surowic i Szczepionek posiada akredytację Europejskiego Dyrektoriatu ds. Jakości Leków (EDQM) (certyfikat EDQM/MJA-100) oraz Polskiego Centrum Akredytacji (AB509). Stosuje system zarządzania jakością zgodnie z normą ISO/IEC 17025 oraz zaleceniami EDQM i sieci OMCL (Official Medicines Control Laboratories).

Laboratorium Zakładu Badania Surowic i Szczepionek oferuje szeroki panel badań wykonywanych w immunologicznych produktach leczniczych (szczepionki), w produktach krwiopochodnych (immunoglobuliny), produktach enzymatycznych i w probiotykach, w zakresie testów:
– biologicznych (w tym aktywność szczepionek, miano antytoksyn),
– immunochemicznych (w tym poziom substancji pomocniczych i adiuwantów obecnych w szczepionkach),
– mikrobiologicznych,
– immunologicznych (w tym miano przeciwciał w immunoglobulinach),
– molekularnych (w tym tożsamość gatunkowa bakterii, genotypowanie drobnoustrojów).

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Laboratorium Zakładu Badania Surowic i Szczepionek NIZP-PZH jest Państwowym Laboratorium Kontroli Produktów Leczniczych (OMCL – Official Medicines Control Laboratory) i należy do Europejskiej Sieci Laboratoriów Kontroli Produktów Leczniczych OMCL (European Network of Official Medicines Control Laboratories– GEON), koordynowanej przez EDQM (https://www.edqm.eu/en/human-biologicals-611.html).
Współpraca z Głównym Inspektoratem Farmaceutycznym, której przedmiotem jest prowadzenie państwowych badań jakościowych produktów leczniczych immunologicznych oraz produktów wykazujących aktywność biologiczną pod kątem fałszowania produktów leczniczych.

PROWADZONE PROJEKTY

Kontrola seryjna wstępna produktów immunologicznych i krwiopochodnych na rynek krajowy jest prowadzona zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie kontroli seryjnej wstępnej produktów leczniczych oraz surowców wykorzystywanych do sporządzania leków recepturowych lub aptecznych (Dz.U. 2013 poz. 491). Obejmuje laboratoryjne badania jakościowe każdej serii wyprodukowanego produktu leczniczego immunologicznego lub krwiopochodnego w celu potwierdzenia zgodności z określonymi wymaganiami jakościowymi zawartymi w dokumentacji stanowiącej podstawę wydania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, w Farmakopei Europejskiej lub jej tłumaczeniu na język polski zawartym w Farmakopei Polskiej oraz zgodności z wynikami badań zawartymi w zapisach wytwarzania i kontroli produktu leczniczego.

Kontrola seryjna wstępna produktów immunologicznych na rynek europejski (EU OCABR) jest prowadzona zgodnie z art. 114 Dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, zmienionej przez Dyrektywę 2004/27/WE oraz Europejską Administracyjną Procedurą Zwalniania Serii (EU Administrative Procedure for Official Control Authority Batch Release) EDQM. Obejmuje laboratoryjne badania jakościowe danej serii wyprodukowanego produktu leczniczego immunologicznego zgodnie z wymaganiami OCABR, w celu potwierdzenia zgodności z określonymi wymaganiami jakościowymi zawartymi w dokumentacji stanowiącej podstawę wydania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, w Farmakopei Europejskiej oraz zgodności z wynikami badań zawartymi w zapisach wytwarzania i kontroli produktu leczniczego.

Zwolnienie z obowiązku kontroli seryjnej wstępnej jest prowadzone zgodnie z europejską administracyjną procedurą zwalniania serii (EU Administrative Procedure For Official Control Authority Batch Release) Europejskiego Dyrektoriatu ds. Jakości Leków (EDQM) zgodnie z art. 114 Dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, zmienionej przez Dyrektywę 2004/27/WE. Obejmuje przegląd dokumentacji dotyczącej wytwarzania i kontroli danej serii produktu leczniczego z kryteriami określonymi w dokumentacji stanowiącej podstawę wydania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu.

Kierownik
mgr Marta Prygiel

Skład zespołu
dr n. med. Ewa Mosiej
mgr Karol Wdowiak
lek. wet. Katarzyna Powała
tech. Beata Lewandowska

Dane kontaktowe do pracowni
Osoba kontaktowa: mgr Marta Prygiel
E-mail: mprygiel@pzh,gov.pl
Telefon: 22 54 21 201
Budynek: AB
Pokój: 319

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

• Laboratoryjne badania jakościowe szczepionek oraz preparatów do immunoterapii w zakresie aktywności (mocy), tożsamości i bezpieczeństwa.

• Przegląd dokumentacji stanowiącej podstawę wydanie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu pod kątem zgodności z wynikami badań zawartymi w zapisach wytwarzania serii produktu immunologicznego w celu uzyskania orzeczenia o jego dopuszczeniu do obrotu.

• Opracowywanie, walidacja i wdrażanie metod biologicznych, mikrobiologicznych i serologicznych wymaganych do oceny aktywności (mocy) i bezpieczeństwa produktów leczniczych immunologicznych.

• Identyfikacja antygenów szczepionkowych metodami konwencjonalnymi.
Badania eksperymentalne dotyczące alternatywnych metod oceny szczepionek zgodne z zasadą 3R.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Europejska grupa badawcza EUpertstrain skupiająca ekspertów zajmujących się tematyką zakażeń bakteriami z rodzaju Bordetella oraz zachorowaniami na krztusiec

PROWADZONE PROJEKTY

Projekt 2013/11/B/NZ7/02083 – Ocena potencjału epidemicznego szczepów Bordetella pertussis w warunkach obniżonej odpowiedzi poszczepiennej jako element poszukiwania przyczyn obniżonej efektywności szczepień przeciw krztuścowi. Wyniki badań pozwolą uzyskać wiedzę czy zwiększenie częstości występowania w Polsce szczepów odmiennych antygenowo niż w innych krajach Europy może być niebezpieczne ze względu na ich predyspozycję do większego potencjału namnażania się in vivo. Projekt realizowany jest na myszach szczepu Balb/c
Okres realizacji projektu od 30.07.2014 do 31.03.2019.

Kierownik
dr hab. Ewa Augustynowicz, prof. nadzw. NIZP-PZH

Skład zespołu
mgr Aldona Wiatrzyk
mgr Katarzyna Krysztopa-Grzybowska
mgr Klaudia Brodzik
mgr inż. Maciej Polak

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Aldona Wiatrzyk
E-mail: awiatrzyk@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 368
Budynek: AB
Pokój: 320

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

1. Laboratoryjne badania jakościowe produktów immunologicznych lub krwiopochodnych w zakresie aktywności, tożsamości i bezpieczeństwa.

2. Przegląd dokumentacji stanowiącej podstawę wydania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu pod kątem zgodności z wynikami badań zawartymi w zapisach wytwarzania serii produktu immunologicznego lub krwiopochodnego w celu uzyskania orzeczenia o jego dopuszczeniu do obrotu.

3. Opracowywanie, walidacja i wdrażanie metod jakości produktów immunologicznych, krwiopochodnych i biopreparatów.

4. Ocena jakości produktów leczniczych, suplementów diety i dietetycznych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia medycznego stosowanych u ludzi zawierających probiotyki z użyciem metod mikrobiologicznych akredytowanych przez PCA.

5. Laboratoryjne badania bezpieczeństwa probiotyków.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

– Europejska grupa badawcza EUpertstrain skupiająca ekspertów zajmujących się tematyką zakażeń bakteriami z rodzaju Bordetella oraz zachorowaniami na krztusiec,
– Pracownia Biobank, Katedra Biofizyki Molekularnej, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Łódzki,
– Samodzielna Pracownia Epidemiologii i Ekonomiki Weterynaryjnej, Wydział Medycyny Weterynaryjnej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie,
– Zakład Mikrobiologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

PROWADZONE PROJEKTY

Badania markerów mikroewolucji Mycobacterium bovis BCG stosowanego do powszechnych szczepień przeciw gruźlicy w Polsce, NCN, 2014/15/N/NZ7/03793, 2014-2020
Specyfika stosowanej przez dziesięciolecia technologii produkcji szczepionek BCG (Bacillus Calmette–Guérin) z wykorzystaniem oryginalnego francuskiego szczepu Mycobacterium bovis BCG w różnych częściach świata wywołała indywidualne zmiany wśród szczepów potomnych BCG. Różnice genetyczne w obrębie podszczepów BCG przekładają się na skuteczność i bezpieczeństwo poszczególnych szczepionek BCG. Celem prowadzonych badań jest analiza genomu oraz identyfikacja różnic genetycznych związanych z odrębną mikroewolucją podszczepu Mycobacterium bovis BCG Moreau wykorzystywanego do produkcji szczepionki przeciw gruźlicy w Polsce i jego szczepu rodzicielskiego M. bovis BCG Moreau Rio de Janeiro (RDJ) – stosowanego w Brazylii, w odniesieniu do referencyjnego podszczepu M. bovis BCG Pasteur z Francji.

Badanie wpływu presji selekcyjnej indukowanej drogą szczepień przeciw krztuścowi na powstawanie szczepów Bordetella pertussis niewytwarzających antygenów szczepionkowych, NCN, 2013/09/N/NZ7/03563, 2014-2017.
Jedną z przyczyn wzrostu zachorowań na krztusiec na świecie jest pojawienie się szczepów niewytwarzających pertaktyny – antygenu wchodzącego w skład większości stosowanych szczepionek przeciw krztuścowi. Celem projektu była ocena częstości występowania oraz charakterystyka bakterii niewytwarzających antygenów szczepionkowych (pertaktyna, toksyna krztuścowa, hemaglutynina włókienkowa, czynnik kolonizacji tchawicy A) w Polsce w latach 1959-2016.

Badania laboratoryjnego bezpieczeństwa suplementów diety, środków dietetycznych specjalnego przeznaczenia medycznego oraz produktów leczniczych zawierających probiotyki, 3/EM.1, 2015-2018.
Produkty probiotyczne są obecnie traktowane jako środki do poprawy jakości życia lub stymulujące układ odpornościowy, jednak problem jakości produktów probiotycznych w świetle niejednoznacznych przepisów prawnych pozostaje wciąż nierozwiązaną kwestią. Dlatego też celem badań jest przeprowadzenie analiz zmienności genetycznej drobnoustrojów probiotycznych, w celu wyróżnienia markerów molekularnych, które pozwolą na swoistą oraz specyficzną identyfikację drobnoustrojów na poziomach gatunku oraz szczepu. Prowadzone badania ukierunkowane są na ocenę stabilności genetycznej probiotyków jako substancji czynnych, identyfikacji markerów oporności na wybrane antybiotyki oraz analizę metagenomów szczepów wyizolowanych z produktów należących do ww. kategorii.

Analiza zmienności sekwencji aminokwasowej białka 67-72p oraz białek strukturalnych pili Corynebacterium diphtheriae pod kątem ich przydatności jako potencjalnych antygenów szczepionkowych, 1/EMMŁ/2017, 2017.
Corynebacterium diphtheriae jest czynnikiem etiologicznym ciężkiej choroby zakaźnej – błonicy. W populacjach o wysokim odsetku zaszczepienia przeciw błonicy bakterie te utraciły zdolność do wytwarzania toksyny błoniczej, przeciw której skierowana jest powszechnie stosowana szczepionka przeciwbłonicza, ale zyskały zdolność wywoływania poważnych zakażeń inwazyjnych, takich jak zapalenie wsierdzia lub bakteriemia. Przeprowadzone badania polegały na poszukiwaniu potencjalnych antygenów szczepionkowych u szczepów C. dihptheriae poprzez analizę bioinformatyczną zmienności aminokwasowej powierzchniowego białka 67-72p, które uczestniczy w kolonizacji i indukowaniu apoptozy komórek nabłonka na wczesnych etapach błonicy oraz białek strukturalnych pili, biorących udział w przyleganiu bakterii do komórek gospodarza i wywoływaniu różnego typu zakażeń.

Kierownik
dr Paulina Górska

Skład zespołu
Prof. dr hab. Wiesław Kurzątkowski
dr hab. Monika Staniszewska
mgr Katarzyna Woźnica
mgr inż. Małgorzata Główka
mgr Małgorzata Gizińska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr Paulina Górska
E-mail: pgorska@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 347
Budynek: AB
Pokój: 316

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

• Wizualna ocena produktów leczniczych w zakresie ich zabarwienia i przezroczystości, a także obecności zanieczyszczeń cząstkami widocznymi okiem nieuzbrojonym.

• Badanie właściwości immunochemicznych, fizykochemicznych oraz zawartości substancji konserwujących, adiuwancyjnych, białek oraz poziomu endotoksyn bakteryjnych w produktach leczniczych immunologicznych i krwiopochodnych, probiotykach oraz innych biopreparatach.

• Opracowywanie, walidacja i wdrażanie metod immunochemicznych i fizykochemicznych do oceny właściwości m.in. preparatów leczniczych immunologicznych i krwiopochodnych.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Bezpieczeństwo, jakość i standard szczepionek bazowanych na adiuwantach glinowych.
Współpraca z przemysłem IBSS BIOMED S.A, ekspertyzy, wykłady.

Badania naukowe: Współpraca z WHO w Genewie (World Health Organization, Department of Essential Medicines and Health Products, Geneva, Switzerland), z Wydziałem Chemii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz z Wydziałem Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, prowadzenie badań, publikowanie wyników oraz wykłady na konferencjach krajowych i międzynarodowych.

Biosynteza antybiotykow, poszukiwanie nowych antybiotyków, mechanizm działania antybiotyków.
Współpraca z: Institute of Biochemistry and Molecular Biology, Berlin, Germany; Robert Koch-Institute, Berlin, Germany; Hans Knoel Institute, Jena, Germany; Heidelberg Universiy, Heidelberg, Germany; Uniwersity of Oxford, U.K; University of Brussels, Belgium; University of Lieghe, Belgium, University of Debrecen, Hungary. Publikowanie wyników badań, wykłady na konferencjach międzynarodowych.

Biodegradacja lignino-celulozowych biomiomas, produkcja celulozy, paliwa, bioremediacja, biodegradacja.
Do badań stosowane były szczepu Streptomyces i mikrogrzybów z Kolekcji NIZP-PZH im. Prof. Włodzimierza Kuryłowicza.

Badania naukowe, współpraca z: University of Brussels, i przemysłem Cell Argennes, wspólne publikowanie wyników badań.

Aktywność oraz mechanizm działania naturalnych oraz syntetycznych związków przeciwgrzybiczych. Szybkie metody diagnostyczne w diagnozowaniu grzybic. Odpowiedź immunologiczna na infekcje grzybicze.
Współpraca krajowa z Wydziałem Chemicznym PW; ICHO PAN oraz ITiH w Warszawie. Współpraca międzynarodowa z Uniwersytet Eberharda Karola w Tybindze oraz Wydziałem Biologii Uniwersytetu w Guanajuato w Meksyku.

Przenośne mikrourządzenie do szybkiego i specyficznego wykrywania białek oraz fragmentów kwasów nukleinowych.
Współpraca z Wydziałem Chemicznym Politechniki Warszawskiej

PROWADZONE PROJEKTY

Projekt finansowany przez World Health Organization (WHO), Geneva, Szwajcaria, Department of Essential Medicines and Health Products, grant nr 2016, 674142-0.
Tytuł: Phase contrast microscopy and scanning electron microscopy of non-frozen and frozen samples of freeze-sensitive vaccines. Rewalidacja testu wytrząsania (Shake-Test) pozwalającego odróżnić szczepionki z adiuwantem glinowym poddane zamrożeniu od niemrożonych przy użyciu różnych metod badawczych, m. in. mikroskopii fazowo-kontrastowej oraz skaningowej mikroskopii elektronowej. Data rozpoczęcia: 10.11.2016, data zakończenia: 10.02.2017

Projekt Preludium przyznany przez NCN (UMO 2014/15/N/NZ6/03710).
Tytuł projektu: „Rola kluczowych czynników wirulencji w formowaniu biofilmu Candida albicans. Nowe syntetyczne pochodne aromatyczne aktywne wobec czynników wirulencji Candida spp.” Realizowany w latach 2015-2018.

Kierownik
mgr Czajka Urszula

Skład zespołu
mgr Patrycja Polak
gr inż. Kamila Formińska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Czajka Urszula
E-mail: uczajka@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 368
Budynek: AB
Pokój: 320

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

1. Prowadzenie ewidencji produktów leczniczych immunologicznych i krwiopochodnych przyjmowanych do badań.

2. Nadzór nad dokumentacją dotyczącą produktów leczniczych.

3. Nadzór nad dokumentacją o produktach wstrzymywanych lub wycofywanych z obrotu na terenie Polski i Unii Europejskiej.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Współpraca z 23 ośrodkami w Europie (m.in. Robert Koch Institute – Niemcy, Institut für Mikrobiologie der Bundeswehr (IMBBw) – Niemcy, Friedrich-Loeffler-Institut – Niemcy, Public Health Agency of Sweden, Public Health England, Norwegian Institute of Public Health), w zakresie wykrywania i identyfikacji wysoce niebezpiecznych patogenów.

PROWADZONE PROJEKTY

Podgatunki i genotypy Francisella tularensis występujące w Polsce i na świecie.
Tematem badań jest poznanie zróżnicowania genetycznego szczepów bakterii z gatunku Francisella tularensis izolowanych w Polsce i ich podobieństwa do szczepów izolowanych w innych krajach, a także występowanie bakterii tego gatunku w kleszczach – które uznawane są za wektor przenoszący te patogeny. Kolekcja izolatów zostaną zidentyfikowane do podgatunku, co dostarczy wstępnej informacji o poziomie ich zjadliwości.

Okres realizacji 2014-2017

Kierownik
dr hab. Aleksandra Anna Zasada, prof. nadzw. NIZP-PZH

Skład zespołu
dr n. med. Ewa Mosiej
mgr Marta Prygiel
mgr Karol Wdowiak
lek. wet. Katarzyna Powała
tech. Beata Lewandowska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Marta Prygiel
E-mail: umprygiel@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 218
Budynek: AB
Pokój: 419, 420, 423, 423A, 423B, 423C

CHARAKTERYSTYKA

1. Zwierzęta laboratoryjne utrzymywane są w warunkach konwencjonalnych lub w ściśle kontrolowanych warunkach w szafach klimatyczno-wentylacyjnych.

2. Metody badawcze i doświadczenia naukowe są opracowywane w sposób zapewniający dobrostan zwierząt laboratoryjnych.

3. Zwierzętarnia jest objęta nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w zakresie, o którym mowa w ustawie z dnia 15 stycznia 2015 r. o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych i edukacyjnych.

4. Zwierzętarnia podlega nadzorowi Lokalnej Komisji Etycznej ds. Doświadczeń na Zwierzętach w Warszawie.

5. Pracownicy nadzorujący zwierzętarnię, sprawujący opiekę nad zwierzętami, uśmiercający zwierzęta, planujący oraz wykonujący procedury na zwierzętach spełniają wymagania Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 maja 2015 r. w sprawie szkoleń, praktyk i staży dla osób wykonujących czynności związane z wykorzystaniem zwierząt do celów naukowych lub edukacyjnych.

Kierownik
prof. dr hab. Lidia B. Brydak

Skład zespół
mgr Katarzyna Łuniewska
mgr Ewelina Hallmann-Szelińska
mgr Katarzyna Kondratiuk
mgr Karol Szymański

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: prof. dr hab. Lidia B. Brydak
E-mail: nic@pzh.gov.pl
Telefon: 22 542 12 74
Budynek: C
Pokój: 402

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

• Współpraca ze Światową Organizacją Zdrowia pełniąc rolę Krajowego Ośrodka ds. Grypy w Polsce i realizując zobowiązań wynikających z udziału w Globalnym Nadzorze nad Grypą – Global Influenza Surveillance Response System (GISRS) oraz Europejskiej Sieci Nadzoru nad Grypą – European Influenza Surveillance Network (EISN) przez przygotowywanie cotygodniowych raportów zbiorczych z danymi wirusologicznymi oraz danymi epidemiologicznymi dla WHO (platforma FluNet) oraz ECDC (platforma Tessy).

• Utrzymywanie wymiany informacji z WHO Collaborating Center for Reference and Research on Influenza, The Worldwide Influenza Centre, The Francis Crick Institute w Londynie, w tym przesyłanie szczepów celem wykonania analiz prowadzących do ustalenia składu szczepionki przeciwko grypie.

• Koordynacja na poziomie Kraju zintegrowanego nadzoru wirusologicznego i epidemiologicznego nad grypą opartego na systemie SENTINEL, w którym uczestniczą stacje WSSE i wybrani lekarze medycyny rodzinnej, pełnienie roli ośrodka referencyjnego dla krajowych laboratoriów, w tym opracowywanie i uaktualnianie procedur laboratoryjnych i instrukcji, dotyczących prowadzenia wirusologicznego i epidemiologicznego nadzoru nad grypą w Polsce.

• Prowadzenie diagnostyki laboratoryjnej zakażeń wirusami grypy i grypopodobnymi przy wykorzystaniu metod biologii molekularnej i metod serologicznych. Ocena stopnia odporności populacji na szczepy wirusa grypy krążące w Polsce w danym sezonie epidemicznym na podstawie oznaczeń serologicznych oraz analiza antygenowa szczepów wirusa grypy.

• Współpraca z Ministerstwem Zdrowia m.in. poprzez opracowywanie wkładów do instrukcji dla delegacji z MZ na sesje Europejskiego Komitetu Regionalnego WHO, odpowiedzi na interpelacje poselskie oraz sporządzanie raportów dotyczących aktualnej liczby zachorowań na grypę. Pracownicy Zakładu od wielu lat są powoływani do licznych prestiżowych gremiów opiniotwórczych np. Krajowy Komitet ds. Pandemii Grypy w 2008 r. a w 2010 r., do Zespołu ds. Zapobiegania i Zwalczania Zakażeń i Chorób Zakaźnych u Ludzi oraz do wielu kadencji Rady Sanitarno-Epidemiologicznej przez Ministrze Zdrowia.

• Prowadzenie wraz z klinicystami badań naukowych, dotyczących zakażeń wirusami grypy i grypopodobnymi w populacji Kraju, ocena odpowiedzi immunologicznej na szczepienie przeciwko grypie pacjentów z różnych grup podwyższonego ryzyka, takich jak: dzieci, dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną, z hemofilią, dysplazją oskrzelowo-płucną, z przewlekłą nerek, poddanym ciągłej ambulatoryjnej dializie otrzewnowej oraz z przewlekłą niewydolnością nerek, szczepione jednorazowo i dwukrotnie, zakażone HIV, po splenektomii, z astmą, nieswoistym zapaleniem jelit oraz dorośli, pacjenci przewlekle chorzy, dorośli z ostrą białaczką limfoblastyczną, przewlekłą niewydolnością nerek, po allegenicznej transplantacji nerek, zakażeni HIV z różnymi poziomami CD4, z objawami AIDS i bez objawów, z nowotworem piersi, tarczycy, z astmą, a POChP, z grupy młodych i seniorów, z ostrymi incydentami sercowo-naczyniowymi, z toczniem, niezierniaczymi chłoniakami złośliwymi, z pierwotnymi układowymi zapaleniami naczyń: ziarniniakowatością Wegenera. Badania te zostały zaowocowały licznymi rozprawami doktorskimi i stanowiły część rozpraw habilitacyjnych. Prezentacja uzyskanych wyników na międzynarodowych konferencjach naukowych i publikowanie ich w recenzowanych czasopismach.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Zakład Badania Wirusów Grypy, Krajowy Ośrodek ds. Grypy na szeroką skalę prowadzi działania popularyzatorskie dotyczące profilaktyki zakażeń wirusami grypy. Książka „Grypa – pandemia grypy, mit czy realne zagrożenie?” autorstwa Prof. dr hab. Lidii B. Brydak jest jedynym opracowaniem książkowym w języku polskim z dziedziny grypy i jej profilaktyki. Poprzez promowanie szczepień przeciwko grypie prowadzimy szeroką działalność na rzecz zdrowia publicznego, mającą na celu zwiększenie procentu zaszczepionej populacji w Polsce. Stanowimy główne źródło informacji na temat sytuacji wirusologicznej i epidemiologicznej w Kraju, zwłaszcza w trakcie wzrostu liczby zachorowań na grypę oraz dotyczących zagrożeń grypą ptasią i wybuchem pandemii grypy. Dbamy o to, aby za pomocą środków masowego przekazu (prasa, tv, radio, Internet), jedynie rzetelne informacje na temat grypy oraz szczepień trafiały do każdego odbiorcy.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

1. Współudział w opracowaniu nowej technologii otrzymywania inaktywowanej szczepionki przeciwko grypie podjednostkowej oraz z całym wirionem

2. Otrzymanie cold- adapted mutantów wirusa grypy, jako dawców genu do rekombinowanej szczepionki przeciwko grypie, co zostało potwierdzone eksperymentalnie w zachodnim instytucie badawczym

3. Zainicjowanie współpracy z klinicystami dotyczącej skuteczności odpowiedzi humoralnej na szczepienia przeciwko grypie w grupach podwyższonego ryzyka, co zaowocowało m.in. włączeniem uzyskanych wyników badań u osób z ostrymi incydentami sercowo- naczyniowymi do Europejskich Zaleceń Kardiologicznych Szczepień Przeciwko Grypie.

4. Stworzenie elektronicznego systemu monitorowania danych dotyczących krążących wirusów grypy i wirusów grypopodobnych w całym Kraju przy współpracy z 16 Wojewódzkimi Stacjami Sanitarno- Epidemiologicznymi

5. Autorstwo i współautorstwo treści publikowanych na stronach NIZP-PZH, MZ, PIS, szczepienia.info oraz 217 publikacji z IF, ponad 300 publikacji poglądowo – edukacyjnych i 22 opracowań książkowych i rozdziałów.

PROWADZONE PROJEKTY

W latach 2012-2016 w Zakładzie Badania Wirusów Grypy, Krajowy Ośrodek ds. Grypy realizowany był grant nr 2011/01/B/NZ7/06118 pt. „Ocena aktywności wirusów wywołujących zachorowania na grypę oraz zachorowania grypopodobne w Polsce oraz doskonalenie systemu nadzoru w dwóch kolejnych sezonach epidemicznych”, finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, którego efektem było opracowanie i wdrożenie systemu komputerowego służącego do zbierania i analizy danych poprzez wprowadzenie raportowania danych w 7 grupach wiekowych: 0-4, 5-9, 10-14, 15-25, 26-44, 45-64 i powyżej 65 r.ż. Prowadzony w ten sposób nadzór nad grypą ma duże znaczenie w aspekcie zdrowia publicznego, ponieważ umożliwia określenie dynamiki zachorowań na grypę w populacji. Wdrożony internetowy program zbierania danych wirusologicznych i epidemiologicznych jest kontynuowany w kolejnych sezonach epidemicznych.

W 2017 roku Zakład pozyskał dodatkowe środki z Ministerstwa Zdrowia na modernizację i uruchomienie pracowni sekwencjonowania.

Grypa – profilaktyka poprzez szczepienia w grupie podwyższonego ryzyka – spis publikacji

Kierownik
dr hab. n. med. Rafał Gierczyński, prof. nadzw. NIZP-PZH

Zastępca kierownika
prof. dr hab. n. med. Waldemar Rastawicki
dr hab. n. o zdr. Katarzyna Piekarska

Skład zespołu
dr n. biol. Agnieszka Chojecka
Krystyna Grabowska
mgr Anna Kierzkowska
Anna Mossakowska
Urszula Roguska
dr n med. Natalia Rokosz-Chudziak
mgr Magdalena Rzeczkowska
Wiesława Śladewska
mgr Karolina Śmietańska
mgr Natalia Wolaniuk
dr n. med. Tomasz Wołkowicz
dr n med. Katarzyna Zacharczuk

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: lic. Renata Mrozowska
E-mail: rmrozowska@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 238
Budynek: AB
Pokój: 121

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

• Badanie biologicznych właściwości bakterii ważnych w patologii człowieka i określanie ich genetycznego zróżnicowania oraz monitorowanie lekowrażliwości.

• Badanie immunogennych właściwości bakterii ważnych w patologii człowieka oraz ocena humoralnej odpowiedzi w przebiegu zakażeń u ludzi.

• Badanie wybranych związków chemicznych i czynników fizycznych w zakresie ich przydatności do dezynfekcji i sterylizacji.

• Doskonalenie metod identyfikowania, różnicowania i wykrywania mechanizmów wirulencji bakterii oraz ocena rozprzestrzenienia tych drobnoustrojów w środowisku.

• Wykonywanie badań odwoławczych dla laboratoriów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i innych mikrobiologicznych laboratoriów medycznych.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Stosowanie wysokiej jakości metod diagnostycznych (biochemicznych, serologicznych i molekularnych) umożliwia weryfikację wyników laboratoryjnych rozpoznań chorób zakaźnych, usprawnia diagnozowanie wybranych chorób zakaźnych i poprzez badania odwoławcze zwiększa skuteczność nadzoru sanitarnego nad chorobami zakaźnymi.

Prowadzenie unikatowych w skali kraju badań naukowych umożliwiło rutynową diagnostykę u osób w Polsce wybranych, rzadkich chorób zakaźnych (np. twardziel, zakażenia Y. enterocolitica bioserotypu 1B/O8, zakażenia VTEC = serodiagnostyka HUS) i zatruć (toksyna botulinowa).

Doświadczenie w identyfikacji wysoce niebezpiecznych bakterii umożliwiło referencyjną diagnostykę podejrzeń wąglika, cholery czy HUS, gdy istniało wysokie ryzyko zawleczenia tych chorób do Polski.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

1. Udział we wdrażaniu i standaryzacji w Europie analiz pełnogenomowych (WGS) dla potrzeb diagnostyki mikrobiologicznej i epidemiologii (m.in. poprzez uczestniczenie w projekcie EFSA: ENGAGE czy udział w pracach grupy eksperckiej ECDC: FWD-NEXT). Analizy pełnogenomowe zostały wykorzystane m.in. w badaniu międzynarodowego ogniska Salmonella Enteritidis związanego z polskimi jajkami (Wołkowicz T. The utility and perspectives of NGS-based methods in BSL-3 and BSL-4 laboratory – sequencing and analysis strategies. Brief Funct Genomics 2017. Nov 10 doi: 10.1093/bfgp/elx033).

2. Przekrojowe badania dotyczące genetycznych determinant oporności na fluorochinolony u pałeczek Enterobacteriaceae w Polsce wykazały liczne współwystępowanie plazmidowych i chromosomowych mechanizmów oporności ( Piekarska K, Wołkowicz T, Zacharczuk K, i wsp. Co-existence of plasmid-mediated quinolone resistance determinants and mutations in gyrA and parC among fluoroquinolone-resistant clinical Enterobacteriaceae isolated in a tertiary hospital in Warsaw, Poland. Int J Antimicrob Agents. 2015; 45:238-43.

3a. Wykrycie na terenie kraju epidemii zakażeń wywoływanych przez “amerykańskie” szczepy wysokochorobotwórczych pałeczek Y. enterocolitica bioserotypu 1B/O8. (Rastawicki W, Szych J, Gierczyński R., Rokosz N. A dramatic increase of Yersinia enterocolitica serogroup O:8 infections in Poland. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2009; 28: 535-7).

3b. Wykazanie, że wysoce chorobotwórcze pałeczki Y. enterocolitica 1B/O8 w Polsce mają ścisłą strukturę klonalną charakterystyczną dla ognisk rozproszonych. (Gierczyński R, Szych J, Rastawicki W i wsp. Molecular characterization of human clinical isolates of Yersinia enterocolitica bioserotype 1B/O8 in Poland: emergence and dissemination of three highly related clones. J Clin Microbiol 2009; 47: 1225 – 8).

4. Opracowanie schematu genotypowania pałeczek Yersinia enterocolitica metoda MLVA. Schemat wykorzystywany był do badań epidemiologicznych i dla celów badawczych przez naukowców w Norwegii, Finlandii, Niemczech, Chinach i innych krajach (Gierczyński R, Golubov A, Neubaurer H. i wsp. Development of multiple-locus variable-number tandem-repeat analysis for Yersinia enterocolitica subsp. palearctica and its application to bioserogroup 4/O3 subtyping. J. Clin. Microbiol. 2007; 45:2508-2515).

5. Badanie genetycznego zróżnicowania szczepów laseczki wąglika (Bacillus anthracis) metodą MLVA, pozwoliło stworzyć założenia molekularnej epidemiologii tego drobnoustroju w Polsce, która była drugim po Francji krajem Europy, gdzie przeprowadzono tego typu badania( Gierczyński R., S. Kałużewski, A. Rakin i wsp. Intriguing diversity of Bacillus anthracis in eastern Poland – the molecular echoes of the past outbreaks. FEMS Microbiology Letters 2004; 239: 235-240).

PROWADZONE PROJEKTY

Projekt ENGAGE – Establishing Next Generation sequencing ability for genomic analysis in Europe

Data rozpoczęcia projektu: 29.01.2016
Data zakończenia projektu: 28.01.2018
Celem projektu ENGAGE jest harmonizacja i ustalenia zasad współpracy w zakresie badań z wykorzystaniem sekwencjonowania pełnogenomowego w Europie w zakresie badań mikrobiologicznych. Konsorcjum składa się z Narodowych Instytutów zajmujących się bezpieczeństwem weterynaryjnym, bezpieczeństwem żywności oraz zdrowiem publicznym. W ramach projektu zsekwencjonowanych i zanalizowanych zostało ponad 3 tysiące genomów szczepów Salmonella enterica oraz Escherichia coli.
Projekt NCN 2014/15/B/NZ7/00874 – Analiza porównawcza struktury populacji Campylobacter jejuni z łańcucha żywności drobiowej i od ludzi jako podstawa bazy danych dla epidemiologii molekularnej.

Data rozpoczęcia projektu: 05.08.2015
Data zakończenia projektu: 04.01.2019
Celem badań w projekcie jest przebadanie szczepów Campylobacter jejuni izolowanych w Polsce z łańcucha żywności drobiowej oraz szczepów izolowanych od ludzi. W ramach projektu szczepy zostały poddane genotypowaniu w celu identyfikacji potencjalnych szlaków przepływu. Dodatkowo został oznaczony profil determinant wirulencji oraz poziom oporności na stosowane w terapii antybiotyki.
Projekt międzynarodowy EMERGE: Efficient response to highly dangerous and emerging pathogens at EU level); Decision No 082/2013/EU; (finansowany: European Commission as a Joint Action (JA), CHAFEA n° 677 066)

Data rozpoczęcia projektu: 2015
Data zakończenia projektu: 2018
Projekt obejmuje współpracę 37 partnerów z 25 krajów UE, koordynowaną przez Instytut Roberta Kocha. Projekt jest kontynuacja zadań realizowanych w ramach poprzednich projektów o akronimie: QUANDHIP i EQADeBa. Celem projektu jest Celem projektu jest doskonalenie poziomu wykrywania i identyfikacji wysoce chorobotwórczych patogenów bakteryjnych takich jak: Y.pestis, B.anthracis, F.tularensis, Brucela sp., B.malei, B.pseudomale, Coxiella burnetii, stanowiące potencjale ryzyko bioterrorystvczne
Projekt NCN 2015/17/N/NZ6/03517 – Zastosowanie sekwencjonowania DNA czwartej generacji do identyfikacji potencjalnych czynników zjadliwości wysoce patogennego klonu Corynebacterium diphtheriae powodującego bakteriemie i zapalenie wsierdzia.

Data rozpoczęcia projektu: 15.03.2016
Data zakończenia projektu: 14.03.2019
Celem projektu jest zsekwencjonowanie pełnych genomów 10 nietoksynotwórczych szczepów Corynebacterium diphtheriae wyizolowanych z zakażeń inwazyjnych. Sekwencjonowanie zostało przeprowadzone zarówno z zastosowaniem platformy Illumina, jak i sekwenatora IV generacji MinION (Nanopore Technologies). Szczepy zostaną przebadane i porównane z dostępnymi genomami szczepów toksynotwórczych. Uzyskane wyniki mogą pomóc wykryć istotne determinanty odpowiadające za podwyższoną wirulencję tych szczepów.
Projekt Sanofi Pasteur, SeroPertPoland Project study – “Seroprevalence of pertussis in Polish children and adolescents”

Data rozpoczęcia: 2017

Data zakończenia: 2019

Projekt dotyczy analizy komórkowej i humoralnej odpowiedzi u dzieci i młodzieży po szczepieniu komórkową i bezkomórkową szczepionką przeciwko krztuścowi.

Kierownik
dr hab. n. o zdr. Katarzyna Piekarska

Skład zespołu
mgr Magdalena Rzeczkowska
mgr Natalia Wolaniuk
dr n. med. Tomasz Wołkowicz
dr n. med. Katarzyna Zacharczuk

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr hab. n. o zdr. Katarzyna Piekarska, dr n. med. Tomasz Wołkowicz
E-mail: kpiekarska@pzh.gov.pl; twolkowicz@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 263
Budynek: AB
Pokój: 120

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Prowadzenie badań nad biologicznymi właściwościami bakterii wywołujących zakażenia układu pokarmowego i oddechowego, oraz inne zakażenia stanowiące potencjalne zagrożenia dla zdrowia publicznego.

• Opracowywanie, doskonalenie i wdrażanie metod wykrywania wybranych bakterii chorobotwórczych dla człowieka, ich identyfikowania i różnicowania, w tym dla potrzeb dochodzenia epidemiologicznego oraz oceny rozprzestrzeniania w środowisku.

• Wykonywanie badań odwoławczych w zakresie identyfikacji i wewnątrzgatunkowego różnicowania wybranych gatunków bakterii z rodzaju: Salmonella, Shigella, Yersinia, enteropatogennych pałeczek E. coli (EPEC), enterokrwotocznych/werotoksycznych E. coli (EHEC/VTEC), entero-agregacyjnych pałeczek E. coli (EAEC), Aeromonas, Campylobacter, Vibrio; Legionella, Bordetella, Corynebacterium oraz Mycoplasma.

• Wykonywanie badań molekularnych w kierunku atypowych zakażeń układu oddechowego, ze szczególnym uwzględnieniem B. pertussis, M. pneumoniae, L. pnumophila;
wykonywanie badań w zakresie wykrywania i identyfikacji bakterii wysoce chorobotwórczych dla człowieka, w tym: B. anthracis, F. tularensis, Y. pestis, Brucela, Burkholderia.

• Wykonywanie badań w zakresie wykrywania i identyfikacji typu toksyny botulinowej w materiale klinicznym (próba biologiczna).

• Wykonywanie analiz odwoławczych i ekspertyz w zakresie oceny podobieństwa genetycznego wybranych bakterii, w szczególności pałeczek Enterobacteriaceae, Pseudomonas, Campylobacter, Staphylococcus, Enterococcus.

• Badanie mechanizmów oporności na antybiotyki i chemioterapeutyki, w tym u szczepów bakterii występujących u osób zdrowych.

• Doskonalenie metod wykrywania mechanizmów oporności na antybiotyki i chemioterapeutyki.

• Wykonywanie na rzecz Laboratorium Zakładu Bakteriologii i Zwalczania Skażeń Biologicznych diagnostycznych badań laboratoryjnych w zakresie kompetencji Pracowni.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

• Centrum Leczenia Mukowiscydozy, Szpital w Dziekanowie Leśnym

• Klinika Urologii CMKP, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny w Warszawie

• Pracownia Genetyki Molekularnej, Instytut Biologii Medycznej PAN w Łodzi

• Pracownia BioBank, Uniwersytet Łódzki

• Instytut Chemii Fizycznej PAN w Warszawie

• Wydział Mechatroniki, Politechnika Warszawska

• Wydział Chemiczny, Politechnika Warszawska

• Robert Koch Institute

PROWADZONE PROJEKTY

Projekt ENGAGE – Establishing Next Generation sequencing ability for genomic analysis in Europe

Data rozpoczęcia projektu: 29.01.2016
Data zakończenia projektu: 28.01.2018
Celem projektu ENGAGE jest harmonizacja i ustalenia zasad współpracy w zakresie badań z wykorzystaniem sekwencjonowania pełnogenomowego w Europie w zakresie badań mikrobiologicznych. Konsorcjum składa się z Narodowych Instytutów zajmujących się bezpieczeństwem weterynaryjnym, bezpieczeństwem żywności oraz zdrowiem publicznym. W ramach projektu zsekwencjonowanych i zanalizowanych zostało ponad 3 tysiące genomów szczepów Salmonella enterica oraz Escherichia coli.
Projekt NCN 2014/15/B/NZ7/00874 – Analiza porównawcza struktury populacji Campylobacter jejuni z łańcucha żywności drobiowej i od ludzi jako podstawa bazy danych dla epidemiologii molekularnej.

Data rozpoczęcia projektu: 05.08.2015
Data zakończenia projektu: 04.01.2019
Celem badań w projekcie jest przebadanie szczepów Campylobacter jejuni izolowanych w Polsce z łańcucha żywności drobiowej oraz szczepów izolowanych od ludzi. W ramach projektu szczepy zostały poddane genotypowaniu w celu identyfikacji potencjalnych szlaków przepływu. Dodatkowo został oznaczony profil determinant wirulencji oraz poziom oporności na stosowane w terapii antybiotyki.
Projekt NCN 2015/17/N/NZ6/03517 – Zastosowanie sekwencjonowania DNA czwartej generacji do identyfikacji potencjalnych czynników zjadliwości wysoce patogennego klonu Corynebacterium diphtheriae powodującego bakteriemie i zapalenie wsierdzia.

Data rozpoczęcia projektu: 15.03.2016
Data zakończenia projektu: 14.03.2019
Celem projektu jest zsekwencjonowanie pełnych genomów 10 nietoksynotwórczych szczepów Corynebacterium diphtheriae wyizolowanych z zakażeń inwazyjnych. Sekwencjonowanie zostało przeprowadzone zarówno z zastosowaniem platformy Illumina, jak i sekwenatora IV generacji MinION (Nanopore Technologies). Szczepy zostaną przebadane i porównane z dostępnymi genomami szczepów toksynotwórczych. Uzyskane wyniki mogą pomóc wykryć istotne determinanty odpowiadające za podwyższoną wirulencję tych szczepów.
Projekt międzynarodowy QUANDHIP: Quality Assurance Exercises and Networking on the Detection of Highly Infectious Pathogens (finansowany: European Commission as a Joint Action (JA), EAHC n° 2010 21 02)

Data rozpoczęcia projektu: 2011
Data zakończenia projektu: 2014
Projekt obejmował współpracę 36 laboratoriów mikrobiologicznych z 23 krajów UE, koordynowaną przez Instytut Roberta Kocha. Celem projektu było doskonalenie poziomu wykrywania i identyfikacji wysoce chorobotwórczych patogenów bakteryjnych takich jak: Y. pestis, B. anthracis, F. tularensis, Brucela sp., B. malei, B. pseudomale, Coxiella burnetii, stanowiące potencjale ryzyko bioterrorystvczne.
Projekt międzynarodowy EMERGE: Efficient response to highly dangerous and emerging pathogens at EU level); Decision No 082/2013/EU; (finansowany: European Commission as a Joint Action (JA), CHAFEA n° 677 066)

Data rozpoczęcia projektu: 2015
Data zakończenia projektu: 2018
Projekt obejmuje współpracę 37 partnerów z 25 krajów UE, koordynowaną przez Instytut Roberta Kocha. Projekt jest kontynuacja zadań realizowanych w ramach poprzednich projektów o akronimie: QUANDHIP i EQADeBa. Celem projektu jest Celem projektu jest doskonalenie poziomu wykrywania i identyfikacji wysoce chorobotwórczych patogenów bakteryjnych takich jak: Y.pestis, B.anthracis, F.tularensis, Brucela sp., B.malei, B.pseudomale, Coxiella burnetii, stanowiące potencjale ryzyko bioterrorystvczne
Projekt NCBiR Nr LIDER/35/0041/L-7/15/NCBR/2016: Tytuł: Przenośne mikrourządzenie do szybkiego i specyficznego wykrywania białek oraz specyficznych kwasów nukleinowych; (realizowany we współpracy z liderem projektu: Politechnika Warszawska)

Data rozpoczęcia projektu: 01.01.2017 r.,
Data zakończenia projektu: 31.12.2019 r.,
Celem projektu jest stworzenie urządzenia dla bianalityki i diagnostyki medycznej, poprzez integrację zaawansowanych technologii w dziedzinie biosensorów i chemii bioanalitycznej. Urządzenie będzie dedykowane do szybkiego i specyficznego wykrywania wybranych fragmentów DNA oraz białek, obecnych w analizowanych próbkach. Jako układ modelowy wybrano wykrywanie DNA bakterii z gatunku Corynebacterium diphteriae oraz produkowanej przez nie toksyny błoniczej.

Kierownik
prof. dr hab. n. med. Rastawicki Waldemar

Skład zespołu
dr n. med. Natalia Rokosz-Chudziak
mgr Karolina Śmietańska
Urszula Roguska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: prof. dr hab. n. med. Rastawicki Waldemar
E-mail: wrastawicki@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 325
Budynek: AB
Pokój: 116

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

opracowywanie, doskonalenie i wdrażanie serologicznych metod rozpoznawania wybranych zakażeń bakteryjnych, w szczególności wywoływanych przez drobnoustroje z rodzaju Yersinia, Salmonella, Klebsiella, Mycoplasma, Bordetella, Legionella, Listeria, Francisella, Campylobacter jejuni/Campylobacter coli
prowadzenie kontroli i oceny preparatów do serologicznej diagnostyki zakażeń bakteryjnych,
wykonywanie badań referencyjnych i odwoławczych w zakresie serologicznej diagnostyki zakażeń bakteryjnych,
wykonywanie na rzecz Laboratorium Zakładu Bakteriologii diagnostycznych badań laboratoryjnych w zakresie kompetencji Pracowni.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

1. ECDC EUPert-LabNet

2. Sanofi Pasteur, SeroPertPoland Project study

PROWADZONE PROJEKTY

“Seroprevalence of pertussis in Polish children and adolescents” grant Sanofi Pasteur, SeroPertPoland Project study. Analiza komórkowej i humoralnej odpowiedzi u dzieci i młodzieży po szczepieniu komórkową i bezkomórkową szczepionką przeciwko krztuścowi. Lata 2017-2019

Kierownik
dr n. biol. Chojecka Agnieszka

Skład zespołu
st. techn. Krystyna Grabowska
mgr Anna Kierzkowska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr n. biol. Agnieszka Chojecka
E-mail: achojecka@pzh.gov.pl
Budynek: B
Pokój: 1

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

prowadzenie badań naukowych dotyczących wrażliwości drobnoustrojów na chemiczne preparaty dezynfekcyjne, fizyczne czynniki dezynfekujące oraz czynniki sterylizujące oraz opracowywanie i adaptacja metod badania skuteczności środków dezynfekcyjnych.
opracowywanie i wdrażanie procedur związanych z higieną szpitalną – dezynfekcją, sterylizacją oraz zasadami bezpiecznego postępowania
z materiałem zakaźnym;
opiniowanie, opracowywanie i weryfikacja krajowych, wspólnotowych oraz innych międzynarodowych projektów norm i dokumentów prawnych dotyczących postępowania z materiałem skażonym biologicznie ze szczególnym uwzględnieniem dekontaminacji w obszarze medycznym (oczyszczanie, dezynfekcja, sterylizacja);
wykonywanie prac usługowych dotyczących badania skuteczności środków dezynfekcyjnych stosowanych w obszarze medycznym,
spożywczym, przemysłowym, instytucjonalnym i domowym oraz opiniowanie preparatów dezynfekcyjnych i ocena wyrobów medycznych związanych ze sterylizacją;
kształcenie i doskonalenie kadr medycznych oraz pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej z zakresu higieny szpitalnej ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dezynfekcji, sterylizacji
i gospodarki odpadami – kursy, wykłady, szkolenia.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Skuteczność biobójcza preparatów dezynfekcyjnych przeznaczonych do nasączania chusteczek jako produktów stosowanych do dezynfekcji metodą przecierania wg normy PN-EN 16615: 2015-06 w ramach tematu statutowego Zakładu Medycyny Zapobiegawczej i Higieny Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego: „Analiza związku czynników żywieniowych i środowiskowych ze stanem zdrowia społeczeństwa.”

PROWADZONE PROJEKTY

Opiniowanie projektów Norm Europejskich w Komitecie Technicznym ds. Dezynfekcji i Antyseptyki KT 296. Polski Komitet Normalizacyjny. Od 2009 r.
Opiniowanie projektów Norm Europejskich w Komitecie Technicznym ds. Sterylizacji KT 295. Polski Komitet Normalizacyjny. Od 2016 r.
Opiniowanie projektu Normy Europejskiej prEN 17169 „Tattooing – Safe and hygienic practice” w Komitecie Technicznym ds. Tatuażu KT 508. Polski Komitet Normalizacyjny. Od 2015 r.
Współpraca z Głównym Inspektoratem Sanitarnym w zakresie nadzoru nad procesami dekontaminacji w placówkach medycznych oraz zakładach świadczących usługi fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej.

Kierownik
dr hab. n. o zdr. Katarzyna Piekarska

Skład zespołu
prof. dr hab. n. med. Waldemar Rastawicki
dr n.med. Katarzyna Zacharczuk
mgr Magdalena Rzeczkowska
mgr Natalia Wolaniuk
dr n. biol. Agnieszka Chojecka
Krystyna Grabowska
dr hab. n. med. Rafał Gierczyński, prof. nadzw. NIZP-PZH
dr hab. n. o zdr. Katarzyna Piekarska
dr n. med. Natalia Rokosz-Chudziak
mgr Karolina Śmietańska
mgr Tomasz Wołkowicz
mgr Anna Kierzkowska
lic. Renata Mrozowska
Urszula Roguska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr hab. n. o zdr. Katarzyna Piekarska
E-mail: kpiekarska@pzh.gov.pl
Budynek: AB
Pokój: 120

JAKIE BADANIA WYKONUJE LABORATORIUM?

Badania diagnostyczne:

Bakteriologiczne badania kału biegunkowego na obecność chorobotwóczych pałeczek jelitowych, w tym: Salmonella, Shigella, Campylobacter, VTEC, EPEC, EAEC, EIEC, ETEC, Yersinia, Vibrio, Plesiomonas, Aeromonas,
Molekularne wykrywanie DNA Bordetella, Legionella, Mycoplasma, Francisella tularensis, Bacillus anthracis oraz drobnoustrojów przenoszonych drogą płciową w materiale klinicznym,
Wykrywanie toksyny botulinowej w surowicy krwi metodą in vivo,
Identyfikacja szczepu z rodzaju: Corynebacterium, Salmonella, Shigella, Campylobacter, Vibrio, Yersinia, VTEC, EPEC, EAEC, EIEC, ETEC,
Typowanie szczepu bakteryjnego metodą PFGE,
Serodiagnostyka krztuśca, mycoplazmozy, twardzieli, jersiniozy, salmonellozy, kampylobakteriozy, tularemii, legionellozy – oznaczanie poziomu przeciwciał w klasie IgA, IgG, IgM,
Wykrywanie antygenu pałeczek Legionella w moczu,
Badania niediagnostyczne:

Badanie działania bakteriobójczego i grzybobójczego środków dezynfekcyjnych i antyseptycznych w obszarze medycznym oraz spożywczym, przemysłowym, instytucjonalnym i domowym.

Kierownik

Skład zespołu
Anna Mossakowska
Wiesława Śladewska

Dane kontaktowe
Sekretariat Zakładu Bakteriologii i Zwalczania Skażeń Biologicznych
Telefon 22 542-12-38
Budynek: AB
Pokój: 02, 11

CHARAKTERYSTYKA

Sterylizatornia z Pożywkarnią świadczy swoje usługi na rzecz wszystkich komórek organizacyjnych NIZP-PZH w zakresie: przygotowywania pożywek mikrobiologicznych i buforów; oceny mikrobiologicznej jakości pożywek i buforów; sterylizacji preparatów i aparatury; przygotowywania szkła laboratoryjnego i innych materiałów do badań (mycie, pakowanie, korkowanie i sterylizacja); unieczynniania niebezpiecznego materiału biologicznego oraz gospodarowania odpadami niebezpiecznymi.

Do zakresu działania Sterylizatorni z Pożywkarnią w szczególności należy:

przygotowywanie pożywek mikrobiologicznych, buforów, barwników, płynów i innych odczynników do badań dla pracowni naukowych, laboratoriów badawczych i diagnostycznych Instytutu i innych zleceniodawców, zgodnie z międzynarodowymi i krajowymi normami, zaleceniami farmakopealnymi, wskazówkami metodycznymi Instytutu, rekomendacjami organizacji międzynarodowych lub według receptury lub procedury wskazanej przez zamawiającego;
prowadzenie badań jakości pożywek mikrobiologicznych;
opracowywanie, walidacja, wdrażanie i doskonalenie procedur pożywek mikrobiologicznych i ich metod kontroli;
opiniowanie i kontrola jakości pożywek bakteriologicznych, buforów, barwników, płynów i innych odczynników;
przygotowywanie szkła laboratoryjnego i innych materiałów do badań (mycie, pakowanie, korkowanie i sterylizacja);
sterylizacja materiałów do badań zgodnie z parametrami wskazanymi przez zlecającego usługę;
unieszkodliwianie materiału zakaźnego (autoklawowanie);
współpraca z innymi komórkami org. NIZP-PZH i koordynowanie działań w zakresie gospodarowania odpadami, opracowywania i aktualizacji zasad postępowania z odpadami laboratoryjnymi w NIZP-PZH;
współpraca z laboratoriami NIZP-PZH w ramach nadzorowania jakości pożywek mikrobiologicznych

Kierownik
dr Jacek Postupolski

Zastępca kierownika

Skład zespołu
dr Elżbieta Maćkiw
mgr inż. Monika Mania
mgr inż. Marzena Pawlicka
mgr inż. Joanna Gajda-Wyrębek
mgr inż. Andrzej Starski
mgr inż. Jolanta Kurpińska-Jaworska
mgr inż. Małgorzata Szczęsna
mgr inż. Małgorzata Mazańska
mgr Małgorzata Rebeniak
mgr Monika Stasiak
mgr farm. Jolanta Jarecka
mgr inż. Marta Dłużewska
mgr Joanna Kowalska
mgr Katarzyna Kucharek
mgr Tomasz Szynal
techn. Urszula Karczewicz

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: Katarzyna Lubowiecka-Wilk
E-mail: kwilk@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 314
Budynek: C
Pokój: 105

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

1. badania naukowe,

2. szkolenia,

3. monitoring biologicznych i chemicznych czynników ryzyka,

4. ekspertyzy w zakresie oceny ryzyka,

5. laboratorium referencyjne w zakresie zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych w żywności, i materiałów do kontaktu z żywnością.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Ocena bezpieczeństwa żywności w zakresie bezpieczeństwa żywności
Opracowywanie opinii i ekspertyz w ww. zakresie
Ocena ryzyka środków spożywczych w ww. zakresie w ramach krajowego systemu RASFF
Udział w opracowywaniu i opiniowaniu krajowych aktów prawnych w dziedzinie bezpieczeństwa żywności, w tym implementacji prawa UE do ustawodawstwa krajowego
Udział w pracach Grup Roboczych Komisji Europejskiej i Rady Unii Europejskiej
Uczestnictwo w pracach Komisji Kodeksu Żywnościowego Uczestnictwo w pracach Komitetów Technicznych Polskiego Komitetu Normalizacyjnego
Prowadzenie szkoleń dla pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie: nowych regulacji prawnych i nowych metod badania żywności
Opracowywanie wytycznych dla planów pobierania próbek, koordynacja oraz opracowywanie raportów monitoringu w zakresie zawartości azotanów i azotynów w żywności

PROWADZONE PROJEKTY

EPIBAZA Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności
2016-2019

NPZ Cel operacyjny NPZ: 4 W zakresie zadań – pozostałe zadania wspierające – prowadzenie monitoringu, w tym: prowadzenie baz danych dotyczących chemicznych zanieczyszczeń żywności, pozostałości pestycydów, mikrobiologii żywności, dodatków do żywności, bezpieczeństwa materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
2017-2020

Kierownik
dr Jacek Postupolski

Zastępca kierownika
mgr Małgorzata Rebeniak

Skład zespołu
dr Elżbieta Maćkiw
mgr inż. Monika Mania
mgr inż. Marzena Pawlicka
mgr inż. Joanna Gajda-Wyrębek
mgr inż. Andrzej Starski
mgr inż. Jolanta Kurpińska-Jaworska
mgr inż. Małgorzata Szczęsna
mgr inż. Małgorzata Mazańska
mgr Małgorzata Rebeniak
mgr Monika Stasiak
mgr farm. Jolanta Jarecka
mgr inż. Marta Dłużewska
mgr Joanna Kowalska
mgr Katarzyna Kucharek
mgr Tomasz Szynal
techn. Urszula Karczewicz

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: Katarzyna Lubowiecka-Wilk
E-mail: kwilk@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 314
Budynek: C
Pokój: 105

JAKIE BADANIA WYKONUJE LABORATORIUM?

Krajowe Laboratorium Referencyjne w zakresie zanieczyszczeń chemicznych i mikrobiologicznych w żywności i materiałów do kontaktu z żywnością.

Laboratorium Zakładu posiada akredytację, która obejmuje:

1. Badania w zakresie żywności:

mikotoksyn,
pierwiastków szkodliwych dla zdrowia,
syntetycznych barwników,
histaminy,
azotanów i azotynów,
zanieczyszczeń mikrobiologicznych żywności,
WWA

2. Badania w zakresie materiałów i wyrobów do kontaktu
z żywnością:

migracji globalnej,
migracji pierwiastków szkodliwych dla zdrowia

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

1. Współpraca z następującymi Laboratoriami Referencyjnymi Unii Europejskiej:

Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. mikotoksyn, Geel, Belgia
Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. materiałów do kontaktu z żywnością, Ispra, Włochy
Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. metali ciężkich w żywności, Geel, Belgia
Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. WWA, Geel, Belgia
Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. gronkowców koagulazo-dodatnich, Paryż, Francja
Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. Listeria monocytogenes, Paryż, Francja
Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. Escherichia coli, Rzym, Włochy
Laboratorium Referencyjne Unii Europejskiej EU-RL ds. Salmonella, Bilthoven, Holandia

PROWADZONE PROJEKTY

Analiza Listeria monocytogenes (CRM-AD624) z zastosowaniem PFGE

Projekt zrealizowany we współpracy z Wspólnotowym Centrum Badawczym (WCB) Komisji Europejskiej z siedzibą w Geel dotyczący scharakteryzowania certyfikowanego materiału odniesienia (CRM), oznaczonego jako ERM-AD624, za pomocą pulsacyjnej elektroforezy żelowej (PFGE).

Kierownik
dr Elżbieta Maćkiw

Skład zespołu
mgr Monika Stasiak
mgr Joanna Kowalska
mgr Katarzyna Kucharek

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr Elżbieta Maćkiw
E-mail: emackiw@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 384
Budynek: C
Pokój: 105

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Badanie i ocena jakości mikrobiologicznej żywności i przedmiotów użytku, przygotowywanie opinii i ekspertyz.
Wykrywanie drobnoustrojów, oznaczanie liczby drobnoustrojów, wykrywanie genów wirulencji i lekooporności drobnoustrojów.
Oznaczanie enterotoksyn gronkowcowych w żywności.
Pełnienie funkcji laboratorium referencyjnego w zakresie wykrywania drobnoustrojów chorobotwórczych i wskaźnikowych w żywności.
Planowanie i koordynacja monitoringu w zakresie zanieczyszczeń mikrobiologicznych.
Wdrażanie i walidacja nowych metod badań dotyczących zanieczyszczeń mikrobiologicznych.
Organizowanie badań porównawczych dla potrzeb laboratoriów PIS.
Organizowanie szkoleń dotyczących metod badań mikrobiologicznych żywności.
Ocena ryzyka w zakresie zanieczyszczeń mikrobiologicznych żywności.
Opiniowanie aktów prawnych i dokumentów normalizacyjnych krajowych, Unii Europejskiej i innych międzynarodowych z zakresu bezpieczeństwa żywności w zakresie mikrobiologii i higieny.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Komisja Europejska
Europejski Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)
Europejskie Laboratoria Referencyjne
Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN)- Komitet Techniczny CEN/TC 275
Polski Komitet Normalizacyjny – Komitet Technicznych

PROWADZONE PROJEKTY

EpiBaza – Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności”.

Okres realizacji: od 2016-08-01 do 2019-07-31

Analiza Listeria monocytogenes (CRM-AD624) z zastosowaniem PFGE

Projekt zrealizowany we współpracy z Wspólnotowym Centrum Badawczym (WCB) Komisji Europejskiej z siedzibą w Geel dotyczący scharakteryzowania certyfikowanego materiału odniesienia (CRM), oznaczonego jako ERM-AD624, za pomocą pulsacyjnej elektroforezy żelowej (PFGE).

Kierownik
mgr inż. Monika Mania

Skład zespołu
mgr Małgorzata Rebeniak
mgr Tomasz Szynal
techn. Urszula Karczewicz

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr inż. Monika Mania
E-mail: mmania@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 369
Budynek: C
Pokój: 105

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

• Ocena zdrowotna i wydawanie świadectw jakości zdrowotnej na:
– materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością (metalowe, szklane, ceramiczne),
– smary i inne preparaty chemiczne stosowane w maszynach przemysłu spożywczego,
– kosmetyki i wyroby chemii gospodarczej,
– opakowania do kosmetyków (szkło, metal).

• Ocena jakości zdrowotnej żywności w zakresie zanieczyszczenia pierwiastkami szkodliwymi dla zdrowia; ocena ryzyka, opracowywanie opinii naukowych i ekspertyz.

• Planowanie i koordynacja monitoringu w zakresie zanieczyszczenia żywności pierwiastkami szkodliwymi dla zdrowia.

• Udział w opracowywaniu, weryfikacji, opiniowaniu krajowych i międzynarodowych aktów prawnych oraz dokumentów normalizacyjnych z dziedziny bezpieczeństwa żywności, w tym implementacja prawa Wspólnotowego do ustawodawstwa krajowego.

• Pełnienie funkcji krajowego laboratorium referencyjnego ds. metali ciężkich w tym: ołów (Pb), kadm (Cd), rtęć (Hg), arsen (As), cyna (Sn) w żywności pochodzenia roślinnego, środkach spożywczych wieloskładnikowych, substancjach dodatkowych, środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, suplementach diety oraz w zakresie badania migracji metali (ołów, kadm, nikiel, chrom) z wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

• Opracowywanie, adaptacja, walidacja i wdrażanie metod analitycznych.

• Konsultacje i szkolenie pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Wykonywanie badań: zawartości pierwiastków: Pb, Cd, Hg, Sn, Al, As (w tym arsen nieorganiczny), Ni, Cr, Cu, Zn i innych w środkach spożywczych oraz materiałach do kontaktu z żywnością; migracji pierwiastków: Pb, Cd, Cr, Ni i innych z materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością.

• Organizowanie badań biegłości w zakresie oznaczania zawartości ołowiu (Pb), kadmu (Cd), rtęci (Hg), arsenu (As), arsenu nieorganicznego (iAs), cyny (Sn), miedzi (Cu), cynku (Zn) oraz niklu (Ni) w środkach spożywczych.

• Działalność dydaktyczna w zakresie zanieczyszczenia żywności pierwiastkami szkodliwymi dla zdrowia: toksyczność, ustawodawstwo, ocena ryzyka; metody oznaczania oraz w zakresie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (metalowych, szklanych, ceramicznych): ustawodawstwo, metody badań.

 

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Udział w pracach Zespołu ds. Oceny Ryzyka Związanego z Bezpieczeństwem Żywności Komitetów i Grup Roboczych Komisji UE i Rady UE.
Komitetów Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO ds. Zanieczyszczeń Żywności oraz Metod Analiz i Próbkobrania
Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN).
Polskiego Komitetu Normalizacyjnego – Komitety Techniczne.

PROWADZONE PROJEKTY

„EpiBaza – Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności”. Okres realizacji: od 2016-08-01 do 2019-07-31

Kierownik
mgr inż. Marzena Pawlicka

Skład zespołu
mgr inż. Marzena Pawlicka
mgr inż. Małgorzata Mazańska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr inż. Marzena Pawlicka
E-mail: mpawlicka@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 282
Budynek: C
Pokój: 105

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Ocena zdrowotna i wydawanie świadectw jakości zdrowotnej na:

materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością, w tym opakowania żywności, elementy maszyn spożywczych oraz inne wyroby wykonane z tworzyw sztucznych, laminatów, lakierowane, z nadrukiem, gumy, silikonu, papieru i tektury, drewna, materiałów tekstylnych, korka;
aktywne i inteligentne materiały (podkładki absorpcyjne);
czyściwa, zmywaki, mopy, ścierki, ubrania ochronne do przemysłu spożywczego i gospodarstwa domowego;
wyroby higieniczne do kontaktu z ciałem człowieka (szczoteczki do zębów, nici dentystyczne, gąbki, pumeks, ręczniki, podkłady, chusteczki, papier toaletowy, podpaski, wkładki higieniczne, tampony, patyczki do uszu, płatki kosmetyczne itp.);
inne przedmioty codziennego użytku:, w tym akcesoria toaletowe, pościel, kołdry, poduszki, materace, itp.;
opakowania do kosmetyków wykonane z tworzyw sztucznych, papieru, gumy, lakierowane;
wyroby dla niemowląt i małych dzieci przeznaczone do kontaktu ze skórą np. pieluchy, przewijaki, wózki spacerowe i przewozowe, materace, pościel, materiały na ubrania, smoczki do karmienia i uspakajania, zawieszki do smoczków, kołyski, śliniaki, nocniki, nakładki sedesowe, wanienki, akcesoria do mycia ciała, szczoteczki do zębów itp.;
materiały, z których produkowane są zabawki (grzechotki, gryzaki, karuzele do łóżeczek, maskotki, zabawki pluszowe, układanki, klocki, lalki, zabawki kąpielowe, drewniane, edukacyjne itp.).
Ocena ryzyka dla zdrowia związanego z migracją substancji szkodliwych dla zdrowia z materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, opracowywanie opinii naukowych i ekspertyz w tym zakresie.
Planowanie i koordynowanie monitoringu żywności w zakresie substancji migrujących z materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Udział w opracowywaniu, weryfikacji, opiniowaniu krajowych i międzynarodowych aktów prawnych z dziedziny bezpieczeństwa materiałów do kontaktu z żywnością w tym implementacja prawa unijnego do ustawodawstwa krajowego,
Wykonywanie badań migracji globalnej z materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością do płynów modelowych imitujących żywność.
Wykonywanie zadań laboratorium referencyjnego w zakresie badania substancji migrujących z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością .
Opracowywanie, walidowanie i wdrażanie metod analitycznych w zakresie oznaczania substancji migrujących z materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Organizowanie badań biegłości w zakresie oznaczania substancji migrujących z materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością dla potrzeb laboratoriów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz innych laboratoriów badających materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością.
Szkolenia i konsultacje dla pracowników laboratoriów Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Udział w pracach Zespołu ds. Oceny Ryzyka związanego z bezpieczeństwem materiałów do kontaktu z żywnością.
Uczestnictwo w pracach Grup Roboczych ds. Materiałów do Kontaktu z Żywnością,:

Komisji Europejskiej,
Rady Europy,
Laboratorium Referencyjnego Unii Europejskiej
Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności

PROWADZONE PROJEKTY

„EpiBaza – Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności”. Okres realizacji: od 2016-08-01 do 2019-07-31

Kierownik
mgr inż. Joanna Gajda-Wyrębek

Skład zespołu
mgr farm. Jolanta Jarecka
mgr inż. Marta Dłużewska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr inż. Joanna Gajda-Wyrębek
E-mail: jgajda@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 335
Budynek: C
Pokój: 105

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

  • Ocena bezpieczeństwa żywności w zakresie spełniania wymagań prawnych dotyczących:

    • substancji dodatkowych

    • substancji pomagających w przetwarzaniu

    • aromatów

    • enzymów

    • niektórych zanieczyszczeń chemicznych ze szczególnym uwzględnieniem azotanów i azotynów

  • Ocena ryzyka środków spożywczych w ww. zakresie w ramach krajowego systemu RASFF.

  • Udział w pracach Grup Roboczych Komisji Europejskiej i Rady Unii Europejskiej ds. substancji dodatkowych, aromatów i enzymów.

  • Uczestnictwo w pracach Komisji Kodeksu Żywnościowego dotyczących substancji dodatkowych.

  • Pełnienie funkcji laboratorium referencyjnego w zakresie badania azotanów i azotynów w żywności, w tym organizowanie badań biegłości w ww. zakresie.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

  • Grupa Ekspertów Komisji Europejskiej ds. dodatków do żywności,

  • Grupa Ekspertów Komisji Europejskiej ds. substancji aromatyzujących,

  • Grupa Ekspertów Komisji Europejskiej ds. enzymów spożywczych,

  • Grupa Robocza ds. Kodeksu Żywnościowego; Rada Unii Europejskiej,

  • Komitet Kodeksu Żywnościowego ds. dodatków do żywności,

  • Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności; Forum Doradcze;

PROWADZONE PROJEKTY

„EpiBaza – Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności”. Okres realizacji: od 2016-08-01 do 2019-07-31

Kierownik
mgr inż. Andrzej Starski

Skład zespołu
mgr inż. Jolanta Kurpińska-Jaworska
mgr inż. Małgorzata Szczęsna

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr inż. Andrzej Starski
E-mail: astarski@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 383
Budynek: C
Pokój: 105

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Działalność naukowo badawcza w zakresie identyfikacji zagrożeń związanych z zanieczyszczeniami żywności mikotoksynami, ocena wielkości narażenia i badanie mechanizmów ich szkodliwego działania.
Ocena bezpieczeństwa żywności w zakresie spełniania wymagań prawnych.
Ocena bezpieczeństwa nowej żywności, suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
Opracowywanie opinii i ekspertyz w ww. zakresie.
Ocena ryzyka środków spożywczych w ramach krajowego systemu RASFF.
Opracowywanie i opiniowanie krajowych i międzynarodowych aktów prawnych w dziedzinie bezpieczeństwa żywności, w tym implementacja prawa Wspólnotowego do ustawodawstwa krajowego.
Szkolenie pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie nowych regulacji prawnych i nowych metod badania żywności.
Pełnienie funkcji laboratorium referencyjnego w zakresie mikotoksyn wdrażanie i walidacja metod oznaczania mikotoksyn w żywności nadzór nad jakością badań wykonywanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną (PIS) w ww. zakresie, organizowanie badań biegłości odnośnie mikotoksyn.
Opracowywanie dla PIS krajowych planów kontroli urzędowej i monitoringu środków spożywczych w zakresie parametrów bezpieczeństwa żywności w tym zanieczyszczenia mikotoksynami.
Koordynacja w tym wykonywanie badań monitoringowych oraz opracowywanie raportów monitoringu w zakresie zanieczyszczenia mikotoksynami.
Ocena toksykologiczna nowych składników żywności i preparatów dla przemysłu spożywczego.
Ocena bezpieczeństwa nowej żywności, suplementów diety i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.
Opracowywanie, adaptacja metod analitycznych wybranych zanieczyszczeń żywności.
Ocena ryzyka dla zdrowia związanego z zanieczyszczeniami żywności takimi, jak histamina w rybach i produktach pochodzenia morskiego, 3-monochloro-1,2-propanodiol (3-MCPD) w sosach sojowych i hydrolizatach białek roślinnych oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA).
Wykonywanie zadań wynikających z funkcji laboratorium referencyjnego w zakresie oznaczania histaminy w rybach i produktach rybnych oraz oznaczania wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (benzo(a)pirenu) w żywności.
Badania żywności w kierunku oznaczania zawartości takich zanieczyszczeń jak: aminy biogenne (w tym histamina), wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, 3-monochloro-1,2-propanodiol, benzen, furan, oleje mineralne.
Udział w opracowywaniu, weryfikacji, opiniowaniu krajowych i międzynarodowych aktów prawnych z dziedziny bezpieczeństwa żywności i pasz.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Uczestnictwo w pracach Grup Roboczych Komisji Europejskiej ds Zanieczyszczeń Rolniczych, Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt.
Uczestnictwo w pracach Komisji Kodeksu Żywnościowego w zakresie parametrów bezpieczeństwa żywności.
Uczestnictwo w pracach Komitetów Technicznych Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

PROWADZONE PROJEKTY

„EpiBaza – Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności”. Okres realizacji: od 2016-08-01 do 2019-07-31

Kierownik
dr hab. n. med. Jolanta Solecka, prof. NIZP-PZH

Zastępca kierownika
dr Maciej Szczotko

Skład zespołu
dr Renata Matuszewska
dr Adam Krogulski
dr Sławomir Garboś
dr inż. Dorota Święcicka
dr inż. Elżbieta Kaniowska-Klarzyńska
dr inż. Grzegorz Kaczmarczyk
dr Bożena Krogulska
mgr Małgorzata Jamsheer-Bratkowska
mgr Agnieszka Stankiewicz
mgr inż. Krzysztof Skotak
mgr Jerzy Kozłowski
mgr Izabela Orych
lek. med. Dorota Maziarka
mgr inż. Aleksandra Rajnisz-Mateusiak
mgr Katarzyna Jakubiec-Krześniak
mgr Adam Guśpiel
sekretarka- asystentka Renata Barbarska
mgr inż. Olga Jadachowska
st. techn. Mirosław Worowski
st. techn. Teresa Mackiewicz
Katarzyna Buczyńska
mgr inż. Andrzej Magiera

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: Renata Barbarska
E-mail: rbarbarska@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 354
Budynek: C
Pokój: 301

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

Prowadzenie badań naukowych i usługowych, analizujących bezpieczeństwo zdrowotne środowiska (wody i powietrza).
Opracowywanie propozycji kryteriów i normatywów w zakresie prawidłowego kształtowania środowiska człowieka, jego oceny higienicznej, zakresu i poprawności badań.
Ocena wpływu na zdrowie klimatu i działań związanych z adaptacją do jego zmian.
Opracowywanie metod wykrywania i oznaczania skażeń chemicznych i mikrobiologicznych wody i powietrza.
Atestacja higieniczna materiałów i wyrobów, kontaktujących się z wodą przeznaczoną do spożycia oraz preparatów do jej oczyszczania i dezynfekcji, materiałów stosowanych w budownictwie, produktów chemii gospodarczej, produktów do rozkładu zanieczyszczeń środowiska i innych wyrobów użytkowych.
Prowadzenie szkoleń w zakresie monitoringu jakości środowiska, zastosowania nowych metod badań chemicznych i mikrobiologicznych wody, wpływu zmian klimatu na zdrowie, interpretacji rozporządzeń MZ i MŚ.
Opiniowanie aktów prawnych z zakresu zdrowia i środowiska oraz opracowywanie ekspertyz i opinii dot. wpływu zanieczyszczeń wody i powietrza na zdrowie.
Prowadzenie badań naukowych dotyczących nowych, naturalnych i syntetycznych związków przeciwbakteryjnych oraz inhibitorów enzymów: DD-peptydaz, -laktamaz, aminopeptydaz leucynowej i alaninowej oraz zastosowanie metod modelowania molekularnego do uzyskania struktur cząsteczek o podwyższonej aktywności.
Badania naukowe w zakresie hodowli promieniowców i Lactobacillus spp. oraz optymalizacja procesu, a także oczyszczanie uzyskanych bioaktywnych metabolitów metodami SPE, chromatograficznymi HPLC i innymi.
Badania naukowe w zakresie oznaczania aktywności biologicznej związków: przeciwbakteryjnej (MIC), oznaczenia biochemiczne (inhibicji enzymów proteolitycznych, w tym DD-karboksypeptydaz/transpeptydaz; β-laktamaz, glikozydaz, peroksydaz, ksylanaz, acetylocholinoesteraz, butyrylocholinoesteraz, właściwości antyoksydacyjnych, β-hematyny), aktywności hemolitycznej, genotoksyczności.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Prowadzona przez Zakład Atestacja wyrobów ma na celu zapobieganie wprowadzaniu do powszechnego użytku materiałów i produktów niebezpiecznych dla zdrowia i życia mieszkańców lub ograniczenie ich dopuszczalnego zakresu i sposobu stosowania pod kątem eliminacji zagrożeń zdrowotnych. Atest Higieniczny jest poświadczeniem, że skład chemiczny wyrobu (pod warunkiem jego użytkowania zgodnego z przeznaczeniem) nie wpływa negatywnie na środowisko i zdrowie ludzi. Liczne opinie i ekspertyzy, wydawane przez Zakład dot. m. in. wpływu na zdrowie zanieczyszczeń wody i powietrza, oddziaływania farm wiatrowych, uciążliwości ferm hodowlanych, składowisk niebezpiecznych odpadów itp., mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa zdrowotnego zarówno społeczności lokalnych jak i wszystkich Polaków.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

1. Odkrycie nowego związku o aktywności przeciwnowotworowej ( w ramach projektu UDA-POIG.01.03.01-14-136/09). Uzyskano pochodną izochinoliny o silnych właściwościach przeciwproliferacyjnych wobec białaczki promielocytarnej, raka piersi, raka okrężnicy z opornością wielolekową i raka gruczołu krokowego. Ponadto, związek hamuje aktywność aminopeptydazy leucynowej oraz charakteryzuje się wysokim indeksem selektywności. Bioorg. Med. Chem. 2016, 24(21), 5302-5314; Zgł. pat. międzynar. PCT/IB2014/063518.

2. Odkrycie kilkunastu nowych związków chemicznych wykazujących właściwości przeciwbakteryjne (MIC 4-64 g/ml wobec S. aureus ATCC 29213, S. aureus ATCC43300, S. aureus ATCC 700787 oraz MIC w zakresie 0,93-142 M wobec E. coli). Organometallics, 2017, 36, 1673–1676, DOI: 10.1021/acs.organomet.6b00888.; Molecules 18, 7120-7144, (2013); Organometallics 32, 5766–5773, (2013); J. Organomet. Chem. 741-742, (2013); Cent. Eur. J. Biol. 8, 943-957, (2013); J. Organomet. Chem. (2014), http://dx.doi.org/10.1016/j.jorganchem.2014.11.017; Molecules 2015, 20, 19699-19718 ; Chem. Commun., 2015, 51, 6186-6189; Acta Pol. Pharm. 5, 1181-1189 (2016); Patent US 8,344,146 B2, 01.01.2013; Appl. No.: 12/675,348; P.404885, 29.07.2013r; Patent 29.08.2014, WUP 08/14; PL 217832;

3. Odkrycie nowych związków o właściwościach przeciwutleniających i przeciwwolnorodnikowych (w ramach projektu UDA-POIG.01.03.01-14-136/09). Uzyskano grupę kilkunastu związków chemicznych – pochodnych dihydroizochinoliny o aktywności przeciwulteniającej. Związki wykazują aktywność zmiatania rodników DPPH·, ABTS·+, O2·- i ·NO. [Molecules 2014, 19(10), 15866-15890; Acta Pol. Pharm. 2016, 73(3), 645-651; zgł. pat. P 403 359]. Otrzymanie związków przeciwutleniających stanowi podstawę do podjęcia próby zastosowania w.w. związków w produktach kosmetycznych o właściwościach przeciwstarzeniowych jak i (foto)ochronnych na skórę jak również w produktach leczniczych (właściwości zapobiegania skutkom działania wolnych rodników, czyli np. chorobom nowotworowym).

4. Zidentyfikowanie trzech nowych bioaktywnych metabolitów Streptomyces sp. 8812. Określenie ich właściwości biologicznych i fizykochemicznych oraz struktury [Solecka et al., J. Antibiot. (2009) doi:10.1038/ja.2009.85; Solecka J. et al., J. Antibiot. (2009) doi:10.1038/ja.2009.86; Rajnisz A. et al. Pol. J. Microbiol. 65, (1), 51-61, (2016); Solecka J.et al.: Cyclo(Pro-DOPA), a third identified bioactive metabolite produced by Streptomyces sp. 8812. J. Antibiot. 2018, https://doi.org/10.1038/s41429-018-0059-6.]

5. Otrzymanie pochodnych izochinoliny o podwyższonej aktywności inhibicji aminopeptydazy leucytowej przy użyciu metod modelowania molekularnego

[Ziemska J., Solecka J., Jarończyk M. Chem. Pap. (2017) Doi: 10.1007/s11696-017-0251-3].

6. ARCHIVES OF ENVIRONMENTAL PROTECTION; Human health risk assessment of uranium in drinking water sampled from drilled wells located in rural areas of the Lower Silesian region (Poland); Sławomir Garboś, Dorota Święcicka; 2015; 41(2); s. 21-27; ISSN 2083-4772

7. CHEMOSPHERE; Application of bimodal distribution to the detection of changes in uranium concentration in drinking water collected by random daytime sampling method from a large water supply zone; Sławomir Garboś, Dorota Święcicka; 2015; 138; s. 377-382; ISSN 0045-6535

8. OCHRONA ŚRODOWISKA; Evaluation of Prevalence of Protozoan Parasites Cryptosporidium and Giardia in Selected Swimming Areas in Masovian Voivodship; Maciej Szczotko, Renata Matuszewska, Radosław Giziński, Bożena Krogulska; 2015; 37(1); s. 49-53; ISSN: 1230-6169;

PROWADZONE PROJEKTY

Okres realizacji: 2009 – 2015

Kierownik projektu: dr hab. Jolanta Solecka, prof. NIZP-PZH

Wykonawcy z afiliacją: J. Solecka, M. Postek, J. Ziemska, A. Rajnisz-Mateusiak, A. Laskowska, A. Guśpiel (Samodzielna Pracownia Związków Biologicznie Czynnych); Realizacja: Konsorcjum naukowe: Lider – NIZP-PZH (Samodzielna Pracownia Związków Biologicznie Czynnych) i Uniwersytet Przyrodniczo – Humanistyczny, 08-110 Siedlce, ul. Konarskiego 2

Cel badań prowadzonych w NIZP-PZH było scharakteryzowanie pod względem aktywności biologicznej metabolitów Streptomyces sp. 8812 otrzymanych na drodze biosyntezy oraz ich analogów uzyskanych metodą syntezy chemicznej, a także realizacja działań ukierunkowanych na komercjalizację rezultatu.

3/Cukry jako surowce odnawialne w syntezie produktów o wysokiej wartości dodanej, Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, nr POIG.01.01.02-14-102/09

Okres realizacji: 2010-2014

Koordynator projektu: prof. dr hab. M. Chmielewski, IChO PAN

Wykonawcy z NIZP-PZH: Dr hab. J. Solecka, prof. NIZP-PZH

Celem zadania realizowanego w NIZP-PZH było badanie różnych aktywności biologicznych (hamowania aktywności DD-peptydaz, β-laktamaz, glikozydaz, pospolitych proteaz) związków syntezowanych w IChO PAN.

4/ Założenia technologiczne otrzymywania oraz badania przedkliniczne niskocząsteczkowych peptydowych związków dendrymerycznych o własnościach przeciwdrobnoustrojowych do zastosowań u ludzi i zwierząt, Projekt badawczy nr: N R13-0153-10/2010, NCBiR

Okres realizacji: 2010-2013

Kierownik projektu: prof. Z. Lipkowska, IChO PAN

Kierownik części analit.: dr hab. J. Solecka, prof. NIZP-PZH

5/Potencjalny antybiotyk oraz metoda otrzymywania nowych związków przeciwbakteryjnych” nr:  UDA-POIG.01.03.02-14-004/08

Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007-2013. Priorytet I badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.3 Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe, Poddziałanie 1.3.2 Wsparcie ochrony własności przemysłowej tworzonej w jednostkach naukowych w wyniku prac B+R.

Termin realizacji: 2008-2010

Kierownik Projektu: dr hab. J. Solecka, prof. NIZP-PZH

Projekt polegał na wsparciu finansowym działań dotyczących patentowania wynalazku.

6/ Projekt 1/2017/OHT „Ocena skuteczności pośredniego pomiaru stężenia trihalometanów przez urządzenie opracowane w ramach projektu OHT na wybranych basenach kąpielowych, oraz ocena utrzymania norm jakości wody i powietrza dzięki zastosowaniu opracowanego urządzenia” w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój POIR.01.01.01-00-0460/16 „Inteligentny OPTYMALIZATOR HVAC w funkcji potencjału tworzenia THM na basenach krytych (OHT) – nowa metoda zarządzania energią elektryczną i ciepłem dopasowująca na bieżąco sterowanie wentylacją, ogrzewaniem, chłodzeniem (HVAC) do stężeń rakotwórczych chlorowcopochodnych metanu takich jak trihalometany (THM) oraz ich usuwania z basenów krytych”. Okres realizacji projektu 2018-2020.

Kierownik projektu: Sławomir Garboś

Wykonawcy: B. Krogulska, S. Garboś, D. Święcicka, E. Kaniowska-Klarzyńska, R. Matuszewska

7/ Projekt N N404 258840 „Analiza zagrożeń zdrowotnych związanych z występowaniem nadmiernych stężeń uranu w wodzie ujmowanej i w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi” finansowany przez NCN w Krakowie w latach 2011 -2014 .

Kierownik projektu: Sławomir Garboś

Wykonawcy: S. Garboś, D. Święcicka

8/ Projekt N N404 193039 „Ocena ryzyka związanego z narażeniem ludności na działanie nadmiernych stężeń srebra wymywanego do wody przeznaczonej do spożycia doczyszczanej za pomocą filtrów dzbankowych zawierających wkłady z węglem aktywnym modyfikowanym związkami srebra” finansowany przez NCN w Krakowie w latach 2010 -2012.

Kierownik projektu: Sławomir Garboś

Wykonawcy: S. Garboś, D. Święcicka

9/ ESGLI PRIZE PROJECT (2017-2018)

Microbiome analysis of drinking water system: evaluation of new approaches for prevention and control of Legionnaires disease. Zadanie NIZP-PZH – „Analiza występowania pałeczek Legionella sp. w mikrobiomie wody przeznaczonej do spożycia na podstawie badań wykrywania obecności tych bakterii w formie hodowlanej oraz ich DNA”. Kierownik zadania realizowanego w NIZP-PZH dr Bożena Krogulska . Wykonawcy dr hab. Katarzyna Pancer, dr Renata Matuszewska.

10/ ”Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy ” III.B.07– koordynator CIOP-PIB. Realizacja 2011-2013.Temat realizowany w NIZP-PZH ”Ocena zagrożeń czynnikami mikrobiologicznymi pracowników narażonych na bezpośredni kontakt z generowanym aerozolem wodno-powietrznym dla celów profilaktyki”. Celem badawczym projektu była ocena stopnia narażenia osób pracujących w strefie oddziaływania aerozolu wodnego generowanego np. podczas obróbki mechanicznej szkła, ze szczególnym uwzględnieniem wystąpienia ryzyka zakażeń inhalacyjnych bakteriami z rodzaju Legionella. Efektem realizowanego projektu było przygotowanie wytycznych do monitorowania skażenia wody technologicznej i powietrza w zakładach, w których generowany jest aerozol wodny. Wdrożenie wytycznych, w tym metod zapobiegających namnażaniu się mikroorganizmów, w tym pałeczek Legionella , w wodzie technologicznej powinno znacząco poprawić bezpieczeństwo zdrowotne osób narażonych na wdychanie aerozolu. Kierownik zadania: dr Bożena Krogulska Wykonawcy: dr Bożena Krogulska, dr Renata Matuszewska, dr Adam Krogulski, lek. med. Dorota Maziarka, dr Maciej Szczotko.

11/ “Ograniczanie zagrożenia dla zdrowia ludzi bakteriami z rodzaju Legionella w instalacjach wodociągowych i klimatyzacyjnych w istniejących budynkach.” nr N R04 0002 04; Koordynator Instytut Techniki Budowlanej. Realizacja 2008-2011. Zadania badawcze NIZP-PZH: 1. Ocena stopnia zanieczyszczenia pałeczkami Legionella wody oraz skuteczności zastosowanych rozwiązań technicznych i procesów dezynfekcji. 2. Ocena zanieczyszczenia mikrobiologicznego powietrza wewnątrz przewodów wentylacyjnych i pomieszczeń. Kierownik zadania: dr Bożena Krogulska Wykonawcy: dr Bożena Krogulska, dr Renata Matuszewska, dr Adam Krogulski .

Celem projektu była optymalizacja metod technicznych ograniczania i/lub eliminacji zagrożeń dla zdrowia ludzi, wynikających z namnażania się bakterii z rodzaju Legionella w instalacjach wodociągowych i klimatyzacyjnych oraz w obiektach rekreacji wodnej.

Kierownik
dr Renata Matuszewska

Skład zespołu
dr Maciej Szczotko
dr Adam Krogulski
dr Sławomir Garboś
dr inż. Dorota Święcicka
dr inż. Elżbieta Kaniowska
st. tech. Teresa Mackiewicz
st. tech. Mirosław Worowski

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu, badania mikrobiologiczne: dr Renata Matuszewska
E-mail: rmatuszewska@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 374
Budynek: C
Pokój: 300/2

Osoba do kontaktu, badania fizykochemiczne: dr inż. Dorota Święcicka
E-mail: dswiecicka@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 391
Budynek: C
Pokój: 31

JAKIE BADANIA WYKONUJE LABORATORIUM?

Laboratorium Zakładu Bezpieczeństwa Zdrowotnego Środowiska posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji nr AB 509 w zakresie analiz fizykochemicznych i mikrobiologicznych wody, badania próbek powietrza pod katem zanieczyszczeń mikrobiologicznych oraz podatności materiałów na powstawanie obrostów biologicznych (biofilmu) oraz pobierania próbek wody do analiz mikrobiologicznych.

Zakres akredytacji nr AB 509 

Laboratorium wykonuje pełny zakres oznaczeń parametrów mikrobiologicznych wody określonych w:

• rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2017 poz. 2294),
• rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody na pływalniach (Dz. U. 2015 poz. 2016)
• rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych (Dz. U. 2011, Nr 85 poz. 466)
• rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 8 kwietnia 2011 r. w sprawie prowadzenia nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu wykorzystywanym do kąpieli (Dz. U. 2011, Nr 86 poz. 478)
• rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia.
• rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 kwietnia 2006 r. w sprawie zakresu badań niezbędnych do ustalenia właściwości leczniczych naturalnych surowców leczniczych i właściwości leczniczych klimatu, kryteriów ich oceny oraz wzoru świadectwa potwierdzającego te właściwości

Laboratorium posiada zatwierdzenie PPIS dotyczące pobierania próbek wody i oznaczania parametrów mikrobiologicznych w wodzie przeznaczonej do spożycia – Decyzja Nr DE HKN/00095/2018 z dn. 08.03.2018

Kierownik
dr Renata Matuszewska

Skład zespołu
dr Maciej Szczotko
dr Adam Krogulski
st. tech. Teresa Mackiewicz

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr Renata Matuszewska
E-mail: rmatuszewska@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 374
Budynek: C
Pokój: 300/2

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

• Wsparcie merytoryczne dla laboratoriów bakteriologicznych stacji sanitarno-epidemiologicznych zajmujących się wykrywaniem i oznaczaniem mikroorganizmów występujących w wodzie i powietrzu (szkolenia, konsultacje).

• Opracowywanie, adaptowanie i wdrażanie nowych metod wykrywania i oznaczania mikroorganizmów w wodzie i powietrzu.

• Ocena podatności materiałów kontaktujących się z wodą na powstawanie obrostów biologicznych – biofilmu.

• Badania wody w kierunku wykrywania i oznaczania wskaźników sanitarnych (E. coli, enterokoki, P. aeruginosa, C. perfringens), bakterii z rodzaju Legionella, pierwotniaków pasożytniczych (Cryptosporidium, Giardia).

• Opracowywanie Atestów Higienicznych na urządzenia i instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne, oświetlenie, preparaty biobójcze oraz biopreparaty do rozkładu zanieczyszczeń występujących wodzie, glebie oraz w ściekach.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

ESGLI (European Study Group for Legionella Infections)
CIOP (Centralny Instytut Ochrony Pracy)
Instytut Techniki Budowlanej
PROWADZONE PROJEKTY

ESGLI PRIZE PROJECT (2017-2018)

Microbiome analysis of drinking water system: evaluation of new approaches for prevention and control of Legionnaires disease. Zadanie NIZP-PZH – „Analiza występowania pałeczek Legionella sp. w mikrobiomie wody przeznaczonej do spożycia na podstawie badań wykrywania obecności tych bakterii w formie hodowlanej oraz ich DNA”. Kierownik zadania realizowanego w NIZP-PZH dr Bożena Krogulska. Wykonawcy dr hab. Katarzyna Pancer, dr Renata Matuszewska.

2/”Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy ” III.B.07– koordynator CIOP-PIB. Realizacja 2011-2013. Temat realizowany w NIZP-PZH ”Ocena zagrożeń czynnikami mikrobiologicznymi pracowników narażonych na bezpośredni kontakt z generowanym aerozolem wodno-powietrznym dla celów profilaktyki”. Celem badawczym projektu była ocena stopnia narażenia osób pracujących w strefie oddziaływania aerozolu wodnego generowanego np. podczas obróbki mechanicznej szkła, ze szczególnym uwzględnieniem wystąpienia ryzyka zakażeń inhalacyjnych bakteriami z rodzaju Legionella. Efektem realizowanego projektu było przygotowanie wytycznych do monitorowania skażenia wody technologicznej i powietrza w zakładach, w których generowany jest aerozol wodny. Wdrożenie wytycznych, w tym metod zapobiegających namnażaniu się mikroorganizmów, w tym pałeczek Legionella, w wodzie technologicznej powinno znacząco poprawić bezpieczeństwo zdrowotne osób narażonych na wdychanie aerozolu. Kierownik zadania: dr Bożena Krogulska Wykonawcy: dr Bożena Krogulska, dr Renata Matuszewska, dr Adam Krogulski, lek. med. Dorota Maziarka, dr Maciej Szczotko.

3/ “Ograniczanie zagrożenia dla zdrowia ludzi bakteriami z rodzaju Legionella w instalacjach wodociągowych i klimatyzacyjnych w istniejących budynkach.” nr N R04 0002 04; Koordynator Instytut Techniki Budowlanej. Realizacja 2008-2011. Zadania badawcze NIZP-PZH: 1. Ocena stopnia zanieczyszczenia pałeczkami Legionella wody oraz skuteczności zastosowanych rozwiązań technicznych i procesów dezynfekcji. 2. Ocena zanieczyszczenia mikrobiologicznego powietrza wewnątrz przewodów wentylacyjnych i pomieszczeń. Kierownik zadania: dr Bożena Krogulska Wykonawcy: dr Bożena Krogulska, dr Renata Matuszewska, dr Adam Krogulski.

Celem projektu była optymalizacja metod technicznych ograniczania i/lub eliminacji zagrożeń dla zdrowia ludzi, wynikających z namnażania się bakterii z rodzaju Legionella w instalacjach wodociągowych i klimatyzacyjnych oraz w obiektach rekreacji wodnej.

Kierownik
dr Sławomir Garboś

Skład zespołu
dr inż. Elżbieta Kaniowska
dr inż. Grzegorz Kaczmarczyk
st. tech. Mirosław Worowski

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr Sławomir Garboś
E-mail: sgarbos@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 391
Budynek: C
Pokój: 315

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

• Opracowywanie i doskonalenie metod oznaczania zanieczyszczeń chemicznych wody (w tym wody przeznaczonej do spożycia, naturalnej wody źródlanej i mineralnej, wód uzdrowiskowych, wody uzyskiwanej po poszczególnych etapach jej uzdatniania i dezynfekcji oraz wody będącej w kontakcie z różnymi materiałami/urządzeniami).

• Oznaczanie zanieczyszczeń chemicznych wody (w tym wody przeznaczonej do spożycia, naturalnej wody źródlanej i mineralnej, wód uzdrowiskowych, wody uzyskiwanej po poszczególnych etapach jej uzdatniania i dezynfekcji oraz wody będącej w kontakcie z różnymi materiałami/urządzeniami).

• Badanie wpływu stosowanych procesów dezynfekcji na wydajność tworzenia trihalometanów w wodzie z niecek basenów krytych.

• Ustalanie rodzaju i zakresu znormalizowanych metod badań stosowanych do określania poziomów emisji i migracji substancji toksycznych z materiałów budowlanych i wykończeniowych oraz określenie kryteriów oceny uzyskanych wyników.

• Atestacja materiałów i wyrobów stosowanych w budownictwie, preparatów i urządzeń.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Współorganizacja cyklicznej krajowej konferencji naukowej z udziałem gości zagranicznych „NOWOCZESNE METODY INSTRUMENTALNE W ANALIZIE ŚLADOWEJ”. Organizatorzy: Zakład Bezpieczeństwa Zdrowotnego Środowiska Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, Instytut Chemii Ogólnej i Ekologicznej Wydziału Chemii Politechniki Łódzkiej, Anchem, Intertech Poland i Spectro-Lab. Przewodniczący komitetu organizacyjnego: dr Sławomir Garboś

PROWADZONE PROJEKTY

1/ Projekt 1/2017/OHT „Ocena skuteczności pośredniego pomiaru stężenia trihalometanów przez urządzenie opracowane w ramach projektu OHT na wybranych basenach kąpielowych, oraz ocena utrzymania norm jakości wody i powietrza dzięki zastosowaniu opracowanego urządzenia” w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój POIR.01.01.01-00-0460/16 „Inteligentny OPTYMALIZATOR HVAC w funkcji potencjału tworzenia THM na basenach krytych (OHT) – nowa metoda zarządzania energią elektryczną i ciepłem dopasowująca na bieżąco sterowanie wentylacją, ogrzewaniem, chłodzeniem (HVAC) do stężeń rakotwórczych chlorowcopochodnych metanu takich jak trihalometany (THM) oraz ich usuwania z basenów krytych”. Okres realizacji projektu 2018-2020.

Kierownik projektu: Sławomir Garboś

Wykonawcy: B. Krogulska, S. Garboś, D. Święcicka, E. Kaniowska-Klarzyńska, R. Matuszewska

2/ Projekt N N404 258840 „Analiza zagrożeń zdrowotnych związanych z występowaniem nadmiernych stężeń uranu w wodzie ujmowanej i w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi” finansowany przez NCN w Krakowie w latach 2011-2014.

Kierownik projektu: Sławomir Garboś

Wykonawcy: S. Garboś, D. Święcicka

3/ Projekt N N404 193039 „Ocena ryzyka związanego z narażeniem ludności na działanie nadmiernych stężeń srebra wymywanego do wody przeznaczonej do spożycia doczyszczanej za pomocą filtrów dzbankowych zawierających wkłady z węglem aktywnym modyfikowanym związkami srebra” finansowany przez NCN w Krakowie w latach 2010-2012.

Kierownik projektu: Sławomir Garboś

Wykonawcy: S. Garboś, D. Święcicka

Kierownik
mgr Małgorzata Jamsheer-Bratkowska

Skład zespołu
mgr inż. Krzysztof Skotak
mgr Agnieszka Stankiewicz
lek. med. Dorota Maziarka
mgr Jerzy Kozłowski
mgr Izabela Orych
dr inż. Dorota Święcicka

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Małgorzata Jamsheer-Bratkowska
E-mail: mjamsheer@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 360
Budynek: C
Pokój: 305

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Analiza i ocena środowiskowych zagrożeń zdrowia, wynikających z nieodpowiedniej jakości wody przeznaczonej do spożycia, wody wykorzystywanej do celów rekreacyjnych, powietrza atmosferycznego, powietrza we wnętrzach pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały ludzi oraz zmian klimatu.
Atestacja higieniczna materiałów, wyrobów i urządzeń, kontaktujących się z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi, środków stosowanych w procesie jej oczyszczania i dezynfekcji oraz materiałów stosowanych w budownictwie.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

WHO
EIONET (European Environment Information and Observation Network)
European Environment and Health Task Force (EHTF), Working Group on Health in Climate Change (HIC).

PROWADZONE PROJEKTY

Ograniczanie społecznych nierówności w zdrowiu, projekt predefiniowany współfinansowany w ramach Norweskiego Mechanizmu Finansowego (2009-2014). K. Skotak, J. Bratkowski.
Foresighted Reasoning on Environmental Stressors and Health – FRESH. Projekt Europejskiej Agencji Środowiska (2012-2013); K. Skotak
Opracowanie i wdrożenie Strategicznego Planu Adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu – KLIMADA”, projekt realizowanym ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (2011-2013); K. Skotak
Towards Environmental Health Inequality Reporting. Development & piloting of a national assessment tool”, projekt WHO (2010-2011); K. Skotak

Kierownik
dr hab. n. med. Jolanta Solecka, prof. NIZP-PZH

Skład zespołu
mgr inż. Aleksandra Rajnisz-Mateusiak
mgr Adam Guśpiel
mgr Katarzyna Jakubiec-Krześniak
Katarzyna Buczyńska
mgr inż. Andrzej Magiera

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Adam Guśpiel
E-mail: aguspiel@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 423
Budynek: C
Pokój: 124

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Poszukiwanie i badanie nowych, naturalnych i syntetycznych związków przeciwbakteryjnych oraz inhibitorów enzymów: DD-peptydaz, -laktamaz, aminopeptydaz leucynowej i alaninowej oraz zastosowanie metod modelowania molekularnego do uzyskania struktur cząsteczek o podwyższonej aktywności
Hodowla promieniowców i Lactobacillus spp. oraz optymalizacja procesu w celu zwiększenia wydajności biosyntezy wtórnych metabolitów.
Oczyszczanie bioaktywnych metabolitów metodami SPE, chromatograficznymi HPLC i innymi.
Określanie właściwości biologicznych związków: przeciwbakteryjnych (MIC), oznaczenia biochemiczne (inhibicji enzymów proteolitycznych, w tym DD-karboksypeptydaz/transpeptydaz; β-laktamaz, glikozydaz, peroksydaz, ksylanaz, acetylocholinoesteraz, butyrylocholinoesteraz, właściwości antyoksydacyjnych, β-hematyny), aktywności hemolitycznej, genotoksyczności
Mikroskopia świetlna i fluorescencyjna

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Instytut Chemii Organicznej PAN (współpraca w ramach sieci naukowej, realizacja wielu wspólnych grantów)
Uniwersytet Łódzki (realizacja we współpracy grantu);
Uniwersytet Przyrodniczo-Humanstyczny w Siedlcach (konsorcjum i wspólny grant unijny, jako lider NIZP-PZH );
NIL (współpraca w ramach sieci naukowej, promotor pomocniczy doktoratu otwartego i realizowanego w NIZP-PZH);
Universidad Autónoma del Estado de Morelos, Cuernavaca, Meksyk (złożony wspólny grant)
Prowadzone projekty

1/ Synteza oraz badania aktywności biologicznej antybiotyków metaloorganicznych UMO-2013/11/B/ST5/00997, NCN

Okres realizacji: 2014 – 2018 r.

Kierownik projektu: dr hab. Konrad Kowalski, UŁ

Gł. wykonawca: dr hab. J. Solecka, wykonawcy z afiliacją: K. Jakubiec- Krześniak, A. Guśpiel, A. Rajnisz-Mateusiak

Celem badań prowadzonych w NIZP-PZH jest określenie właściwości biologicznych, w tym przeciwdrobnoustrojowych, inhibicji DD-peptydazy i -laktamazy antybiotyków metaloorganicznych uzyskanych na drodze syntezy chemicznej w Katedrze Chemii Organicznej Uniwersytetu Łódzkiego.

2/ Potencjalny antybiotyk oraz metoda pozyskiwania nowych związków przeciwbakteryjnych, UDA-POIG.01.03.01-14-136/09; Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego; 1. Oś priorytetowa: Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.3: Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe, Poddziałanie 1.3.1 Projekty Rozwojowe, w grupie tematycznej “Bio- nowe wyroby i techniki medyczne”

Okres realizacji: 2009 – 2015

Kierownik projektu: dr hab. Jolanta Solecka, prof. NIZP-PZH

Wykonawcy z afiliacją: J. Solecka, M. Postek, J. Ziemska, A. Rajnisz-Mateusiak, A. Laskowska, A. Guśpiel (Samodzielna Pracownia Związków Biologicznie Czynnych); Realizacja: Konsorcjum naukowe: Lider – NIZP-PZH (Samodzielna Pracownia Związków Biologicznie Czynnych) i Uniwersytet Przyrodniczo – Humanistyczny, 08-110 Siedlce, ul. Konarskiego 2

Cel badań prowadzonych w NIZP-PZH było scharakteryzowanie pod względem aktywności biologicznej metabolitów Streptomyces sp. 8812 otrzymanych na drodze biosyntezy oraz ich analogów uzyskanych metodą syntezy chemicznej, a także realizacja działań ukierunkowanych na komercjalizację rezultatu.

3/Cukry jako surowce odnawialne w syntezie produktów o wysokiej wartości dodanej, Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, nr POIG.01.01.02-14-102/09

Okres realizacji: 2010-2014

Koordynator projektu: prof. dr hab. M. Chmielewski, IChO PAN

Wykonawcy z NIZP-PZH: Dr hab. J. Solecka, prof. NIZP-PZH

Celem zadania realizowanego w NIZP-PZH było badanie różnych aktywności biologicznych (hamowania aktywności DD-peptydaz, β-laktamaz, glikozydaz, pospolitych proteaz) związków syntezowanych w IChO PAN.

4/ Założenia technologiczne otrzymywania oraz badania przedkliniczne niskocząsteczkowych peptydowych związków dendrymerycznych o własnościach przeciwdrobnoustrojowych do zastosowań u ludzi i zwierząt, Projekt badawczy nr: N R13-0153-10/2010, NCBiR

Okres realizacji: 2010-2013

Kierownik projektu: prof. Z. Lipkowska, IChO PAN

Kierownik części analit.: dr hab. J. Solecka, prof. NIZP-PZH

5/Potencjalny antybiotyk oraz metoda otrzymywania nowych związków przeciwbakteryjnych” nr: UDA-POIG.01.03.02-14-004/08

Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007-2013. Priorytet I badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.3 Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe, Poddziałanie 1.3.2 Wsparcie ochrony własności przemysłowej tworzonej w jednostkach naukowych w wyniku prac B+R.

Termin realizacji: 2008-2010

Kierownik Projektu: dr hab. J. Solecka, prof. NIZP-PZH

Projekt polegał na wsparciu finansowym działań dotyczących patentowania wynalazku.

Kierownik
mgr Joanna Ziemska

Skład zespołu
mgr inż. Małgorzata Mazańska
mgr Tomasz Szynal

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Joanna Ziemska
e-mail: jziemska@pzh.gov.pl
tel. 22 54 21 319
Budynek: C
Pokój: 123C

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

  1. Badania fizykochemiczne naturalnych surowców leczniczych – wód i borowin przydatnych do kuracji uzdrowiskowej
  2. Wydawanie świadectw potwierdzających właściwości lecznicze badanych wód i borowin (na podstawie upoważnienia MZ –  Obwieszczenie MZ z 17 lipca 2007r. nr 12, poz 65, załącznik 1)
  3. Badania fizykochemiczne wód udostępnianych w opakowaniach jednostkowych jako środki spożywcze, tj. naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych.
  4. Wydawanie ocen i kwalifikacji rodzajowych wód butelkowanych (na podstawie upoważnienia GIS)
  5. Badania i ocena aerozolu inhalacyjnego wytwarzanego na tężniach solankowych
  6. Prowadzenie działalności edukacyjnej i konsultacyjnej
  7. Prowadzenie działalności naukowo-badawczej

Działalność Pracowni Uzdrowiskowych Surowców Leczniczych zarówno naukowo-badawcza, usługowa czy konsultacyjna ukierunkowana jest na poprawę i ochronę zdrowia społeczeństwa przez:

–  udostępnianie Uzdrowiskowym Zakładom Leczniczym aktualnych wyników badań, które mogą pomóc w bardziej racjonalnym prowadzeniu kuracji uzdrowiskowej i optymalnym wykorzystaniu właściwości wód leczniczych i borowin

– stałą weryfikację kryteriów oceny zarówno naturalnych surowców leczniczych jak też wód butelkowanych w celu zapewnienia bezpieczeństwa pod względem zdrowotnym przy ich spożyciu.

PROJEKTY

Grant badawczy nr NN 525 253 440 finansowany przez NCN realizowany przez Zakład Tworzyw Uzdrowiskowych wspólnie z Instytutem Geologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w 2014r. Dotyczył on wód humusowych występujących w Wielkopolsce jako nowych potencjalnych wód leczniczych organiczno-mineralnych. Wyniki tych badań oraz wcześniejszych realizowanych w Zakładzie od 1996r, są podstawą do badań klinicznych z użyciem wód humusowych – prowadzonych aktualnie w Klinice Balneologii Akademii Medycznej w Bydgoszczy z siedzibą w Ciechocinku. Współpraca dotyczy też opracowywania nowych form zabiegów kuracyjnych, w tym łącznego stosowania odpowiednio dobranych wód i borowin w celu intensyfikacji efektów terapeutycznych w kuracjach uzdrowiskowych.

PUBLIKACJE (od 2014 r.)

  1. Wpływ mineralnej wody siarczkowo-siarkowodorowej na właściwości fizyko-chemiczne ekstraktów borowinowych. M. Drobnik, Acta Balneologica, 2013, t.LV, 1, 48-54.
  2. Wody zabarwione w utworach miocenu środkowej Wielkopolski – występowanie, geneza, możliwość wykorzystania w przyrodolecznictwie. J. Górski, T. Latour, M. Siepak, M. Drobnik, D. Sziwa, Wyd. Nauk. Bogucki Poznań 2014 – monografia
  3. Encyklopedia Balneologii i Medycyny Fizykalnej oraz Bioklimatologii, Balneochemii i Geologii Uzdrowiskowej pod red. I. Ponikowskiej, współautor T. Latour, wyd. Aluna, W-wa 2015.
  4. Propozycje wykorzystania mieszanin solanek siarczkowych i ekstraktu borowinowego do produkcji preparatów farmaceutycznych i kosmetycznych. M. Drobnik, T. Latour, Acta Balneologica, 2016, t.LVIII, 3, 190-195.
  5. Właściwości biochemiczne wód geotermalnych rozpoznanych w Polsce określające sposób wykorzystania do celów leczniczych lub rekreacji. T. Latour, M. Drobnik, Technika Poszukiwań Geologicznych. Geotermia i Zrównoważony Rozwój, 2016, 55, 67-73.
  6. Podstawowe właściwości fizyko-chemiczne i chemiczne oraz możliwości wykorzystania samoczynnie koagulujących brunatnych wód poziomu mioceńskiego z regionu Wielkopolski. M. Drobnik, T. Latour, Przegląd Geologiczny, 2016, t.64, 12, 1034-1039.
  7. Strefa okołotężniowa jako inhalatorium na otwartej przestrzeni. M. Drobnik, T. Latour, D. Sziwa, Acta Balneologica, 2018, t. LX, 2(152), 129-133.

Kierownik
dr n. med. Małgorzata Sadkowska –Todys

Zastępca kierownika
dr n. med. Iwona Paradowska-Stankiewicz

Skład zespołu
dr hab. Ewa Augustynowicz
dr n. o zdr. Anna Baumann
mgr Joanna Bogusz
mgr Tomasz Borawski
Michał Budziosz
Mgr Irena Chrześcijańska
Ewa Cielebąk
mgr Mirosław Czarkowski
dr n. o zdr. MichałCzerwiński
mgr Aneta Gardel
Marta Gromulska
dr n. med. Łukasz Henszel
mgr Radosław Izdebski
lek. Janusz Janiec
Adam Janik
mgr Sylwia Kamińska
mgr Wioleta Kitowska
mgr Cyrus Koenig
Barbara Kondej
mgr Monika Korczyńska
mgr Marta Kosyra
mgr Agnieszka Królasik
mgr Ewelina Księżak
Agata Kucharczyk
Bożena Kucharczyk
Mgr Małgorzata Milczarek
prof. dr hab. Danuta Naruszewicz-Lesiuk
dr n. med. Marta Niedźwiedzka-Stadnik
lek. Katarzyna Oczkowska
lek. wet. Joanna Ostrek
dr n. med. Iwona Paradowska-Stankiewicz
Marek Paradysz
Lek. stom. Katarzyna Piwowarow
inż., lek. wet. Piotr Polański
mgr Franciszek Radziszewski
dr hab. n. o zdr. Magdalena Rosińska
Jolanta Rudowska
lek. Agnieszka Rumik
mgr Ewa Staszewska
lek. Małgorzata Stępień
mgr Katarzyna Szmulik
lek. stom. Aleksandra Wiktor
dr n. o zdr. Karolina Zakrzewska
prof. dr hab. AndrzejZieliński
mgr Jakub Zbrzeźniak

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: Agata Kucharczyk
E-mail: epidemiologia@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 204
Budynek: AB
Pokój: 310

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

Ocena sytuacji epidemiologicznej w zakresie wybranych chorób zakaźnych w Polsce, na podstawie analizy danych z nadzoru epidemiologicznego oraz innych dostępnych źródeł.
Wsparcie merytoryczne, techniczne i informatyczne pracowników inspekcji sanitarnej w zakresie nadzoru epidemiologicznego, w tym użytkowania systemów do raportowania chorób.
Prowadzenie projektów badawczych w zakresie epidemiologii chorób zakaźnych i zapobiegania tym chorobom, w tym zapobiegania poprzez szczepienia.
Współpraca z instytucjami międzynarodowymi odpowiedzialnymi za nadzór, w tym:

Dostarczanie danych z Polski do międzynarodowych baz danych
Weryfikacja tematycznych raportów epidemiologicznych dotyczących różnych obszarów, ze szczególnym uwzględnieniem poszczególnych chorób lub zdarzeń
Wkład Polski w rozwój nadzoru epidemiologicznego na poziomie UE, w tym uwzględnienie perspektywy kraju odnośnie definicji przypadków, priorytetów nadzoru oraz procedur operacyjnych
Wkład Polski w międzynarodowe dochodzenia w ogniskach epidemicznych
Prowadzenie Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych
Prowadzenie staży i szkoleń w zakresie zdrowia publicznego i epidemiologii
Działalność wydawnicza (Redakcja Przeglądu Epidemiologicznego)

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Badania epidemiologiczne przekładają się na planowanie działań przeciwepidemicznych. Szczególnym przykładem są tu wyniki badań nad chorobami, którym zapobiega się poprzez szczepienia, nad wyszczepialnością oraz nad efektywnością szczepień, które są wykorzystywane przy planowaniu kalendarza szczepień ochronnych. Innym przykładem są analizy dostarczające informacji niezbędnych w programach eradykacji chorób, ich eliminacji bądź eliminacji jako problemu zdrowia publicznego. Zakład uczestniczy w międzynarodowym systemie ostrzegania działającym w ramach Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, który poprzez szybkie przekazywanie informacji pozwala krajom na wdrożenie odpowiednich działań.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

Wybrane publikacje Zakładu w latach 2013-2015:

1: Porter K, Gourlay A, Attawell K, Hales D, Supervie V, Touloumi G, Rosinska M, Vourli G, van Sighem A, Pharris A, Noori T; ECDC Dublin Declaration Monitoring Network. Substantial heterogeneity in progress towards reaching the 90-90-90 HIV target in the WHO European Region. J Acquir Immune Defic Syndr. 2018 May 25.

2: Rosińska M, Gios L, Nöstlinger C, Vanden Berghe W, Marcus U, Schink S, Sherriff N, Jones AM, Folch C, Dias S, Velicko I, Mirandola M; Sialon II Network. Prevalence of drug use during sex amongst MSM in Europe: Results from a multi-site bio-behavioural survey. Int J Drug Policy. 2018 May;55:231-241.

3: Valenciano M, Kissling E, Larrauri A, Nunes B, Pitigoi D, O’Donnell J, Reuss A, Horváth JK, Paradowska-Stankiewicz I, Rizzo C, Falchi A, Daviaud I, Brytting M, Meijer A, Kaic B, Gherasim A, Machado A, Ivanciuc A, Domegan L, Schweiger B, Ferenczi A, Korczyńska M, Bella A, Vilcu AM, Mosnier A, Zakikhany K, de Lange M, Kurečić Filipovićović S, Johansen K, Moren A; I-MOVE primary care multicentre case-control team. Exploring the effect of previous inactivated influenza vaccination on seasonal influenza vaccine effectiveness against medically attended influenza: Results of the European I-MOVE multicentre test-negative case-control study, 2011/2012-2016/2017. Influenza Other Respir Viruses. 2018 Apr 16.

4: Stępień M, Zakrzewska K, Rosińska M. Significant proportion of acute hepatitis B in Poland in 2010-2014 attributed to hospital transmission: combining surveillance and public registries data. BMC Infect Dis. 2018 Apr 10;18(1):164.

5: Stefanoff P, Rubikowska B, Bratkowski J, Ustrnul Z, Vanwambeke SO, Rosinska M. A Predictive Model Has Identified Tick-Borne Encephalitis High-Risk Areas inRegions Where No Cases Were Reported Previously, Poland, 1999-2012. Int J Environ

Res Public Health. 2018 Apr 4;15(4). pii: E677.

6: Caraballo Cortes K, Rosińska M, Janiak M, Stępień M, Zagordi O, Perlejewski K, Osuch S, Pawełczyk A, Bukowska-Ośko I, Płoski R, Grabarczyk P, Laskus T, Radkowski M. Next-generation sequencing analysis of a cluster of hepatitis C virus infections in a haematology and oncology center. PLoS One. 2018 Mar 22;13(3):e0194816

7: Czerwinski M, Niedzwiedzka-Stadnik M, Zielicka-Hardy A, Tomusiak A, Sadkowska-Todys M, Zielinski A, Strus M, Heczko P, Rosinska M. Genital Chlamydia trachomatis infections in young adults – a school-based bio-behavioural study in urban areas, Poland, 2012 to 2015. Euro Surveill. 2018 Feb;23(6).

8: Paradowska-Stankiewicz I, Korczyńska MR, Cieślak K, Kowalczyk D, Szymański K, Brydak LB. Vaccine Effectiveness against Influenza in 2015/16 in Hospital and Ambulatory Medical Care Facilities: Polish Results of the European I-MOVE+ Multicenter Study. Adv Exp Med Biol. 2018;1023:93-100

PROWADZONE PROJEKTY

EpiBaza – Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności. Projekt w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Okres realizacji: 01.08.2016- 31.07.2019
Istotą projektu EpiBaza jest budowa systemu elektronicznego, który będzie wspomagał proces gromadzenia i przechowywania danych dotyczących chorób zakaźnych oraz bezpieczeństwa żywności i zagrożeń środowiskowych. Będzie on również integrował wszystkie źródła danych posiadanych i pozyskiwanych przez NIZP-PZH w taki sposób, aby możliwe stało się publiczne udostępnianie tych informacji z zachowaniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.

EPIET – Program Szkoleń w Epidemiologii Szkoleniowej. Program Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Okres realizacji: od 2008 r.
Program obejmuje kursy stacjonarne organizowane przez ECDC oraz 2-letnie staże w wybranych instytutach zdrowia publicznego w Unii Europejskiej. Zakres szkolenia to nadzór epidemiologiczny, dochodzenia w ogniskach chorób zakaźnych, prowadzenie projektów badawczych i komunikacja. Zakład jest jednym z miejsc stażowych programu.

Koordynacja przekazywania krajowych danych epidemiologicznych o zakażeniach i chorobach zakaźnych do Europejskiego Centrum Zapobiegania oraz Kontroli Chorób Zakaźnych oraz instytucji i organizacji międzynarodowych, w tym sporządzanie i przekazywanie raportów zawierających m.in. indywidualne (zanonimizowane) dane o zachorowaniach na choroby zakaźne zgodnie z definicjami przypadków. Projekt w ramach Narodowego Programu Zdrowia. Okres realizacji: od 2017 r. (odnawialny)
Działania w ramach projektu obejmują opracowanie i dostosowanie do wymagań nadzoru na poziomie UE i WHO procedur raportowania danych o chorobach zakaźnych i ogniskach; gromadzenie i weryfikację danych o chorobach zakaźnych i ogniskach a także współpracę z instytucjami międzynarodowymi odpowiedzialnymi za nadzór.

Kierownik
prof. dr hab. Andrzej Zieliński

Skład zespołu
dr n.med. Łukasz Henszel
lek. med. Janusz Janiec
mgr Radosław Izdebski
mgr Wioletta Kitowska

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu:
E-mail: ihr@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 281
Budynek: AB
Pokój: 416

CZYM ZAJMUJE SIĘ KRAJOWY PUNKT CENTRALNY?

Zapewnienie całodobowego kontaktu z Punktem Kontaktowym WHO.
Odbieranie pilnych powiadomień o zdarzeniach stanowiących zagrożenie zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym przesyłanych przez Punkt Kontaktowy WHO.
Odbieranie pilnych powiadomień o zdarzeniach stanowiących zagrożenie zdrowia publicznego, przesyłanych przez właściwe organy administracji publicznej (rządowej i samorządowej), które na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego są odpowiedzialne za ich zbieranie i gromadzenie.
Konsolidację powiadomień oraz ocenę zgłoszonych zdarzeń w oparciu o zasady naukowe oraz według instrumentu decyzyjnego zawartego w Międzynarodowych Przepisach Zdrowotnych.
Niezwłoczne przekazywanie powiadomień otrzymanych z WHO
do właściwych organów administracji publicznej (rządowej i samorządowej), odpowiedzialnych w Polsce za nadzór epidemiologiczny, przejścia graniczne, zakłady opieki zdrowotnej oraz innych organów władzy publicznej zgodnie z ich kompetencją.
Niezwłoczne przekazywanie, w imieniu Ministra Zdrowia, powiadomień o zdarzeniach stanowiących zagrożenie dla zdrowia publicznego, które zostały wykryte na terenie Polski do Punktu Kontaktowego WHO.
Zbieranie, konsolidację oraz przesyłanie do Punktu Kontaktowego WHO aktualnych, dokładnych i wystarczająco szczegółowych informacji o działaniach podjętych przez właściwe organy administracji publicznej (rządowej i samorządowej) oraz instytucje i służby w odpowiedzi na zdarzenia.
Weryfikacja informacji na temat zdarzeń, które miały miejsce na terenie Polski, uzyskanych przez WHO z innych źródeł.
Współpraca ze służbami odpowiedzialnymi za szybkie wykrywanie zagrożeń i reagowanie na zagrożenia dla zdrowia publicznego niezależnie od przyczyny zagrożenia.
Współpraca z odpowiednimi organami administracji publicznej przy wdrażaniu Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych oraz ewaluacji wdrożenia tych Przepisów.
Upublicznianie wiedzy na temat Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych w Polsce.

PUBLIKACJE

Najważniejsze publikacje w latach 2013–2018:

1: Radziszewski F, Janiec J, Henszel Ł, Izdebski R, Polański P. Poliomyelitis eradication – the review of notifications from the years 2010-2016 sent to National IHR Focal Point. Przegl Epidemiol. 2017;71(1):25-32.

2: Izdebski R, Henszel Ł, Janiec J, Radziszewski F. Measles elimination – review of event notifications sent to National IHR Focal Point between 2010 and 2016. Przegl Epidemiol. 2017;71(1):15-24.

3: Henszel Ł, Janiec J, Izdebski R, Radziszewski F, Polański P. Emerging infectious diseases not covered by routine vaccination in Europe in 2010-2015–the review of WHO and ECDC notifications for the National IHR Focal Point in Poland. Przegl Epidemiol. 2015;69(4):679-86, 829-36. English, Polish

PROWADZONE PROJEKTY

Trzeci Program Unii Europejskiej w dziedzinie zdrowia (2014-2020) „Joint Action on preparedness and action at points of entry (air, maritime and ground crossing)”.
Projekt ma na celu wsparcie oraz przygotowanie sektora transportu morskiego, lotniczego i lądowego do odpowiedniego reagowania na poważne zagrożenia dla zdrowia publicznego o znaczeniu transgranicznym oraz wymiany informacji o tych zdarzeniach, która umożliwiałaby podejmowanie skoordynowanych działań w skali europejskiej. Termin realizacji: 1 maj 2018 r. – 30 kwietnia 2021 r.

Kierownik
dr n. med. Małgorzata Sadkowska-Todys

Skład zespołu
dr n. o zdr. Anna Baumann
dr n. o zdr. Michał Czerwiński
mgr Sylwia Kamińska
mgr Marta Kosyra
mgr Ewelina Księżak
Bożena Kucharczyk
mgr Małgorzata Milczarek
lek. wet. Joanna Ostrek
lek. wet. inż. Piotr Polański
mgr Franciszek Radziszewski

Dane kontaktowe
E-mail: epidemiologia@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 208
Budynek: AB
Pokój: 302

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Prowadzenie badań naukowych oraz rozwijanie programów w zakresie monitorowania i oceny sytuacji epidemiologicznej występowania chorób zakaźnych lub ich następstw;
Gromadzenie informacji dotyczących zachorowań z powodu chorób zakaźnych wywoływanych czynnikami zoonotycznymi, dokonywanie ich analizy i interpretacji oraz udostępnianie wyników tych ocen organizacjom krajowym i międzynarodowym – WHO, ECDC, EFSA w ramach współpracy;
Konsultowanie postępowania przeciwepidemicznego i profilaktycznego w zakresie zagrożeń chorobami szczególnie niebezpiecznymi lub nowo pojawiającymi się zakażeniami;
Wsparcie merytoryczne i konsultacyjne dla pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie zgłaszanych jednostek chorobowych oraz ognisk epidemicznych chorób przenoszonych drogą pokarmową.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Aktywnie wspieramy pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ich wysiłkach na rzecz kontroli i zapobiegania chorób zakaźnych. Udzielamy porad i konsultacji również innym jednostkom działającym w zakresie zwalczania chorób zakaźnych w kraju.
Współpracujemy blisko z ECDC i innymi podobnymi kluczowymi światowymi organizacjami, jak EFSA, czy WHO w zakresie oceny ryzyka, nadzoru nad chorobami zakaźnymi i ich kontrolą.
Jesteśmy zaangażowani w europejski program szkolenia w zakresie epidemiologii interwencyjnej (EPIET), umożliwiając zdobywane praktycznych doświadczeń w zakresie epidemiologii interwencyjnej i nadzoru nad chorobami zakaźnymi w Polsce.

PUBLIKACJE

Baumann-Popczyk A, Popczyk B, Gołąb E, Rożej-Bielicka W, Sadkowska-Todys M. Across-sectional study among Polish hunters: seroprevalence of hepatitis E and the analysis of factors contributing to HEV infections. Med Microbiol Immunol. 2017 Oct;206(5):367-378.

Fiecek B, Chmielewski T, Sadkowska-Todys M, Czerwiński M, Zalewska G, Rogulska U, Tylewska-Wierzbanowska S. An outbreak of leptospirosis imported from Germany to Poland. Adv Clin Exp Med. 2017 May-Jun;26(3):415-419

Severi E, Verhoef L, Thornton L, Guzman-Herrador BR, Faber M, Sundqvist L, Rimhanen-Finne R, Roque-Afonso AM, Ngui SL, Allerberger F, Baumann-Popczyk A, Muller L, Parmakova K, Alfonsi V, Tavoschi L, Vennema H, Fitzgerald M, Myrmel M, Gertler M, Ederth J, Kontio M, Vanbockstael C, Mandal S, Sadkowska-Todys M, Tosti ME, Schimmer B, O Gorman J, Stene-Johansen K, Wenzel JJ, Jones G, Balogun K, Ciccaglione AR, O’ Connor L, Vold L, Takkinen J, Rizzo C. Large and prolonged food-borne multistate hepatitis A outbreak in Europe associated with consumption of frozen berries, 2013 to 2014. Euro Surveill. 2015 Jul 23;20(29):21192.

Sadkowska-Todys M, Dudek-Godeau D, Kamińska S, Baumann-Popczyk A, Czerwiński M, Kucharczyk B, Zieliński A. Occurrence and maintenance of hantavirus infections among rodent populations in their natural habitat–results of a field study from Podkarpackie province, Poland 2010-2012. Przegl Epidemiol. 2015;69(2):283-8,395-9. English, Polish.

Sadkowska-Todys M, Baumann-Popczyk A, Wnukowska N, Popczyk B, Kucharczyk B, Gołąb E. Occurrence and prevalence of selected zoonotic agents: Echinococcus multilocularis, Trichinella spiralis and hepatitis E virus (HEV) in the population of Polish hunters–results of the study conducted in 2010-2012. Przegl Epidemiol. 2015;69(4):673-8, 823-7. English, Polish

Kamińska S, Kruszewska Ż, Lejbrandt E, Sadkowska-Todys M. Lessons from Norovirus Outbreak in Warsaw, Poland, December 2012. Food Environ Virol. 2014 Dec;6(4):276-81

PROWADZONE PROJEKTY

EpiBaza – Udostępnienie zasobów Ogólnopolskiego Systemu Nadzoru Epidemiologicznego i Środowiskowego nad Bezpieczeństwem Ludności. Projekt w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Okres realizacji: 01.08.2016- 31.07.2019. Istotą projektu jest budowa systemu elektronicznego, który będzie wspomagał proces gromadzenia i przechowywania danych dotyczących chorób zakaźnych oraz bezpieczeństwa żywności i zagrożeń środowiskowych. Będzie on również integrował wszystkie źródła danych posiadanych i pozyskiwanych przez NIZP-PZH w taki sposób, aby możliwe stało się publiczne udostępnianie tych informacji z zachowaniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.
Narodowy Program Zdrowia, w zakresie zadań ze zdrowia publicznego: koordynacji przekazywania krajowych danych epidemiologicznych o zakażeniach i chorobach zakaźnych do Europejskiego Centrum Zapobiegania oraz Kontroli Chorób Zakaźnych oraz innych instytucji i organizacji międzynarodowych, w tym sporządzenia i przekazywanie raportów zawierających m. in. indywidualne (zanonimizowane) dane o zachorowaniach na choroby zakaźne zgodnie z definicjami przypadków. Okres realizacji: 2016-2020
Narodowy Program Zdrowia: Rozszerzony panel badań laboratoryjnych w ogniskach chorób przenoszonych drogą pokarmową, w których nie określono czynnika etiologicznego w ramach rutynowo wykonywanych badań laboratoryjnych w różnych regionach kraju. Okres realizacji: 2016-2020
Narodowy Program Zdrowia: Analiza czynników ryzyka występowania chorób zakaźnych w ogniskach epidemicznych- pogłębione dochodzenie w rozproszonym ognisku Salmonella Enteritidis. Okres realizacji: 2016-2020

Kierownik
dr n. med. Iwona Paradowska-Stankiewicz

Skład zespołu
dr hab. EwaAugustynowicz
mgr Irena Chrześcijańska
mgr Joanna Bogusz
mgr Agnieszka Królasik
lek. med. Agnieszka Rumik
lek. stom. Katarzyna Piwowarow
lek.med. Katarzyna Oczkowska
Jolanta Rudowska
mgr Jakub Zbrzeźniak

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr n. med. Iwona Paradowska-Stankiewicz
E-mail: istankiewicz@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 386
Budynek: AB
Pokój: 313

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Ocena sytuacji epidemiologicznej bakteryjnych i wirusowych chorób, którym można zapobiec drogą szczepień w Polsce.
Ocena skuteczności szczepień oraz innych metod zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych.
Pełnienie funkcji epidemiologicznego ośrodka koordynującego ogólnoświatowe programy eradykacji chorób zakaźnych Światowej Organizacji Zdrowia na terenie Polski.
Pełnienie funkcji epidemiologicznego punktu kontaktowego Europejskiej sieci nadzoru nad chorobami zwalczanymi przez szczepienia EUVAV-NET oraz punktu kontaktowego Europejskiego projektu VACSATC.
Koordynacja nadzoru nad niepożądanymi odczynami poszczepiennymi w Polsce.
Komunikacja w zakresie szczepień.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Współpraca z EpiConcept oraz ECDC, koordynatorem prac w sieci I-MOVE (Influenza Monitoring of Vaccine Effectiveness), której celem jest wzmocnienie nadzoru nad grypą w Europie oraz ocena efektywności szczepień przeciw grypie w Europie.
Współpraca z WHO w ramach Programu Eradykacji Poliomyelitis w Regionie Europejskim WHO oraz Programu Eliminacji Odry, Różyczki i Różyczki wrodzonej.
Współpraca z Radą Sanitarno – Epidemiologiczną – organem doradczym i opiniotwórczym Głównego Inspektora Sanitarnego, powoływanym przez Ministra Zdrowia. Zadaniem Rady jest wsparcie merytoryczne i naukowe GIS w sprawach objętych zakresem działania Inspekcji Sanitarnej.
Udział w pracach sieci WHO Vaccine Safety Net, obejmujący sieć portali, które w europejskich językach przekazują wiarygodne informacje o bezpieczeństwie szczepień.

PROWADZONE PROJEKTY

1. SeroPertPoland- Ocena czasu utrzymywania się ochrony poszczepiennej przeciw krztuścowi u dzieci i młodzieży w wieku 6-15 lat w zależności od rodzaju szczepionki (DTPa vs DTPw) podanej w ramach szczepień populacyjnych zgodnie z PSO. Ocena odpowiedzi komórkowej i humoralnej u dzieci i młodzieży w wieku 6-15 lat szczepionej przeciw krztuścowi zgodnie z PSO. Okres realizacji: 2017-2018.

2.Projekt I-MOVE+ realizowany jest przez 12 państw członkowskich Unii Europejskiej. Od sezonu 2010/2011 Polska dołączyła do europejskiej sieci. Celem projektu jest ocena efektywności szczepień przeciw grypie w Europie. Okres realizacji: 01.05.2015 – 18.10.2018

Kierownik
mgr Mirosław P. Czarkowski

Skład zespołu
mgr Ewa Staszewska
tech. Ewa Cielebąk
tech. Barbara Kondej

Dane kontaktowe
E-mail: epimeld@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 210
Budynek: AB
Pokój: 424

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Monitorowanie sytuacji epidemiologicznej chorób zakaźnych oraz stanu zaszczepienia przeciw tym chorobom w Polsce.
Gromadzenie i weryfikacja danych o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce, nadsyłanych obligatoryjnie przez stacje sanitarno-epidemiologiczne.
Opracowywanie i upowszechnianie okresowych raportów o zarejestrowanych w Polsce zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach, w tym rocznych biuletynów „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” oraz „Szczepienia ochronne w Polsce”.
Wykonywanie doraźnych analiz sytuacji epidemiologicznej chorób zakaźnych w Polsce.
Współpraca ze Światową Organizacją Zdrowia oraz Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób w zakresie wymiany informacji o zachorowaniach na choroby zakaźne.

Kierownik
Dr. hab. n. o zdr. Magdalena Rosińska

Skład zespołu
mgr Tomasz Borawski
dr n. o zdr. Marta Niedźwiedzka-Stadnik
dr. hab. n. o zdr. Magdalena Rosińska
lek. Małgorzata Stępień
mgr Katarzyna Szmulik
lek. dent. Aleksandra Wiktor
dr n. o zdr. Karolina Zakrzewska

Dane kontaktowe
E-mail: mrosinska@pzh.gov.pl
Telefon: +22-5421-204, 248
Budynek: AB
Pokój: 304, 308

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

1. Ocena sytuacji epidemiologicznej bakteryjnych i wirusowych chorób przenoszonych drogą parenteralną w Polsce.

2. Wsparcie merytoryczne i techniczne w zakresie nadzoru epidemiologicznego nad wybranymi chorobami, w szczególności HIV, HBV i HCV.

3. Udział w realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS oraz Krajowego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w zakresie wsparcia informacyjnego

4. Prowadzenie badań epidemiologicznych dotyczących wybranych chorób zakaźnych przenoszonych drogą parenteralną.

5. Pełnienie funkcji epidemiologicznego punktu kontaktowego Europejskiej sieci nadzoru nad wirusowymi zapaleniami wątroby, HIV i chorobami przenoszonymi drogą płciową, koordynowanej przez ECDC.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

1. Współpraca w europejskich sieciach nadzoru epidemiologicznego: 
– koordynowanych przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC): HIV, wirusowe zapalenia wątroby typu B i C, choroby przenoszone drogą płciową
– koordynowanych przez Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Uzależnień (EMCDDA): choroby zakaźne związane z przyjmowaniem narkotyków

2. Współpraca naukowa przy realizacji projektów badawczych

– Uniwersytet w Atenach (National and Kapodistrian University of Athens, Department of Hygiene, Epidemiology and Medical Statistics)

– Uniwersytet w Cambrigde (University of Cambridge, MRC Biostatistics Unit)

 – Śląski Uniwersytet Medyczny (Katedra i Zakład Mikrobiologii i Wirusologii)

3. Najważniejsze publikacje w latach 2013–2018:

1: Porter K, Gourlay A, Attawell K, Hales D, Supervie V, Touloumi G, Rosinska M, Vourli G, van Sighem A, Pharris A, Noori T; ECDC Dublin Declaration Monitoring Network. Substantial heterogeneity in progress towards reaching the 90-90-90 HIV target in the WHO European Region. J Acquir Immune Defic Syndr. 2018 May 25. doi:10.1097/QAI.0000000000001761.

2: Rosińska M, Gios L, Nöstlinger C, Vanden Berghe W, Marcus U, Schink S,
Sherriff N, Jones AM, Folch C, Dias S, Velicko I, Mirandola M; Sialon II Network. Prevalence of drug use during sex amongst MSM in Europe: Results from a multi-site bio-behavioural survey. Int J Drug Policy. 2018;55:231-241. doi:10.1016/j.drugpo.2018.01.002.

3: Stępień M, Zakrzewska K, Rosińska M. Significant proportion of acute hepatitis B in Poland in 2010-2014 attributed to hospital transmission: combining surveillance and public registries data. BMC Infect Dis. 2018; 18(1):164. doi: 10.1186/s12879-018-3063-3.

4: Caraballo Cortes K, Rosińska M, Janiak M, Stępień M, Zagordi O, Perlejewski K, Osuch S, Pawełczyk A, Bukowska-Ośko I, Płoski R, Grabarczyk P, Laskus T, Radkowski M. Next-generation sequencing analysis of a cluster of hepatitis C virus infections in a haematology and oncology center. PLoS One. 2018;13(3):e0194816. doi: 10.1371/journal.pone.0194816.

5: Czerwinski M, Niedzwiedzka-Stadnik M, Zielicka-Hardy A, Tomusiak A,
Sadkowska-Todys M, Zielinski A, Strus M, Heczko P, Rosinska M. Genital Chlamydia trachomatis infections in young adults – a school-based bio-behavioural study in urban areas, Poland, 2012 to 2015. Euro Surveill. 2018;23(6). doi:10.2807/1560-7917.ES.2018.23.6.17-00087.

6: Smoleń-Dzirba J, Rosińska M, Janiec J, Beniowski M, Cycoń M, Bratosiewicz-Wąsik J, Wąsik TJ. HIV-1 Infection in Persons Homozygous for CCR5-Δ32 Allele: The Next Case and the Review. AIDS Rev. 2017;19(4):219-230.

7: Marcus U, Schink SB, Sherriff N, Jones AM, Gios L, Folch C, Berglund T, Nöstlinger C, Niedźwiedzka-Stadnik M, Dias SF, Gama AF, Naseva E, Alexiev I, Staneková D, Toskin I, Pitigoi D, Rafila A, Klavs I, Mirandola M; Sialon II Network. HIV serostatus knowledge and serostatus disclosure with the most recent anal intercourse partner in a European MSM sample recruited in 13 cities: results from the Sialon-II study. BMC Infect Dis. 2017;17(1):730. doi: 10.1186/s12879-017-2814-x.

8: Mirandola M, Gios L, Sherriff N, Pachankis J, Toskin I, Ferrer L, Dias S, Velicko I, Staneková D, Caplinskas S, Naseva E, Niedźwiedzka-Stadnik M; Sialon II Network. Socio-demographic Characteristics, Sexual and Test-Seeking Behaviours Amongst Men Who have Sex with Both Men and Women: Results from a Bio-behavioural Survey in 13 European Cities. AIDS Behav. 2017;21(10):3013-3025. doi:10.1007/s10461-017-1831-5.

9: Gourlay AJ, Pharris AM, Noori T, Supervie V, Rosinska M, van Sighem A, Touloumi G, Porter K. Towards standardized definitions for monitoring the continuum of HIV care in Europe. AIDS. 2017;31(15):2053-2058. doi: 10.1097/QAD.0000000000001597.

10: Rosińska M, Parda N, Kołakowska A, Godzik P, Zakrzewska K, Madaliński K, Zieliński A, Boguradzka A, Gierczyński R, Stępień M. Factors associated with hepatitis C prevalence differ by the stage of liver fibrosis: A cross-sectional study in the general population in Poland, 2012-2016. PLoS One. 2017;12(9):e0185055. doi: 10.1371/journal.pone.0185055.

11: Czerwinski M, Grabarczyk P, Stepien M, Kubicka-Russel D, Tkaczuk K, Brojer E, Rosinska M. What weighs more-low compliance with self-deferral or minor medical procedures? Explaining the high rate of hepatitis C virus window-period donations in Poland. Transfusion. 2017;57(8):1998-2006. doi: 10.1111/trf.14163.

12: Smoleń-Dzirba J, Rosińska M, Kruszyński P, Bratosiewicz-Wąsik J, Wojtyczka R, Janiec J, Szetela B, Beniowski M, Bociąga-Jasik M, Jabłonowska E, Wąsik TJ, The Cascade Collaboration In EuroCoord A. Prevalence of Transmitted Drug-Resistance Mutations and Polymorphisms in HIV-1 Reverse Transcriptase, Protease, and gp41 Sequences Among Recent Seroconverters in Southern Poland. Med Sci Monit. 2017;23:682-694.

13: Zakrzewska K, Parda N, Rosińska M. Prevention programmes in primary health care – 8 aspects of their effective implementation. Przegl Epidemiol. 2017;71(2):259-269.

14: Parda N, Stępień M, Zakrzewska K, Madaliński K, Kołakowska A, Godzik P, Rosińska M. What affects response rates in primary healthcare-based programmes? An analysis of individual and unit-related factors associated with increased odds of non-response based on HCV screening in the general population in Poland. BMJ Open. 2016;6(12):e013359. doi:10.1136/bmjopen-2016-013359.

15: Gwiazda P, Miasojedow B, Rosińska M. Bayesian inference for age-structured population model of infectious disease with application to varicella in Poland. J Theor Biol. 2016 Oct 21;407:38-50. doi:10.1016/j.jtbi.2016.07.008.

16: Sakem B, Madaliński K, Nydegger U, Stępień M, Godzik P, Kołakowska A, Risch L, Risch M, Zakrzewska K, Rosińska M. Hepatitis C virus epidemiology and prevention in Polish and Swiss population – similar and contrasting experiences. Ann Agric Environ Med. 2016 Sep;23(3):425-31. doi:10.5604/12321966.1219181.

17: Rosinska M, Gwiazda P, De Angelis D, Presanis AM. Bayesian evidence synthesis to estimate HIV prevalence in men who have sex with men in Poland at the end of 2009. Epidemiol Infect. 2016;144(6):1175-91. doi: 10.1017/S0950268815002538.

18: Gios L, Mirandola M, Toskin I, Marcus U, Dudareva-Vizule S, Sherriff N, Breveglieri M, Furegato M, Folch C, Ferrer L, Montoliu A, Nöstlinger C, Vanden Berghe W, Kühlmann-Berenzon S, Velicko I, Dias S, Suligoi B, Regine V, Stanekova D, Rosińska M, Caplinskas S, Klavs I, Alexiev I, Rafila A. Bio-behavioural HIV and STI surveillance among men who have sex with men in Europe: the Sialon II protocols. BMC Public Health. 2016;16:212. doi:10.1186/s12889-016-2783-9.

19: Rosińska M, Simmons R, Marzec-Bogusławska A, Janiec J, Porter K. Relating HIV testing patterns in Poland to risky and protective behaviour. AIDS Care. 2016;28(4):423-31. doi: 10.1080/09540121.2015.1100702.

20: Bukowska-Ośko I, Pawełczyk A, Perlejewski K, Kubisa N, Caraballo Cortés K, Rosińska M, Płoski R, Fic M, Kaźmierczak J, Popiel M, Ząbek P, Horban A, Radkowski M, Laskus T. Genetic Variability of Hepatitis C Virus (HCV) 5′ Untranslated Region in HIV/HCV Coinfected Patients Treated with Pegylated Interferon and Ribavirin. PLoS One. 2015 May 1;10(5):e0125604. doi: 10.1371/journal.pone.0125604.

21: Rosińska M, Sierosławski J, Wiessing L. High regional variability of HIV, HCV and injecting risks among people who inject drugs in Poland: comparing a cross-sectional bio-behavioural study with case-based surveillance. BMC Infect Dis. 2015;15:83. doi: 10.1186/s12879-015-0828-9.

22: Kuna A, Szostakowska B, Nahorski WL, Stępień M, Kowalczyk D, Stańczak J, Myjak P. An attempt to estimate the minimal number of Poles infected and treated for malaria in Poland and abroad. Int Marit Health. 2015;66(4):233-7. doi:10.5603/IMH.2015.0044.

23: Stępień M, Rosińska M. Hepatitis C oubreaks in Poland in 2003-2013. Medical procedures as a dominant route of HCV transmission. Przegl Epidemiol. 2015;69(3):465-72, 585-90.

24: Simmons R, Lutsar I, Malyuta R, Rosińska M, Porter K. Using incidence assays within the context of the recent infections testing algorithm. AIDS. 2014;28(14):2167. doi: 10.1097/QAD.0000000000000367.

25: Bukowska-Ośko I, Radkowski M, Pawełczyk A, Rosinska M, Caraballo Cortés K, Płoski R, Berak H, Horban A, Stanczak J, Fic M, Laskus T. Hepatitis C virus 5′ untranslated region variability correlates with treatment outcome. J Viral Hepat. 2014;21(8):551-9. doi: 10.1111/jvh.12182.

26: Uusküla A, Raag M, Folch C, Prasad L, Karnite A, van Veen MG, Eritsyan K, Rosinska M, Des Jarlais DC, Wiessing L. Self-reported testing, HIV status and associated risk behaviours among people who inject drugs in Europe: important differences between East and West. AIDS. 2014;28(11):1657-64. doi:10.1097/QAD.0000000000000299.

27: Stępień M, Rosińska M. Imported malaria in Poland 2003 to 2011: implications of different travel patterns. J Travel Med. 2014 May-Jun;21(3):189-94. doi:10.1111/jtm.12109.

28: Rosinska M, Janiec J, Niedźwiedzka-Stadnik M. Increase of new HIV diagnoses among men who have sex with men in Poland, 2000 to 2011. Euro Surveill. 2013;18(48):20642.

29: Czerwinski M, McNutt LA, DeHovitz JA, Zielinski A, Rosinska M. Refining HIV risk: the modifying effects of youth, gender and education among people who inject drugs in Poland. PLoS One. 2013;8(7):e68018. doi:10.1371/journal.pone.0068018.

30: Smoleń-Dzirba J, Rosińska M, Kruszyński P, Bratosiewicz-Wąsik J, Janiec J, Beniowski M, Bociąga-Jasik M, Jabłonowska E, Szetela B, Wąsik TJ. Transmission of drug-resistant HIV-1 variants among individuals with recent infection in southern Poland. Curr HIV Res. 2013;11(4):288-94.

31: Rosińska M, Marzec-Boguslawska A, Janiec J, Smoleń-Dzirba J, Wąsik T, Gniewosz J, Zalewska M, Murphy G, McKinney E, Porter K; CASCADE Collaboration In Eurocoord. High percentage of recent HIV infection among HIV-positive individuals newly diagnosed at voluntary counseling and testing sites in Poland. AIDS Res Hum Retroviruses. 2013;29(5):805-13. doi: 10.1089/AID.2012.0314.

PROWADZONE PROJEKTY

HIV Estimates – Developing methods to improve the accuracy of HIV estimates in EU/EEA countrie. Okres realizacji: 01.07.2016 – 30.06.2020. Wizją projektu jest opracowanie wiarygodnych oszacowań dla kluczowych parametrów rozwoju epidemii HIV na poziomie Unii Europejskiej i w krajach członkowskich na podstawie danych zebranych w bazie danych europejskiego systemu nadzoru (TESSy).

Health4LGBTI – Badanie pilotażowe dotyczące zmniejszenia nierówności w zdrowiu doświadczanych przez osoby LGBTI. Okres realizacji: 09.11.2015 – 30.03.2018. Celem projektu było określenie problemów napotykanych przez osoby LGBTI w dostępie do ochrony zdrowia i podczas korzystania z opieki zdrowotnej oraz analiza barier, z którymi spotykają się pracownicy medyczni opiekujący się pacjentami LGBTI.

• HIV CoC – Improving the monitoring of the HIV Continuum of Care in Europe Framework Okres realizacji: 7.10.2016 – 6.10.2020. Projekt jest częścią działań podjętych przez Europejskie Centrum ds. Kontroli Chorób (ECDC), które mają na celu poprawę monitorowania kontinuum opieki dla HIV w Europie. Cele projektu obejmują opracowanie definicji poszczególnych elementów kontinuum, identyfikacja i klasyfikacja źródeł danych; opracowanie metod oszacowania czasu potrzebnego do przemieszczania się pacjentów przez kolejne szczeble kontinuum; aplikacja do danych zbieranych przez ECDC; pomoc krajom w opracowaniu własnych miar kontinuum opieki, zharmonizowanych z proponowanym podejściem.

• HIV tools: Supporting the further development of the HIV modelling tools. Okres realizacji: 06.2018 – 06.2022. Celem projektu jest udoskonalenie modeli epidemii HIV stosowanych w „ECDC modelling tool”, pełna integracja „ECDC modelling tool” i „ECDC Estimates Accuracy Tool”, rozwój metod pozwalających na modelowanie migracji, a także dostarczenie wsparcia dla krajów w użytkowaniu wypracowanych metod i narzędzi.

• Określenie częstości występowania nowych zakażeń wirusem HIV na podstawie badań serologicznych różnicujących nowo-rozpoznane zakażenia na wczesne i długotrwające. Okres realizacji 05.2017 – 12.2019. Projekt ten dotyczy opracowania metod estymacji zapadalności HIV w oparciu o algorytm badań laboratoryjnych różnicujących zakażenia HIV na wczesne i długotrwające. Opracowana metodyka zostanie zastosowana do danych polskich z lat 2017 – 2018.

• Badanie rozpowszechnienia zakażeń HBV oraz czynników ryzyka zakażeń w populacji osób dorosłych w Polsce. Okres realizacji 08.2017 – 12.2018. Głównym celem projektu jest określenie aktualnego rozpowszechnienia zakażeń HBV wśród osób dorosłych w Polsce oraz zidentyfikowanie grupy (lub grup) osób o wyższym rozpowszechnieniu, w której (których) możliwe byłoby wdrożenie badań przesiewowych. Badanie realizowane poprzez wykonanie przeglądu serologicznego w kierunku zakażenia HBV w próbkach z aktualnego banku surowic reprezentatywnego dla populacji ogólnej w Polsce.

• Badanie przekrojowe „Stan zdrowia osób przyjmujących środki odurzające we wstrzyknięciach w zakresie chorób zakaźnych przenoszonych poprzez naruszenie ciągłości tkanek oraz kontakty seksualne. Rozpowszechnienie. Wiedza. Zachowania.” Okres realizacji: 04.05.2017 – 15.12.2017 oraz 29.05.2018-31.10.2018. Projekt pozwoli 1) oszacować częstość występowania zakażeń HBV, HCV, HIV oraz kiły w populacji osób użytkujących środki odurzające w iniekcji; 2) ocenić częstość podejmowania zachowań ryzykownych w badanej grupie; 3) ocenić dostęp do działań profilaktycznych (w tym z zakresu redukcji szkód) oraz do leczenia osób wiedzących o swoim zakażeniu/chorobach.

p.o. Kierownika
dr hab. n. med. Małgorzata Dobrzyńska, profesor NIZP-PZH

Skład zespołu
mgr Aneta Gajowik
mgr inż. Dagmara Bogucka
inż. Adam Wardziński
mgr Kamil Wieprzowski
tech. Izabela Remiszewska

Dane kontaktowe
mgr Aneta Gajowik
E-mail: agajowik@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 226
Budynek: AB
Pokój: 204

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

Badania promieniotwórczości naturalnej i sztucznej w środowisku, w żywności i materiałach budowlanych. Pomiary stężenia radonu w wodzie i powietrzu.
Ocena narażenia pacjentów na działanie promieniowania jonizującego w trakcie przeprowadzanych medycznych procedur radiologicznych w placówkach służby zdrowia.
Zagadnienia epidemiologii radiacyjnej. Prowadzone są badania biologicznych skutków działania promieniowania jonizującego (szczególnie w małych dawkach) oraz związków chemicznych występujących w środowisku, a także stosowanych w leczeniu chorób nowotworowych człowieka.
Badania dotyczą również wpływu skojarzonego działania obu czynników w organizmach ssaków. Na modelu zwierzęcym przeprowadzane są testy in vivo dotyczące mutagennych skutków indukowanych w komórkach somatycznych i rozrodczych pod wpływem działania badanych czynników fizycznych i chemicznych. Ponadto prowadzone są badania biomonitoringowe dotyczące indukcji uszkodzeń DNA w komórkach ludzkich.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Oceniamy stan techniczny aparatów rentgenowskich stosowanych w placówkach medycznych – wydajemy sprawozdania stwierdzające spełnienie/niespełnienie wymagań prawnych.

Prowadzimy badania promieniotwórczości wody oceniając jej przydatność do spożycia.

Prowadzimy także badania materiałów budowlanych pod kątem zawartość naturalnych pierwiastków promieniotwórczych, wskazując te, które nie powinny być stosowane w budynkach przeznaczonych na pobyt ludzi.

Badamy wpływ różnych czynników występujących w środowisku na zwierzęta laboratoryjne in vivo lub in vitro na komórki ludzkie. Dzięki temu możemy ostrzegać przed niekorzystnym działaniem na zdrowie niektórych związków np. bisfenolu A, występującego m.in. w butelkach dla niemowląt i do napojów. Z drugiej strony, możemy propagować prozdrowotny wpływ innych związków np. resweratrolu.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

1. Dobrzyńska MM, Pachocki KA, Owczarska K (2018) DNA strand breaks in peripheral blood leucocytes of Polish blood donors. Mutagenesis, 33(1), 69-76. IF= 2,507

2. Bekas M., Waśniewska E., Wardziński A., Wieprzowski K.: The assessment of the ionizing radiation dose received by patients during some diagnostic X-Ray examinations carried out on the basis of the working procedures in the health care entities. Rocz Panstw Zakl Hig 2017;68(1):99-103

3. Dobrzyńska M.M., Gajowik A., Radzikowska J. (2016) The effect of in vivo resveratrol supplementation in irradiated mice on the induction of micronuclei in peripheral blood and bone marrow reticulocytes. Mutagenesis, 31(4), 393-9. IF = 2,297

4. Bekas M., Pachocki K.A., Waśniewska E., Bogucka D., Magiera A.: Dosages of ionizing radiation during limb diagnostic X-Ray examinations. Med Pr. 2016;67(3), 321-326.

5. Dobrzyńska MM, Gajowik A, Radzikowska J, Tyrkiel EJ, Jankowska-Steifer EA (2015) Male-mediated F1 effects in mice exposed to bisphenol A, either alone or in combination with X-irradiation. Mutat Res, 789-90, 38-45. IF = 2,254

PROWADZONE PROJEKTY

– CA COST Action CA 15132 „The comet assay as a human biomontiring tool” (hCOMET) – 2016-2020

Projekt dotyczy wykorzystania testu kometowego do oceny uszkodzeń DNA jednojąrzastych komórek krwi obwodowej w badaniach biomonitoringowych populacji ludzkiej. Tworzona jest baza wyników zebranych przez ok. 50 instytucji naukowych z całej Europy. Ocenione zostanie m.in. jakie czynniki (np. palenie, odżywianie, płeć, wiek, zawodowe narażenie na czynniki szkodliwe) mają wpływ na indukcje uszkodzeń DNA.

– Badanie potencjalnych zaburzeń w rozwoju pre- i postnatalnym potomstwa myszy jako efektu zmian indukowanych w gametach męskich w wyniku subchronicznego narażania samców na bisfenol A oraz na skojarzone działanie promieniowania X i bisfenolu A.

Projekt badawczy nr N N404 029535 – Termin realizacji: 09.2008-09.2011

W ramach projektu badano wpływ bisfenolu A oraz skojarzonego działania promieniowania jonizującego i bisfenolu A na gamety samców myszy narażanych na badane czynniki przez cały cykl spermatogenezy. Następnie oceniano wpływ tego narażenia na rozwój pre- i postnatalny potomstwa. Porównywano efekty narażania na badane czynniki samców dorosłych i będących w okresie dojrzewania płciowego.

– „Impact of Nanomaterials on Human Health: Lessons from in vitro and animal models” („Wpływ Nanomateriałów na Zdrowie Człowieka: Wnioski z badań in vitro i na modelach zwierzęcych”)

Project No PNRF-122-AI-1/07 the Polish-Norwegian Research Fund – Termin realizacji 2008-2010.

Projekt realizowano w 5 ośrodkach. Oceniano wpływ nanocząstek srebra i dwutlenku tytanu na różne narządy szczurów. Część badań przeprowadzono na ludzkich liniach komórkowych.

– Ocena wpływu estrów kwasu ftalowego na indukcję potencjalnych zmian rozwojowych potomstwa jako skutków toksycznego oddziaływania tych związków na gonady męskie. Projekt badawczy nr 2 PO5D 029 26 – Termin realizacji: lata 2004-2007

Badano wpływ ftalanów benzylu butylu (BBP), dibutylu (DBP), di-2-etyloheksylu (DEHP) na gamety w następstwie narażania samców dorosłych lub dojrzewających płciowo. W przypadku DBP i DEHP oceniono także wpływ w/w narażenia na rozwój pre- i postnatalny potomstwa.

– Badanie i ocena narażenia pracowników na promieniowanie jonizujące od izotopów promieniotwórczych w zakładach medycyny nuklearnej – w ramach Programu Wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” lata: 2011-2013

Prowadzona była ocena i analiza rzeczywistego narażenia zawodowego w placówkach medycyny nuklearnej poprzez pomiary, badania ankietowe i modelowe. Oceniono wpływ w/w narażenia zawodowego na występowanie uszkodzeń (pęknięć nici) DNA w leukocytach krwi obwodowej.

Kierownik
dr hab. n. med. Małgorzata Dobrzyńska, profesor NIZP-PZH

Skład zespołu
mgr inż. Dagmara Bogucka
inż. Adam Wardziński
mgr Kamil Wieprzowski

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: inż. Adam Wardziński
E-mail: awardzinski@pzh.gov.pl,
Telefon: 22 54 21 224
Budynek: AB
Pokój: 210

JAKIE BADANIA WYKONUJE LABORATORIUM?
 
Testy specjalistyczne aparatów rentgenowskich,

Badania naturalnej promieniotwórczości surowców, materiałów budowlanych i odpadów przemysłowych,

Badanie skażeń promieniotwórczych żywności i prób środowiskowych,

Badania promieniotwórczości wody w tym: radonu 222Rn, radu 226Ra, trytu 3H oraz pomiar całkowitej aktywności alfa i beta,

Badanie stężenia radonu 222Rn w powietrzu.

Kierownik
dr hab. Małgorzata Dobrzyńska, prof. NIZP-PZH

Skład zespołu
mgr Aneta Gajowik
tech. Izabela Remiszewska

Dane kontakowe
Osoba do kontaktu: dr hab. Małgorzata Dobrzyńska, mgr Aneta Gajowik
E-mail: mdobrzynska@pzh.gov.pl; agajowik@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 253/226
Budynek: AB
Pokój: 209

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?
 
Ocena mutagennych skutków promieniowania X i związków chemicznych oraz skojarzonego działania obu czynników indukowanych w komórkach somatycznych myszy w testach in vivo.

test mikrojądrowy w erytrocytach

test kometowy

Badanie wpływu subchronicznej prekoncepcyjnej ekspozycji samców myszy na promieniowanie X i związki chemiczne (szczególnie związki estrogenopodobne) oraz skojarzonego działania obu czynników na:

gonady

ilość i jakość gamet męskich

płodność

śmiertelność prenatalną i rozwój prenatalny potomstwa

 występowanie wad wrodzonych i rozwój postnatalny potomstwa

Ocena uszkodzeń (pęknięć nici) DNA w leukocytach krwi obwodowej oraz w plemnikach w wybranych populacjach ludzkich.

Badania in vitro wpływu badanych czynników na częstość występowania pęknięć nici DNA w limfocytach ludzkich

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Udział w CA COST Action CA 15132 „The comet assay as a human biomontiring tool” (hCOMET)

Realizacja projektu w ramach polsko-norweskiego funduszu badań naukowych PNRF-122-AI-1/07 „Wpływ nanomateriałów na zdrowie człowieka: wnioski z badań in vitro i na modelach zwierzęcych”

Współpraca z WUM

Współpraca z CO-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie

PROWADZONE PROJEKTY
 
CA COST Action CA 15132 „The comet assay as a human biomonitoring tool” (hCOMET) – 2016-2020

Projekt dotyczy wykorzystania testu kometowego do oceny uszkodzeń DNA jednojąrzastych komórek krwi obwodowej w badaniach biomonitoringowych populacji ludzkiej. Tworzona jest baza wyników zebranych przez ok. 50 instytucji naukowych z całej Europy. Ocenione zostanie m.in. jakie czynniki (np. palenie, odżywianie, płeć, wiek, zawodowe narażenie na czynniki szkodliwe) mają wpływ na indukcję uszkodzeń DNA.

– Badanie potencjalnych zaburzeń w rozwoju pre- i postnatalnym potomstwa myszy jako efektu zmian indukowanych w gametach męskich w wyniku subchronicznego narażania samców na bisfenol A oraz na skojarzone działanie promieniowania X i bisfenolu A.

Projekt badawczy nr N N404 029535 – Termin realizacji: 09.2008-09.2011

W ramach projektu badano wpływ bisfenolu A oraz skojarzonego działania promieniowania jonizującego i bisfenolu A na gamety samców myszy narażanych na badane czynniki przez cały cykl spermatogenezy. Następnie oceniano wpływ tego narażenia na rozwój pre- i postnatalny potomstwa. Porównywano efekty narażania na badane czynniki samców dorosłych i będących w okresie dojrzewania płciowego.

– „Impact of Nanomaterials on Human Health: Lessons from in vitro and animal models” („Wpływ Nanomateriałów na Zdrowie Człowieka: Wnioski z badań in vitro i na modelach zwierzęcych”)

Project No PNRF-122-AI-1/07 the Polish-Norwegian Research Fund – Termin realizacji 2008-2010.

Projekt realizowano w 5 ośrodkach. Oceniano wpływ nanocząstek srebra i dwutlenku tytanu na różne narządy szczurów. Część badań przeprowadzono na ludzkich liniach komórkowych.

– Ocena wpływu estrów kwasu ftalowego na indukcję potencjalnych zmian rozwojowych potomstwa jako skutków toksycznego oddziaływania tych związków na gonady męskie. Projekt badawczy nr 2 PO5D 029 26 – Termin realizacji: lata 2004-2007

Badano wpływ ftalanów benzylu butylu (BBP), dibutylu (DBP), di-2-etyloheksylu (DEHP) na gamety w następstwie narażania samców dorosłych lub dojrzewających płciowo. W przypadku DBP i DEHP oceniono także wpływ w/w narażenia na rozwój pre- i postnatalny potomstwa.

– Badanie i ocena narażenia pracowników na promieniowanie jonizujące od izotopów promieniotwórczych w zakładach medycyny nuklearnej – W ramach Programu Wieloletniego „Poprawa bezpieczeństwa i warunków pracy” lata: 2011-2013

Prowadzona była ocena i analiza rzeczywistego narażenia zawodowego w placówkach medycyny nuklearnej poprzez pomiary, badania ankietowe i modelowe. Oceniono talże wpływ w/w narażenia zawodowego na występowanie uszkodzeń (pęknięć nici) DNA w leukocytach krwi obwodowej.

Kierownik
mgr Kamil Wieprzowski

Skład zespołu
mgr inż. Dagmara Bogucka
inż. Adam Wardziński

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: mgr Kamil Wieprzowski
E-mail: kwieprzowski@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 226
Budynek: AB
Pokój: 210

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Badania i ocena zagrożenia związanego z występowaniem radionuklidów w wodzie.

Ocena narażenia pacjentów na działanie promieniowania jonizującego w trakcie przeprowadzanych medycznych procedur radiologicznych w placówkach służby zdrowia.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Udział w pracach Komisji Bezpieczeństwa Zdrowotnego Środowiska

PROWADZONE PROJEKTY

„Badanie i ocena narażenia pracowników na promieniowanie jonizujące w zakładach medycyny nuklearnej”

Projekt Nr II.B.14 – termin realizacji 2011-2013

Celem projektu była ocena wielkości narażenia pracowników ochrony zdrowia uczestniczących w procedurach medycznych z zakładach medycyny nuklearnej.

„Obciążenie radiacyjne populacji z rentgenowskiej diagnostyki medycznej i oszacowanie wynikającego z niego ryzyka dodatkowych zachorowań na nowotwory, na przykładzie województwa mazowieckiego”

Projekt badawczy nr N N404 109339 – termin realizacji 08.2010 – 05.2012

W ramach projektu oceniano stan techniczny aparatów rentgenowskich zlokalizowanych w placówkach ochrony zdrowia, rejestrowano dawki otrzymywane przez pacjentów w trakcie rentgenowskich badań diagnostycznych i szacowano ryzyko zachorowań na nowotwory.

Kierownik
dr hab. n. med. Elżbieta Gołąb, prof. nadzw. NIZP-PZH

Zastępca kierownika
dr hab. n. med. Tomasz Chmielewski prof. NIZP-PZH

Skład zespołu
mgr Beata Fiecek
mgr Adam Kaczmarek
mgr Grażyna Lewandowska
mgr Ewa Marciniak
mgr Marta Matławska
dr n. med. Wioleta Rożej-Bielicka
dr n. biol. Rusłan Sałamatin
mgr Adam Słoński

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: Grzegorz Kobyliński
E-mail: parazytologia@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 220/351
Budynek: AB
Pokój: 412

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

Prowadzenie badań naukowych dotyczących:

relacji zachodzących w układzie żywiciel-pasożyt
analizy sytuacji epidemiologicznej chorób pasożytniczych
oceny rozprzestrzenienia w środowisku wymienionych wyżej czynników zakaźnych stanowiących zagrożenie dla zdrowia publicznego oraz ich wektorów;
opracowywania, doskonalenia i wdrażania metod wykrywania, identyfikacji i różnicowania pasożytów, w tym pasożytów szczególnie niebezpiecznych;
Wykonywanie badań diagnostycznych w kierunku zarażeń pasożytniczych:

pasożyty jelitowe (pierwotniaki: Giardia intestinalis, Cryptosporidium parvum, Entamoeba histolytica, Endolimax nana, Blastocystis hominis, i inn.; tasiemce: Taenia spp., Hymenolepis spp., Diphyllobothrium latum i inn.; nicienie: Enterobius vermicularis, Ascaris lumbricoides, Trichuris trichura, Ancylostoma spp., Necator spp., Strongyloides spp. i inn.; przywry);

pasożyty tkankowe: bąblowica (Echinococcus spp.), włośnica (Trichinella spiralis), wągrzyca (Taenia solium), toksokaroza (Toxocara canis i Toxocara cati), toksoplazmoza (Toxoplasma gondii), babeszjoza (Babesia spp.), pneumocystoza (Pneumocystis jirovecii)

pasożyty zewnętrzne: nużyca oczna i skórna (Demodex spp.), świerzb skórny (Sarcoptes scabiei);
identyfikacja okazów pasożytów.
Prowadzenie konsultacji z zakresu diagnostyki chorób pasożytniczych
Prowadzenie szkoleń z zakresu diagnostyki mikroskopowej inwazji pasożytów jelitowych

Prowadzenie badań naukowych dotyczących:

występowania riketsjoz, gorączki Q, bartoneloz, anaplazmozy, krętkowic odzwierzęcych, babeszjozy w Polsce;

rezerwuaru i wektorów babeszjozy, riketsjoz, bartoneloz i krętkowic odzwierzęcych;

molekularnej charakterystyki Bartonella spp., Borrelia burgdorferi sensu lato, Coxiella burnetii, Babesia spp. występujących w Polsce;

roli Chlamydophila pneumoniae w powstawaniu chorób organicznych.

Prowadzenie badań odwoławczych i konsultacyjnych w zakresie wykrywania i różnicowania zakażeń wywołanych przez riketsje, chlamydie, krętki odzwierzęce oraz Babesia spp. i Plasmodium spp.;

Ocena preparatów do biologicznej i serologicznej diagnostyki zakażeń wywołanych przez riketsje, chlamydie i krętki odzwierzęce oraz Babesia spp. i Plasmodium spp.;

Prowadzenie szkoleń i konsultacji w zakresie kompetencji Pracowni dla różnych ośrodków medycznych na terenie całego kraju.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

W poszukiwaniu zakażeń / zarażeń przenoszonych przez wektory prowadzona jest współpraca z:

Instytutem Kardiologii w Aninie – kontynuacja badań w ramach grantu zakończonego w 2017r. „Wybrane zakażenia odzwierzęce – gorączka Q, borelioza z Lyme i bartonelozy, jako przyczyna nieodwracalnej niewydolności serca” 

Kliniką Okulistyki WUM w Warszawie – zagadnienia etiologii zapaleń w gałce ocznej u osób z upośledzeniem widzenia

Wojskowym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Lublinie – badania w kierunku babeszjozy

Współpraca ze Stacjami Sanitarno-Epidemiologicznymi – określenie rozpowszechnienia pasożytów jelitowych wśród dzieci.

Współpraca z Public Health Center of Ukraine –epidemiologia dirofilariozy

PROWADZONE PROJEKTY

Występowanie Borrelia miyamotoi w środowisku naturalnym – rezerwuar i wektor zakażenia występującego u ludzi (2017-2021).Badania dotyczą występowania zakażeń B. miyamotoi u ludzi i roli kleszczy jako wektora tego zakażenia. Przyczynią się do uzyskania zasadniczego poszerzenia wiedzy o chorobach OUN wywoływanych przez krętki z rodzaju Borrelia. Zmiany klimatyczne, zmiany stylu życia, rekreacja, uprawianie sportów (amatorskie jak i zawodowe) oraz masowa turystyka, może przyczyniać się do zwiększania się liczby tych zachorowań. Identyfikacja zakażeń będzie postępem w medycynie chorób infekcyjnych przenoszonych przez kleszcze i umożliwi szybsze włączenie leczenia, a także uniknięcie ewentualnych powikłań.

Ocena rozpowszechnienia pasożytów jelitowych w grupie dzieci w wieku przedszkolnym w Polsce. Projekt realizowany w ramach Narodowego Programu Zdrowia 2016-2020. W latach 2018-2019 zaplanowano przebadanie 5500-6000 dzieci z terenów miejskich oraz wiejskich. Badania prowadzone są w trzech województwach: lubelskim, mazowieckim i podkarpackim. Na podstawie uzyskanych wyników przewiduje się wstępną ocenę rozpowszechnienia inwazji pasożytów przewodu pokarmowego w wybranych województwach, co ma znaczenie wobec braku aktualnych danych z nadzoru epidemiologicznego w tym zakresie.

p.o. Kierownik
dr hab. Paweł Struciński, prof. NIZP-PZH

Zastępca kierownika
dr Katarzyna Czaja

Skład zespołu
dr Agnieszka Hernik
mgr inż. Wojciech Korcz
mgr Monika Liszewska
mgr inż. Maria Minorczyk
dr Katarzyna Urbanek-Olejnik

Dane kontaktowe
E-mail:  toksykologia@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 328
Budynek: D
Pokój: 2

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

Monitoring biologiczny i ocena narażenia na chemiczne czynniki ryzyka zdrowotnego w populacjach ludzi oraz za pośrednictwem środowiska.

Persystentne związki halogenoorganiczne: analiza, toksykologia, legislacja.

Ocena dokumentacji rejestracyjnej środków ochrony roślin w procesie rejestracji pestycydów w Polsce.

Ocena dokumentacji naukowo-technicznej substancji czynnych wprowadzanych do stosowania jako pestycydy na terenie Unii Europejskiej na zlecenie Komisji Europejskiej.

Uczestnictwo w unijnym przeglądzie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności pod kątem bezpieczeństwa dla konsumentów.

Ocena ryzyka dla konsumentów związanego ze stosowaniem pestycydów przy ustalaniu ich najwyższych dopuszczalnych pozostałości oraz w przypadkach ich przekroczeń dla potrzeb europejskiego Systemu Wczesnego Ostrzegania o niebezpiecznej Żywności i Paszach (RASFF).

Ocena zagrożeń związanych ze stosowaniem produktów o powszechnej dostępności, niosących ze sobą potencjalne zagrożenia wynikające z ich składu lub/i sposobu użytkowania.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Zakład Toksykologii i Oceny Ryzyka Zdrowotnego uczestniczy w międzynarodowym systemie oceny bezpieczeństwa pestycydów, co przekłada się na minimalizowanie ryzyka zdrowotnego konsumentów oraz pracowników dokonujących zabiegi chemicznej ochrony roślin. Międzynarodowo uznana wiedza ekspercka pracowników Zakładu przyczynia się do wysokiego poziomu bezpieczeństwa żywności wytwarzanej w Polsce.

Badania naukowe prowadzone w Zakładzie umożliwiły w przeszłości potwierdzenie zależności między obecnością pestycydów w diecie a ich stężeniami w tkance tłuszczowej ludności oraz mleku kobiecym. Późniejsze badania, prowadzone we współpracy z zespołami międzynarodowymi, dotyczyły zależności między narażeniem na persystentne zanieczyszczenia środowiska a zdrowiem reprodukcyjnym w różnych populacjach europejskich, w tym w polskiej. Ich wyniki stanowiły ważny sygnał dla rządzących o zagrożeniach wynikających z oddalonych skutków zdrowotnych powodowanych niekontrolowaną emisją szkodliwych substancji do środowiska.

Dobrowolny system atestacji wyrobów pod kątem ich bezpieczeństwa pozwala wyeliminować wyroby, których stosowanie wiąże się z nieakceptowalnym ryzykiem dla zdrowia. Stanowi też ważny element edukacyjny dla producentów tych wyrobów.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

Wykazanie w wieloletnim cyklu badań, że podstawową drogą usuwania z organizmu trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO) jest laktacja, co przekłada się na bezpośrednie narażenie niemowląt karmionych piersią;

Wykazanie, że depozyty TZO w organizmie kobiet są szybko uzupełniane w okresach między kolejnymi laktacjami oraz, że wzrastają wraz z wiekiem matek;

Wykazanie, że łożysko nie stanowi istotnej bariery dla większości TZO, co przyczynia się do narażenia dziecka w okresie życia płodowego;

Wykazanie pozytywnych skutków ograniczenia stosowania w wyposażeniu mieszkań szkodliwych dla zdrowia polibromowanych difenyloeterów jako związków opóźniających zapłon, przejawiające się zmniejszoną ich emisją do otoczenia;

Wykazanie pozytywnej korelacji między występowaniem niektórych TZO w mleku kobiecym i krwi pępowinowej świadczącej o zarówno pre-, jak i postnatalnym narażeniu dziecka na te potencjalne „endocrine disruptors” w najbardziej wrażliwym okresie rozwoju osobniczego;

Wykazanie, że długoterminowe pobranie pestycydów z żywnością dostępną na polskim rynku jest od 2 do 5 rzędów wielkości niższe od toksykologicznych wartości odniesienia (ADI), co praktycznie wskazuje na brak zagrożeń dla zdrowia.

WYKAZ PUBLIKACJI DO POBRANIA

PROWADZONE PROJEKTY

1. INUENDO V Program Ramowy UE (2002-2005): Biopersistent Organochlorines in diet and human fertility. Epidemiologic studies of tome to pregnancy and semen quality in Inuit and European populations. Wykazano, że persystentne związki chloroorganiczne mogą utrudniać funkcjonowanie procesów reprodukcyjnych u mężczyzn nie wpływając jednak na liczbę plemników. W przypadku PCB wpływ ten był silniejszy niż w przypadku DDT. Potwierdzono również ograniczoną możliwość istnienia związku między narażeniem na te związki, a wystąpieniem efektu endokrynnego.

2. Grant KBN (2002-2005) Nr 3P05D 091N 22: Próba oceny zależności między wielkością tkankowych depozytów wybranych ksenoestrogenów chloroorganicznych a występowanie nowotworów gruczołu sutkowego kobiet. Wykazano, że środowiskowe narażenie na niektóre TZO może wpływać na wzrost ryzyka występowania nowotworów sutka.

3. Grant KBN (2008-2011) Nr NN404026935: Ocena pre- i postnatalnego narażenia człowieka na antropogenne chloro- i bromopochodne związki organiczne. Prowadzono badania obecności niektórych TZO w mleku kobiecym, krwi pępowinowej i łożysku.

4. CLEAR VII Program Ramowy UE (2009-2013): Climate change, environmental contaminants and reproductive health. Badania były ukierunkowane na poszukiwanie zależności między zmianami klimatycznymi a narażeniem na środowiskowe stężenia TZO w rejonach Arktyki, Polsce i na Ukrainie. Badano też związek pomiędzy wielkością narażenia na TZO rodziców a zdrowiem ich dzieci.

5. Grant NCN (2010-2013) Nr NN404 003639: Badanie potencjału immunomodulacyjnego pestycydów fosforoorganicznych w warunkach ekspozycji in vivo. Badania dotyczyły wpływu stosowanych w Polsce pestycydów fosforoorganicznych: chlorpiryfosu i pirymifosu metylowego na wybrane parametry odpowiedzi immunologicznej, w tym poziom cytokin oraz na elementy morfologiczne krwi obwodowej.

6. Grant NCN (2010-2014) N N404088 140: Ocena narażenia wybranej populacji ludzi w Polsce na polibromowane difenyloetery (PBDE) pobierane z kurzem domowym. Wykazano, że kurz domowy może stanowić istotne źródło narażenia na polibromowane difenyloetery, przede wszystkim PBDE-209, zwłaszcza w przypadku małych dzieci.

7. Kontrakt z Komisją Europejską (2018) Nr. D1-IATE-PL-11 na tłumaczenie terminów stosowanych w legislacji UE z zakresu pestycydów.

Kierownik
dr Agnieszka Hernik

Skład zespołu

mgr Monika Liszewska
dr Katarzyna Urbanek-Olejnik

Dane kontaktowe
dr Agnieszka Hernik
E-mail: ahernik@pzh.gov.pl
Telefon: 22 542 13 56
Budynek: D
Pokój: 106

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Ocena dokumentacji w zakresie bezpieczeństwa konsumenta (pozostałości pestycydów) i toksykologii w procesie rejestracji środków ochrony roślin i zatwierdzania substancji czynnych w procesie ich notyfikacji w UE.

Ocena ryzyka dla konsumenta w przypadku przekroczeń najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności dla systemu RASFF, a także w przypadku podwyższonych poziomów persystentnych związków halogenoorganicznych w żywności.

Oznaczanie poziomów trwałych zanieczyszczeń halogenoorganicznych w próbkach środowiskowych, w tym pochodzących od człowieka; ocena narażenia na te substancje i charakterystyka ryzyka.

Uczestnictwo w komitetach ekspertów i grupach roboczych Komisji Europejskiej i EFSA zajmujących się zagadnieniami substancji czynnych środków ochrony roślin, pozostałości pestycydów i trwałych zanieczyszczeń organicznych w żywności.

Opiniowanie kart charakterystyki substancji i mieszanin chemicznych.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Współpraca naukowa z Zakładem Radiobiologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu badawczego w Puławach w zakresie szacowania narażenia i oceny ryzyka związanego z obecnością dioksyn w żywności.

Współpraca naukowa z EFSA i Komisją Europejską w zakresie dostarczania naukowych argumentów wykorzystywanych przy zarządzaniu ryzykiem wynikającym z obecności pestycydów w żywności.

PROWADZONE PROJEKTY

1. INUENDO V Program Ramowy UE (2002-2005): Biopersistent Organochlorines in diet and human fertility. Epidemiologic studies of tome to pregnancy and semen quality in Inuit and European populations. Wykazano, że persystentne związki chloroorganiczne mogą utrudniać funkcjonowanie procesów reprodukcyjnych u mężczyzn nie wpływając jednak na liczbę plemników. W przypadku PCB wpływ ten był silniejszy niż w przypadku DDT. Potwierdzono również ograniczoną możliwość istnienia związku między narażeniem na te związki, a wystąpieniem efektu endokrynnego.

2. Grant KBN (2002-2005) Nr 3P05D 091N 22: Próba oceny zależności między wielkością tkankowych depozytów wybranych ksenoestrogenów chloroorganicznych a występowanie nowotworów gruczołu sutkowego kobiet. Wykazano, że środowiskowe narażenie na niektóre TZO może wpływać na wzrost ryzyka występowania nowotworów sutka.

3. CLEAR VII Program Ramowy UE (2009-2013): Climate change, environmental contaminants and reproductive health. Badania były ukierunkowane na poszukiwanie zależności między zmianami klimatycznymi a narażeniem na środowiskowe stężenia TZO w rejonach Arktyki, Polsce i na Ukrainie. Badano też związek pomiędzy wielkością narażenia na TZO rodziców a zdrowiem ich dzieci.

4. Grant NCN (2010-2014) N N404088 140: Ocena narażenia wybranej populacji ludzi w Polsce na polibromowane difenyloetery (PBDE) pobierane z kurzem domowym. Wykazano, że kurz domowy może stanowić istotne źródło narażenia na polibromowane difenyloetery, przede wszystkim PBDE-209, zwłaszcza w przypadku małych dzieci.

5. Kontrakt z Komisją Europejską (2018) Nr. D1-IATE-PL-11 na tłumaczenie terminów stosowanych w legislacji UE z zakresu pestycydów.

Kierownik
dr Katarzyna Czaja

Skład zespołu
mgr inż. Wojciech Korcz
mgr inż. Maria Minorczyk

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr Katarzyna Czaja
E-mail: kczaja@pzh.gov.pl
Telefon: 22 5421356
Budynek: D
Pokój: 7

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?

Ocena dokumentacji w zakresie bezpieczeństwa konsumenta (pozostałości pestycydów), właściwości fizykochemicznych i metod analitycznych w procesie rejestracji środków ochrony roślin i zatwierdzania substancji czynnych w procesie ich notyfikacji w UE.

Ocena dokumentacji w procesie ustalania Najwyższych Poziomów Pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w Unii Europejskiej.

Prowadzenie działalności naukowej, usługowej i eksperckiej dotyczącej pozostałości pestycydów w żywności i zanieczyszczeń halogenoorganicznych w środowisku.

Działalność w grupach ekspertów EFSA w ramach „The Panel on Plant Protection Products and their Residues (PPR)” zajmujących się oceną ryzyka substancji czynnych przed ich notyfikacją w UE

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

Współpraca naukowa z EFSA i Komisją Europejską w zakresie dostarczania naukowych argumentów wykorzystywanych przy zarządzaniu ryzykiem wynikającym z obecności pestycydów w żywności.

Współpraca z Komisją Europejską w zakresie weryfikacji terminologii związanej z pestycydami

PROWADZONE PROJEKTY

1. INUENDO V Program Ramowy UE (2002-2005): Biopersistent Organochlorines in diet and human fertility. Epidemiologic studies of tome to pregnancy and semen quality in Inuit and European populations. Wykazano, że persystentne związki chloroorganiczne mogą utrudniać funkcjonowanie procesów reprodukcyjnych u mężczyzn nie wpływając jednak na liczbę plemników. W przypadku PCB wpływ ten był silniejszy niż w przypadku DDT. Potwierdzono również ograniczoną możliwość istnienia związku między narażeniem na te związki, a wystąpieniem efektu endokrynnego.

2. Grant KBN (2002-2005) Nr 3P05D 091N 22: Próba oceny zależności między wielkością tkankowych depozytów wybranych ksenoestrogenów chloroorganicznych a występowanie nowotworów gruczołu sutkowego kobiet. Wykazano, że środowiskowe narażenie na niektóre TZO może wpływać na wzrost ryzyka występowania nowotworów sutka.

3. CLEAR VII Program Ramowy UE (2009-2013): Climate change, environmental contaminants and reproductive health. Badania były ukierunkowane na poszukiwanie zależności między zmianami klimatycznymi a narażeniem na środowiskowe stężenia TZO w rejonach Arktyki, Polsce i na Ukrainie. Badano też związek pomiędzy wielkością narażenia na TZO rodziców a zdrowiem ich dzieci.

4. Grant NCN (2010-2014) N N404088 140: Ocena narażenia wybranej populacji ludzi w Polsce na polibromowane difenyloetery (PBDE) pobierane z kurzem domowym. Wykazano, że kurz domowy może stanowić istotne źródło narażenia na polibromowane difenyloetery, przede wszystkim PBDE-209, zwłaszcza w przypadku małych dzieci.

5. Kontrakt z Komisją Europejską (2018) Nr. D1-IATE-PL-11 na tłumaczenie terminów stosowanych w legislacji UE z zakresu pestycydów.

p.o. kierownika
dr hab. Aleksander Masny

Zastępcy Kierownika
dr hab. n. med. Katarzyna Pancer
dr hab. n. med Magdalena Wieczorek

Skład zespołu
dr hab. n. med. Joanna Siennicka, prof. NIZP-PZH
dr n. med. Agata Makówka
dr n. med. Agnieszka Trzcińska
dr n. med. Jolanta Rybczyńska
dr n. med. Łukasz Kuryk
mgr Agnieszka Ciąćka
mgr Agnieszka Kołakowska
mgr Arleta Krzysztoszek
mgr Beata Gad
mgr Barbara Łagosz
mgr Edyta Abramczuk

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: Krystyna Białobrzeska
E-mail: wiruspzh@pzh.gov.pl
Telefon: (22) 54 21 230
Budynek: AB

CZYM ZAJMUJE SIĘ ZAKŁAD?

Badania naukowe: problemy etiopatogenezy zakażeń wirusowych, w tym udział wirusów w zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego i oddechowego, w zakażeniach płodowych i okołoporodowych oraz problemy zakażeń wirusami hepatotropowymi: A, B, C, E, jak również zagadnienia zakażeń wirusowych w stanach immunosupresji. Ocena stanu odporności populacji na zakażenia wirusowe, badania wrażliwości wirusów na inhibitory replikacji, realizacja programów WHO dotyczących eradykacji poliomyelitis oraz eliminacji odry/różyczki (badania akredytowane przez WHO).

Badania diagnostyczne:

-bieżąca i referencyjna diagnostyka zakażeń wirusowych (większość badań jest objęta akredytacją PCA).
-badania serologiczne w kierunku zakażeń wirusowych;
-badania wykrywające materiał genetyczny wirusów DNA i RNA;
-badania histopatologiczne;

Prace usługowe:
– oznaczanie działania wirusobójczego środków dezynfekcyjnych, badanie i opiniowanie preparatów o działaniu przeciwwirusowym;
-właściwości wirusobójcze preparatów do dezynfekcji.

Działalność dydaktyczna: indywidualne szkolenia w zakresie stosowanych metod, jak również wykłady dla pracowników inspekcji sanitarnej i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów kierunków medycznych i przyrodniczych.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

1. Kuryk L, Haavisto E, Garofalo M, Capasso C,Hirvinen M, Pesonen S,Ranki T, Vassilev L,Cerullo V. Synergistic anti-tumor efficacy of immunogenic adenovirus ONCOS-102 (Ad5/3-D24-GM-CSF) and standard of care chemotherapy in preclinical mesothelioma model. Int J Cancer. 2016 Oct 15;139(8):1883-93.

2. M.Komorowski, AJR McGray, A.Kołakowska, K.Eng, M.Gil, M.Oprychal, B.Litwińska, MJ Nemeth, KO Odunsi, D.Kozbor

„Reprogramming antitumor immunity against chemoresistant ovarian cancer by CXCR4 antagonist-armed viral oncotherapy” Molecular Therapy-Oncolytics, 2016, 3, 16034; doi:1038/mto.2016.34

3. M. Wieczorek, M. Purzyńska, A. Krzysztoszek, A. Ciąćka, A. Figas, L.Szenborn: ‚Genetic characterization of enterovirus A 71 isolates from severe neurological cases in Poland. J.Med.Vir. 2018, 90, 2 372-376.

4. A.Figas, M. Wieczorek, A. Żuk-Wasek, B.Litwińska: ‚Isolation of Sacin-like Polioviruses from Sewage in Poland’ Polish Journal of Microbiology 2018, 67, N0 1, 89 – 96

PROWADZONE PROJEKTY

Identyfikacja oraz charakterystyka biologicznych czynników chorobotwórczych w zakresie ich cech genotypowych i fenotypowych, w tym ich lekooporność. (HAV) 2017 – 2020

Profilaktyka. Prowadzenie działań zapobiegawczych, w tym: prowadzenie badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych dla celów nadzoru epidemiologicznego obejmujące badania niezbędne do potwierdzenia nieobecności biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących choroby zakaźne podlegające eliminacji lub eradykacji 2017 – 2020

Kierownik
dr hab. Aleksander Masny

Skład zespołu

mgr Edyta Abramczuk
Irena Brodzka
dr n. med. Agata Makówka
dr hab. n. med. Katarzyna Pancer
Mirosława Pyzel
dr n. med. Jolanta Rybczyńska
dr n. med. Agnieszka Trzcińska

Dane kontaktowe
E-mail: measles.rubella@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 230
Budynek: AB
Pokój: 215

JAKIE BADANIA WYKONUJE LABORATORIUM?

Badania wykonywane w Laboratorium mają dwa podstawowe cele: potwierdzenie wirusa odry albo różyczki jako czynnika etiologicznego choroby oraz określenie charakteru zachorowań – rodzime czy importowane wraz ze wskazaniem prawdopodobnego źródła zakażenia.

Badania te są realizowane poprzez:

1. Ustalenie liczby zachorowań na odrę i różyczkę w Polsce poprzez badanie co najmniej 80% klinicznych podejrzeń tych zachorowań. Metodą różnicującą jest badanie swoistych dla tych wirusów przeciwciał IgM w surowicy pobranej co najmniej po 7 dniach od wystąpienia objawów choroby.

2. Potwierdzenie obecności wirusów odry lub różyczki w materiale klinicznym (krew na EDTA; wymaz z gardła, mocz) pobranym do 5 – 6 dnia od wystąpienia objawów choroby. Stosowane metody to izolacja wirusa w hodowli komórkowej, RT-PCR, real time RT-PCR.

3. Ustalenie źródeł zakażenia i identyfikacja łańcuchów zakażeń w oparciu o sekwencjonowanie wybranych obszarów genomów wirusów odry i różyczki.

Stosowane metody objęte są systemami akredytacyjnymi:

1. Wykrywanie przeciwciał IgM dla wirusów odry i różyczki (akredytacja WHO i PCA –nr AB 509)

2. Izolacja wirusów odry i różyczki sekwencjonowanie genomów i analiza podobieństw (akredytacja WHO)

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

1. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO);

2. Instytut im. Roberta Kocha w Berlinie – pełniący funkcję laboratorium referencyjnego;

3. Zakład Epidemiologii NIZP-PZH;

4. Wojewódzkie Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne;

5. Główny Inspektorat Sanitarny;

PROWADZONE PROJEKTY

Światowy Program eliminacji odry/różyczki, przyjęty przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia Realizowany jest poprzez masowe szczepienia (>95% populacji), rozpoznawanie i różnicowanie zakażeń wirusami odry i różyczki, analizę charakteru zakażeń (rodzime/zawleczone) oraz działania przerywające/eliminujące źródła i łańcuchy zakażeń.

Program rozpoczął się w Europie w 2003. W 2005 do programu przystąpiło Laboratorium Zakładu Wirusologii PZH uzyskując akredytację WHO.

W latach 2005-2015 działania były w większości finansowane ze środków własnych instytutu. Zadanie z zakresu zdrowia publicznego finansowane w ramach Narodowego Programu Zdrowia pod nazwą: „Badania niezbędne do potwierdzenia nieobecności biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących choroby zakaźne podlegające eliminacji lub eradykacji /cel operacyjny 4/ podjęto w 2016 roku. Termin realizacji zadania: 2016-2020.

Całość działań w ramach programu WHO będzie prowadzona do osiągniecia przyjętych założeń (eliminacji odry/różyczki) lub ogłoszenia zakończenia programu

Kierownik
dr hab. n. med. Magdalena Wieczorek

Skład zespołu

mgr Agnieszka Ciąćka
mgr Beata Gad
mgr Arleta Krzysztoszek

Dane kontaktowe
E-mail: polionlpol@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 230
Budynek: AB
Pokój: 230

CZYM ZAJMUJE SIĘ PRACOWNIA?
 
Badania wirusologiczne w ramach Światowego Programu Eradykacji Poliomyelitis, akredytowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Badania polegają na izolacji enterowirusów (w tym wirusa polio) w hodowlach komórkowych z przypadków ostrych porażeń wiotkich u dzieci do lat 15.

Badania diagnostyczne w kierunku enterowirusów w materiale klinicznym metodą RT-PCR (EW-I.12e). 

Monitoring środowiskowy w kierunku wirusa polio, polegający na badaniu próbek ścieków komunalnych z terenu Polski metodą izolacji w hodowlach komórek wrażliwych.

NAJISTOTNIEJSZE WSPÓŁPRACE NAUKOWE

1. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO);

2. Instytut im. Roberta Kocha w Berlinie – pełniący funkcję laboratorium referencyjnego;

3. Zakład Epidemiologii NIZP-PZH;

4. Wojewódzkie Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne;

5. Główny Inspektorat Sanitarny;

PROWADZONE PROJEKTY

Światowy Program Eradykacji Poliomyelitis. Od 1988 roku Polska, podobnie jak inne państwa na świecie, przyjęła rezolucję o udziale w Światowym Programie Eradykacji Poliomyelitis pod auspicjami WHO. Od momentu powołania (27.04.1999) Krajowy Ośrodek ds. Zakażeń Poliowirusami prowadzi badania wirusologiczne próbek pobranych w ramach prowadzonego w Polsce nadzoru nad ostrymi porażeniami wiotkimi u dzieci do lat 15.

Zadanie z zakresu zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia pod nazwą: „Badania niezbędne do potwierdzenia nieobecności biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących choroby zakaźne podlegające eliminacji lub eradykacji /cel operacyjny 4/.

Termin realizacji: 2016-2020

Kierownik
dr hab. Pancer Katarzyna

Skład zespołu
W Laboratorium BSL3 NIZP-PZH pracują zespoły badawcze powoływane na potrzeby danego projektu. Zespoły badawcze tworzą odpowiednio przeszkoleni i przygotowani pracownicy naukowi NIZP-PZH, przede wszystkim Zakładu Wirusologii oraz Zakładu Bakteriologii i Zwalczania Skażeń Biologicznych

Dane kontaktowe
Osoba do kontaktu: dr hab. Katarzyna Pancer
E-mail: kpancer@pzh.gov.pl
Telefon: 22 54 21 308
Budynek: AB
Pokój: Laboratorium BSL3/Z.Wirusologii, pok.215

JAKIE BADANIA WYKONUJE LABORATORIUM?

W Instytucie znajduje się laboratorium BSL3 (BioSafety Level 3) o podwyższonym poziomie bezpieczeństwa biologicznego, w którym możliwe jest prowadzenie badań nad wysoce niebezpiecznymi drobnoustrojami, wywołującymi takie choroby jak: wąglik, dżuma, tularemia, SARS, gorączka denga, gorączka Zachodniego Nilu i in. Możliwe jest także diagnozowanie zakażeń człowieka wywołanych przez najgroźniejsze drobnoustroje np. wirus Ebola – tak jak to było podczas epidemii ebola w latach 2014-2015.
Praca z patogenami wywołującymi wymienione choroby wymaga stosowania odpowiednich zabezpieczeń, mających na celu zarówno ochronę personelu, jak też zabezpieczenie przed przypadkowym uwolnieniem tych drobnoustrojów do środowiska. Naszym zadaniem jest także stała analiza sytuacji epidemiologicznej na świecie w celu wykrycia potencjalnych zagrożeń oraz opracowywania odpowiednich algorytmów postępowania: np. jaką metodą można wykryć zakażenie i w jakich materiałach klinicznych; jak bezpiecznie pobrać próbkę do badań; jakie środki dezynfekcyjne są skuteczne i jak je prawidłowo stosować itp.
Kompetencje ekspertów NIZP-PZH do prowadzenia badań w laboratorium BSL3 są regularnie potwierdzane poprzez udział w ogólnoeuropejskich sprawdzianach międzylaboratoryjnych dotyczących wykrywania wysoce niebezpiecznych bakterii i wirusów zgodnie ze standardami europejskimi laboratoriów BSL3. Uzyskane wyniki świadczą o poprawności identyfikacji wymienionych patogenów przy braku wyników fałszywie dodatnich. Ponadto czas niezbędny do uzyskania wyniku był zbliżony a niekiedy nawet krótszy od średniego czasu wymaganego przez inne laboratoria europejskie (od 2 do 7 godzin), co pozwala uznać przyjęte w NIZP-PZH metody diagnostyczne za swoiste i efektywne czasowo.

DZIAŁANIA W ZAKRESIE ZAPEWNIENIA ZDROWIA POLAKÓW

Dzięki Laboratorium BSL3 można bezpiecznie prowadzić badania nad drobnoustrojami zaliczanymi do 3 kategorii bezpieczeństwa biologicznego czyli: bakterii wywołujących wąglika, dżumę czy tularemię in.; wirusów wywołujących gorączkę denga, gorączkę Zachodniego Nilu, żółtą gorączkę, wirusowe zapalenie wątroby typu C i in. Dzięki takiemu Laboratorium, z odpowiednimi zabezpieczeniami i procedurami, możemy brać udział w badaniach mających na celu znalezienie nowych, skutecznych leków przeciwko tym wirusom lub bakteriom. Możemy także opracowywać lub modyfikować testy służące do diagnostyki zakażeń wywołanych tymi drobnoustrojami.

Bardzo ważne jest też prowadzenie badań diagnostycznych w przypadkach zakażeń lub podejrzeń zakażenia nawet najgroźniejszymi patogenami takimi jak wirus Ebola czy Lassawirusy.

Dzięki szybkiemu wykryciu czynnika wywołującego takie zakażenie można zastosować odpowiednie metody leczenia chorego (jeśli istnieją) oraz podjąć działania mające na celu zapobiegnięcie szerzeniu się zakażeń w Polsce. Są to działania takie jak: kwarantanna dla osób z kontaktu (lub zwolnienie z kwarantanny jeśli brak zagrożenia), izolatka dla chorego, szczepienia osób potencjalnie narażonych, stosowanie odpowiednich środków odkażających. Każdy patogen ma swoje właściwości, a dzięki stwierdzeniu co wywołało zachorowanie możemy odpowiednio dostosować metody zapobiegania dalszym zakażeniom.

NAJWIĘKSZE OSIĄGNIĘCIA NAUKOWE I BADAWCZE, PUBLIKACJE

Eksperci laboratorium BSL3 aktualnie współpracują z ponad 60 laboratoriami z krajów europejskich i na świecie w ramach szeregu projektów np. Quality Assurance Exercises and Networking on the Detection of Highly Infectious Pathogens (QUANDHIP) (zakończony 2015), aktualnie prowadzonych: projektu ENGAGE (dotyczącej enterokrwotocznych E.coli), projektu EMERGE oraz współpracy z Europejską Siecią do wykrywania i zapobiegania ważnym chorobom wirusowym (EVDLabNet), która została powołana w celu współpracy przy laboratoryjnym rozpoznawaniu i zwalczaniu zakażeń wywołanych przez wysoce patogenne wirusy, stanowiąc część system nadzoru Unii Europejskiej (ścisła współpraca z WHO). Międzynarodowa współpraca, wymiana doświadczeń i informacji pomiędzy ekspertami z wielu różnych krajów pozwala zachować najwyższą jakość prowadzonych badań na poziomie europejskim oraz stałe podnoszenie kompetencji ekspertów laboratorium BSL3.

Aktualnie prowadzone są także projekty:

W ramach projektu: Ocena stopnia genetycznego zróżnicowania wysoce niebezpiecznych patogenów bakteryjnych i wirusowych takich jak: Bacillus anthracis (wywołujący wąglika), Yersinia pestis (powodująca dżumę), Francisella tularensis ssp. (czynnik etiologiczny tularemii), Brucella sp. (czynnik brucelozy), Burkholderia mallei i B. pseudomallei (wywołujące odpowiednio nosaciznę i melioidozę), i in. w aspektach znaczenia tych zmian dla procesów identyfikacji czynnika i patogenezy, wykazano wysokie podobieństwo antygenów wytwarzanych przez F. tularensis ssp. tularensis i F. tularensis ssp. holarctica oraz ich odmienność od antygenów ekspresjonowanych przez F. tularensis ssp. novicida. A także opracowano szybki test identyfikujący podgatunki F. tularensis patogenne dla człowieka i różnicujący je od podgatunków niepatogennych/o bardzo niskiej patogenności

W ramach projektu pt. Opracowywanie nowych udoskonalonych technik, metod i urządzeń do wykrywania i identyfikacji wysoce niebezpiecznych patogenów. Elektrochemiczne sensory z warstwą receptorową DNA do wykrywania sekwencji markerowych wysoce patogennych bakterii. Projekt: UMO-2014/15/B/NZ6/01771 (NCN), opracowano: 
sondy do elektrosensorów oraz gęstość ich upakowania na elektrodzie metodykę izotermicznej amplifikacji markerów wybranych bakterii wysoce patogennych opracowano i zwalidowano metodykę wykrywania B. anthracis przy użyciu asymetrycznego PCR i sond elektrochemicznych z warstwą receptorową DNA w postaci pętli w ramach projektu: Analiza epidemiologiczna zagrożenia zakażeniami przez wirusy przenoszone przez komary w tym: wirusem Denga, Zika, Chikungunya oraz problemów w trakcie diagnostyki tych zakażeń, stwierdzono: 
-występowanie zależności pomiędzy podwyższonym poziomem przeciwciał klasy IgM lub IgG przeciw NS1 wirusa Zika, a częstym podróżowaniem w regiony tropikalne i subtropikalne. 
– U większości obywateli Polski poziom tych przeciwciał jest niski i nie obserwuje się krzyżowych reakcji z innymi flawiwirusami, mimo że na terenie Polski endemicznie występuje flawiwirus – wirus kleszczowego zapalenia mózgu. 
– że zagrożenie zakażeniem wirusem Zika turystów polskich nie jest wysokie (5/142 badanych osób), jednak zakażenia takie się zdarzają.

Punkt Przyjęć Materiałów do Badań Diagnostycznych funkcjonuje od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-15:00,
ul. Chocimska 24,
00-791 Warszawa
Kontakt telefoniczny: 022 542 12 21, fax: 022 542 12 55