| Kontakt: pzh@pzh.gov.pl

Kilka faktów na temat polio

Kilka faktów na temat polio

Wirusy w walce z rakiem. Badania prowadzone w NIZP PZH – PIB dla pacjentów, nauki i społeczeństwa Nowotwory to jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny. Choć klasyczne metody terapii – leczenie chirurgiczne, chemioterapia i radioterapia – wciąż odgrywają kluczową rolę, coraz częściej okazują się niewystarczające, zwłaszcza w przypadku zaawansowanej choroby nowotworowej oraz opornej na klasyczną terapię. Dlatego naukowcy na całym świecie rozwijają immunoterapie, które dodatkowo, zamiast bezpośrednio niszczyć guz, stymulują układ odpornościowy pacjenta do długotrwałej walki z chorobą. Jednym z obiecujących kierunków badań są wirusy onkolityczne – specjalnie zaprojektowane wirusy zdolne do selektywnego zakażania komórek nowotworowych. Po wniknięciu do guza wirusy te namnażają się, prowadząc do rozpadu komórek raka, jednocześnie wywołując silny sygnał alarmowy dla układu odpornościowego. Badania prowadzone w NIZP PZH – PIB Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB jest kluczowym ośrodkiem, który rozwija innowacyjne terapie w zakresie immuno-onkologii. To właśnie tutaj prowadzone są zaawansowane badania łączące wirusologię, biologię molekularną i medycynę translacyjną. Celem jest opracowanie nowych strategii leczenia, które będą nie tylko skuteczne, ale także lepiej tolerowane przez pacjentów i charakteryzujące się wysokim profilem bezpieczeństwa. Kierownikiem oraz pomysłodawcą prowadzonych badań jest dr hab. Łukasz Kuryk, specjalista w dziedzinie immuno-onkologii i wirusoterapii nowotworów. Łączy on doświadczenie akademickie z wieloletnią praktyką w sektorze biotechnologicznym, co pozwala mu skutecznie przenosić odkrycia laboratoryjne na terapie kliniczne. Jego zespół projektuje onkolityczne adenowirusy nowej generacji, które niszczą guz i jednocześnie wzmacniają odpowiedź immunologiczną organizmu. Na co wskazują wyniki badań? Wyniki badań zespołu pracującego nad wirusami onkolitycznymi są bardzo obiecujące. W modelach przedklinicznych wykazano, że: • onkolityczne adenowirusy znacząco hamują wzrost guzów, • silnie zwiększają napływ limfocytów T do mikrośrodowiska guza. Efekty dające nadzieję obserwuje się przy łączeniu wirusów onkolitycznych z immunoterapią opartą na inhibitorach punktów kontrolnych (np. anty-PD-1). W tego typu terapiach skojarzonych dochodzi do głębokiej przebudowy mikrośrodowiska guza – z tzw. „zimnego”, niewidocznego dla układu odpornościowego, w „gorący”, silnie atakowany przez komórki immunologiczne. Od laboratorium do terapii Badania prowadzone w NIZP PZH – PIB mają charakter translacyjny – ich celem nie jest wyłącznie publikowanie wyników, ale realne przygotowanie terapii do dalszych etapów rozwoju rozwiązania terapeutycznego. To właśnie takie podejście sprawia, że prace zespołu dr. hab. Łukasza Kuryka wpisują się w światowy nurt tworzenia terapii nowej generacji, które w przyszłości mogą zmienić standardy leczenia nowotworów. Badania finansowane ze środków publicznych dla dobra społeczeństwa Istotnym elementem tych prac jest fakt, że badania prowadzone w NIZP PZH – PIB są finansowane ze środków publicznych, w ramach prestiżowych konkursów: • SONATA Narodowego Centrum Nauki (NCN) – wspierającego nowatorskie badania podstawowe i przedkliniczne, • LIDER Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) – ukierunkowanego na projekty o dużym potencjale wdrożeniowym i znaczeniu społecznym. Finansowanie to umożliwia realizację projektów naukowych służących zarówno rozwojowi wiedzy, jak i przyszłym potrzebom pacjentów, wzmacniając rolę nauki w tworzeniu innowacyjnych terapii przeciwnowotworowych w służbie społeczeństwu Zobacz, jak to działa – materiał wideo Osoby zainteresowane praktycznym wymiarem opisanych badań oraz mechanizmem działania wirusów onkolitycznych mogą zapoznać się z krótkim materiałem wideo, który w przystępny sposób pokazuje ideę terapii i jej potencjał kliniczny: 👉 https://vimeo.com/910971799 Nauka, która daje nadzieję Rozwój terapii opartych na wirusach onkolitycznych to przykład, jak nowoczesna nauka może realnie zmieniać medycynę. Badania prowadzone w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego PZH – PIB, pod kierunkiem dr. hab. Łukasza Kuryka, pokazują, że polskie zespoły badawcze mają istotny wkład w globalne poszukiwania skuteczniejszych terapii przeciwnowotworowych. To właśnie tu powstają rozwiązania, które w przyszłości mogą dać pacjentom nie tylko nowe opcje leczenia, ale przede wszystkim nową nadzieję w walce z rakiem.

W listopadzie tego roku Krajowy Ośrodek ds. Diagnostyki Zakażeń Poliowirusami (Zakład Wirusologii, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB) wykrył w próbce ścieków pobranej w Warszawie wirusa polio typu 2. Odnosząc się do tego wydarzenia warto przybliżyć kilka faktów na temat polio, choroby, która ostatni raz została odnotowana w Polsce w 1984 roku, czyli 40 lat temu. Polio, poliomyelitis, nagminne porażenie dziecięce, choroba Heinego-Medina, to nazwy tej samej choroby wywoływanej przez wirusy polio trzech różnych typów. Najcięższymi objawami zakażenia są zapalenie mózgu i ostre porażenie wiotkie. Powszechność zachorowań oraz ciężki przebieg przyczynił się do tego, że w 1988 roku WHO ogłosiło Światowy Program Eradykacji Polio. W wyniku programu 2 z 3 typów dzikich wirusów polio (typ 2 i 3) zostały wyeliminowane. Obecnie dzikie wirusy polio typu 1 występują w dwóch krajach endemicznych; w Pakistanie i w Afganistanie. Eliminacja wirusa w wielu regionach świata była możliwa dzięki szczepieniom. Istnieją dwa rodzaje szczepionki przeciwko polio, OPV – doustna szczepionka, zawierająca szczepy osłabione czyli atenuowane oraz IPV zawierająca wirusy inaktywowane. Od 2016 roku w Polsce stosowana jest wyłącznie szczepionka IPV.

Stosowanie szczepionki doustnej w społeczeństwie o niskim ogólnym poziomie zaszczepienia np. w Afryce, pokazało, że może dochodzić do krążenia wirusów szczepionkowych w populacji. Ponieważ polio jest wirusem RNA, który łatwo mutuje dochodzi do transformacji osłabionych szczepów szczepionkowych w szczepy wysoce wirulentne. Nazywamy je krążącymi VDPV (cVDPV). Tego typu wirus – cVDPV2 został wykryty w ściekach w Warszawie. Wykrycia VDPV w próbkach środowiskowych, od czasu do czasu, odnotowywane są w różnych miejscach na świecie, ale zawsze skłaniają do refleksji na temat profilaktyki za pomocą szczepień i potrzebie edukacji w tym zakresie.

Badania środowiska w kierunku wirusów polio prowadzone są od wielu lat przez Krajowy Ośrodek ds. Diagnostyki Zakażeń Poliowirusami, który posiada akredytację Światowej Organizacji Zdrowia i jest jednym z laboratoriów GPLN (Global Polio Laboratory Network). Finansowane są przez Ministerstwo Zdrowia w ramach NPZ na lata 2021-2025. Zakład Wirusologii współpracuje w tym zakresie z Głównym Inspektoratem Sanitarnym, Państwową Inspekcją Sanitarną oraz przedsiębiorstwami wodno-kanalizacyjnymi w Warszawie, Lublinie, Rzeszowie, Krakowie, Gdańsku i Wrocławiu.

Ulotka światowy program eradykacji Poliomyelitis
Przejdź do treści