ESCAIDE to wiodąca, europejska konferencja zdrowia publicznego, organizowana przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). W 2025 roku to właśnie Polska została wybrana jako siedziba międzynarodowej konferencji odbywającej się w dniach 19-21 listopada nie tylko online, ale również stacjonarnie – w Warszawie.
Główne tematy spotkań stanowiły epidemiologia chorób zakaźnych, mikrobiologii zdrowia publicznego oraz pokrewne dziedziny. W konferencji wzięło udział ponad 3 000 uczestników z całej Europy, w tym epidemiolodzy, mikrobiolodzy, statystycy, popularyzatorzy nauki oraz decydenci odpowiedzialni za politykę zdrowotną.
Konferencja stała się platformą do przekształcenia dowodów naukowych na konkretne działania w polityce i praktyce zdrowotnej („turn evidence into policy and practice”). Poruszono m.in. zagadnienia One Health, czyli integracji zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska w zapobieganiu chorobom zakaźnym, oraz kwestie równości zdrowotnej, inkluzywności i solidarności w działaniach profilaktycznych.
Program obejmował sesje plenarne i tematyczne, warsztaty („workshops”), sesje networkingowe („BarCamp”), sesje plakatowe, a także Career Compass – sesję dla młodszych specjalistów. Podczas konferencji zaprezentowano również osiągnięcia EU Health Task Force (EUHTF), podkreślając potrzebę wielosektorowego podejścia i długoterminowych partnerstw w zdrowiu publicznym.
W kontekście konferencji dr Piotr Kramarz, Główny Naukowiec ECDC i Przewodniczący Komitetu Naukowego ESCAIDE (ECDC Chief Scientist and Chair of the ESCAIDE Scientific Committee), podkreślił:
„W tym roku, kiedy spotykamy się na konferencji, nasza misja jest jasna: łączyć naukę z praktycznymi działaniami w zdrowiu publicznym oraz budować społeczne zaufanie do nauki. ESCAIDE 2025 opiera się na przekonaniu, że dowody naukowe powinny wykraczać poza publikacje i przekładać się na politykę, praktykę oraz konkretne działania. Zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska jest ze sobą ściśle powiązane. Inkluzywne i równe podejście do zapobiegania i kontroli chorób nie jest opcjonalne – jest niezbędne.’’
ESCAIDE W NIZP PZH-PIB
Już 18 listopada konferencję poprzedziły wydarzenia w siedzibie NIZP PZH-PIB, które pozwoliły uczestnikom zdobyć zarówno wiedzę teoretyczną, jak i praktyczne umiejętności.
Jako pierwsze odbyło się seminarium poświęcone czasopismu naukowemu Eurosurveillance, publikowanemu przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC).
Eurosurveillance to renomowane, międzynarodowe czasopismo naukowe, koncentrujące się na epidemiologii, profilaktyce i kontroli chorób zakaźnych. Publikuje artykuły oryginalne, raporty epidemiologiczne i przeglądy naukowe w formule otwartego dostępu, umożliwiając szybkie dzielenie się wiedzą i wynikami badań.
Podczas seminarium uczestnicy dowiedzieli się m.in.:
- jaki jest cel i profil czasopisma,
- jakie artykuły są w nim publikowane,
- jak przygotować własny manuskrypt – w tym praktyczne wskazówki dotyczące tytułu, streszczenia i listu przewodniego.
Prezentację prowadziła dr Ines Steffens, Redaktor Naczelna Eurosurveillance. Seminarium umożliwiło również zadawanie pytań i wymianę doświadczeń z redakcją czasopisma.
Organizatorzy konferencji przy pomocy pracowników NIZP PZH-PIB przygotowali również warsztaty.
Pierwszy z nich – Warsztat „Introduction to evidence-based public health and evidence-informed decision-making’’. Jego tematami przewodnimi było evidence-based public health oraz podejmowanie decyzji w oparciu o dowody naukowe. Moderatorami były:
- Helena de Carvalho Gomes, ECDC
- Oana Mereuta-Buzatu, ECDC
Podczas warsztatów uczestnicy pozyskali wiedzę i umiejętności w zakresie:
- podstawowej terminologii i kluczowych koncepcji związanych z evidence-based public health i evidence-informed decision-making,
- różnych typów przeglądów dowodów naukowych i ich zastosowania w praktyce,
- ram (frameworks) pozwalających przekładać dowody naukowe na konkretne rekomendacje i działania w zdrowiu publicznym.
Warsztat stanowił doskonałą okazję do pogłębienia wiedzy i wymiany doświadczeń w zakresie evidence-based public health oraz nawiązania kontaktów z ekspertami i praktykami zdrowia publicznego z różnych krajów.
Drugim warsztatem był Eurosurveillance „Interactive workshop: Improving your chances to get published”, poświęcony publikowaniu w czasopismach naukowych. Warsztat został prowadzili redaktorzy czasopisma Eurosurveillance, poświęconego epidemiologii, zapobieganiu i kontroli chorób zakaźnych, publikowanego przez ECDC. Zajęcia prowadziły:
- dr Ines Steffens, Redaktor Naczelna Eurosurveillance, ECDC
- Elina Tast-Lahti, Redaktor naukowy Eurosurveillance, ECDC
Uczestnicy mieli okazję poznać proces redakcyjny, zdobyć praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania manuskryptu oraz dowiedzieć się, jak zwiększyć szanse na publikację swoich badań.
Podczas warsztatu omówiono m.in.:
- przebieg procesu redakcyjnego – od zgłoszenia artykułu, przez recenzję naukową, po ostateczną publikację,
- wybór odpowiedniego czasopisma do publikacji,
- aspekty redakcyjne brane pod uwagę przy selekcji artykułów,
- przygotowanie tytułu, streszczenia i listu przewodniego (cover letter).
Warsztat łączył sesje plenarna z pracą w grupach, umożliwiając uczestnikom zadawanie pytań oraz dzielenie się doświadczeniami. Pozwolił on uczestnikom rozwinąć kompetencje w zakresie publikowania badań naukowych w dziedzinie zdrowia publicznego oraz wymienić doświadczenia z ekspertami i praktykami z całej Europy.
W kolejnych dniach, w ramach głównego panelu konferencji również pracownicy NIZP-PZH–PIB aktywnie uczestniczyli w ESCAIDE 2025.
W sesjach posterowych zaprezentowalne zostały następujące prace:
- Choroby przenoszone drogą płciową (ang. Sexually transmitted infections)
- dr Karolina Zakrzewska z Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru:
Tytuł posteru: „Diagnostic confirmation, clinical characteristics and surveillance classification of suspected congenital syphilis in Poland, 2017–2024” (K. Zakrzewska, M. Niedzwiedzka-Stadnik, M. Rosinska) - dr Marta Niedźwiedzka-Stadnik z Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru: Tytuł posteru: „Chlamydia in Poland, 2020–2024: emerging trends in incidence and national screening programme needs” (M. Niedwiedzka-Stadnik, K. Zakrzewska)
- Choroby przenoszone drogą pokarmową i wodną (ang. Food- and water‑borne diseases)
- dr Piotr Polański z Zakładu Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru:
Tytuł posteru: „Factors associated with the presence of anti-hepatitis A virus antibodies in Poland’s population – results from a 2023 cross-sectional study” (P. Polanski, M. Rosinska, Z. Nowacka, M. Stepien, M. Sadkowska-Todys)
Ponadto, w ramach sesji dyskusyjnej panelu poświęconego zakażeniom przenoszonym drogą płciową i przez krew, swoje badania zaprezentowała dr Karolina Zakrzewska. Tytuł wystąpienia: „Is the congenital syphilis (CS) elimination target fit for purpose? Insights from Polish neonates’ cohort (2017–2023) exposed to maternal Treponema pallidum seropositivity” (K. Zakrzewska, M. Niedzwiedzka-Stadnik, M. Rosinska).
Cieszymy się, że przy naszym wsparciu ESCAIDE stanowiła okazję do wymiany wiedzy, doświadczeń i praktyk w zakresie epidemiologii, nadzoru chorób zakaźnych i zdrowia publicznego w Europie, a także do nawiązania nowych kontaktów naukowych.
