Ulotka dotyczy ryb z gatunków Ruvettus pretiosus oraz Lepidocybium flavobrunneum (wskazanych w rozporządzeniu 853/20041)

Nazwy handlowe: ryba maślana (ang. butterfish), eskolar, kostropak

Tłuszcz tych ryb (ok. 20% masy) składa się z estrów woskowych, które są niestrawne dla ludzi.

1) Czy sprzedaż ryb maślanych jest dozwolona?

Tak, jest dozwolona, pod warunkiem że:

• w handlu detalicznym sprzedawane są zapakowane w opakowania jednostkowe lub zbiorcze;
• są odpowiednio oznakowane, z informacją dla konsumenta na temat właściwego sposobu przygotowania i ryzyka związanego z obecnością substancji wywołujących niepożądane skutki żołądkowo-jelitowe;
• w lokalach gastronomicznych przedsiębiorcy stosują się do informacji na opakowaniu – wytycznych dotyczących sposobu przygotowania ryby – oraz informują konsumentów o możliwych niepożądanych skutkach po jej spożyciu (pkt 3).

2) Jakie informacje powinna zawierać etykieta zamieszczona na opakowaniu?

• Nazwa naukowa: Ruvettus pretiosus (z rodziny Gempylidae)
  Nazwy handlowe: kostropak, ryba maślana
• Nazwa naukowa: Lepidocybium flavobrunneum (z rodziny Gempylidae)
  Nazwy handlowe: eskolar, ryba maślana
• Informacje na temat metod przygotowania ryby maślanej (pkt 4).
• Informacje dla konsumenta o potencjalnych, niepożądanych skutkach związanych ze spożyciem tej ryby, np. „Spożycie ryby maślanej może wywołać dolegliwości żołądkowo-jelitowe/ układu trawiennego. Przy spożywaniu po raz pierwszy zaleca się zacząć od niewielkiej porcji tych ryb.”, „Unikać spożycia na surowo”
• Pozostałe informacje wynikające z przepisów ogólnych dot. znakowania żywności2, np. obszar połowu, narzędzie połowowe, data przydatności do spożycia/termin minimalnej trwałości, masa netto.

3) Obowiązki przedsiębiorców względem konsumentów:

• Sprzedaż detaliczna – tylko w opakowaniu z informacją o potencjalnych, niepożądanych skutkach związanych ze spożyciem tej ryby oraz o zalecanym sposobie przygotowania (pkt 2).
• Zakłady gastronomiczne powinny
  • stosować się do zaleceń z etykiety podczas przygotowania dań (pkt 4);
  • informować konsumentów o możliwych niepożądanych skutkach po spożyciu ryby – w formie pisemnej (np. w menu przy daniu zawierającym rybę maślaną, przy kasie, na tablicy informacyjnej) – przykładowe ostrzeżenie: „Danie zawiera rybę maślaną, której spożycie może wywołać dolegliwości żołądkowo-jelitowe/ układu trawiennego. Przy
    spożywaniu po raz pierwszy zaleca się zacząć od niewielkiej porcji tych ryb.”

4) Rekomendacje dotyczące przygotowania ryby maślanej:

• Metody przygotowania kulinarnego powinny prowadzić do usunięcia jak największej ilości tłuszczu – zaleca się usunięcie skóry i widocznego tłuszczu.
• Przygotować w sposób maksymalnie redukujący zawartość tłuszczu (np. na grillu).
• W przypadku smażenia na patelni lub gotowania NIGDY nie należy używać pozostałości z patelni ani wywaru po gotowaniu, ponieważ zawierają one największą ilość tłuszczu.

5) Rekomendacje/ ostrzeżenia dotyczące spożycia ryby maślanej:

• Unikać spożycia na surowo.
• Spożycie ryby maślanej może wywołać dolegliwości żołądkowo-jelitowe/ układu trawiennego.
• Przy spożywaniu po raz pierwszy zaleca się zacząć od niewielkiej porcji tych ryb.
• W przypadku wystąpienia objawów żołądkowo-jelitowych należy unikać ich spożycia w przyszłości (pkt 6).
• UWAGA! Spożycie tych gatunków nie jest zalecane dla wrażliwych grup, takich jak dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży i matki karmiące piersią oraz osoby z obniżoną odpornością lub problemami żołądkowo-jelitowymi.

6) Jakie objawy mogą wystąpić?

• Spożycie ryby maślanej może prowadzić do objawów żołądkowo-jelitowych, pojawiających się ok. 2 godziny po spożyciu.
• Objawy mogą być łagodne i krótkotrwałe lub prowadzić do ostrej biegunki z nudnościami i wymiotami, trwającej 1–2 dni.

7) Co robić w przypadku objawów?

• Choć zwykle objawy nie powodują dużej utraty płynów, zaleca się szybki kontakt z lekarzem, zwłaszcza w przypadku dzieci, osób starszych, kobiet w ciąży i matek karmiących piersią oraz osób z osłabioną odpornością lub jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2 dni.