pzh@pzh.gov.pl

Wstęp

Projekt jest przykładem analizy danych typu big data, a zarazem analizy real world data (RWD), obejmującej zbiór wyników badań laboratoryjnych. Dane poddane analizie cechują się nieznaną reprezentatywnością w populacji Polski, są różnorodne, w pewnym stopniu nieuporządkowane, a ponadto nie posiadają jednolitych norm zapisu (standaryzacji) wyników badań. Założeniem przeprowadzonego badania było zapoczątkowanie nowego obszaru badań w zakresie epidemiologii, zdrowia publicznego oraz (w niektórych wypadkach) medycyny klinicznej. Osiągnięcie satysfakcjonującego rezultatu prac badawczych ma stwarzać możliwość uzyskania niespotykanego w badaniach rejestrowych poziomu precyzji w zakresie wybranych parametrów klinicznych, wyznaczonych na poziomie wyniku badania laboratoryjnego. Tym samym analizy te mogą prowadzić do opracowania szczegółowej strategii w dziedzinie promocji zdrowia, profilaktyki, diagnostyki lub leczenia schorzeń. Stopień reprezentatywności badanej populacji (próby) w populacji kraju nie jest znany, ponieważ badania laboratoryjne zlecane są przede wszystkim w związku ze stanem klinicznym pacjenta, w różnym trybie, przez lekarzy stosujących różne kryteria. Nieznany jest również szczegółowy profil zdrowotny badanych pacjentów. W związku z tym zaistniała konieczność określania cech badanej populacji wyłącznie na podstawie samych wyników badań laboratoryjnych. Pewną pomoc stanowiło porównanie wyników analizowanych danych z wynikami badań epidemiologicznych o reprezentatywnym doborze próby. Interesujące obserwacje były możliwe przez zbadanie związku (korelacji) między różnymi wynikami badań, a także przez obserwację naturalnej historii badań , zgodnie z tzw. analizą longitudinalną (wzdłużną). Spodziewanym efektem prac badawczych była odpowiedź na następujące pytania:

  1. Jaka jest reprezentatywność populacji objętej badaniami (próby) w populacji kraju, w odniesieniu do uwzględnionych dziedzin medycyny?
  2. Jaka jest częstość zlecania (i wykonywania) badań określonego rodzaju w badanej próbie (pattern of care)?
  3. W jakim kierunku, i w jakim stopniu (tempie, skali) ulegały zmianie wyniki wybranego parametru laboratoryjnego?
  4. Które z badań oraz ich wyników świadczą o występowaniu określonego schorzenia wśród pacjentów?

Zakres badań

W celu przeprowadzenia badania powołano zespoły badawcze zajmujące się wybranymi dziedzinami medycyny, wymienione na stronach redakcyjnych niniejszej publikacji. W pierwszym (2019) roku realizacji Działania 2. Ocena stanu zdrowia populacji na podstawie ogólnopolskiego zbioru wyników badań laboratoryjnych prowadzonego przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny(NIZP–PZH) został przygotowany raport wstępny, obejmujący pierwszą fazę analizy danych, oraz zwierający informacje stanowiące podstawę dalszych działań i prac analitycznych.

Pierwszym elementem analizy było określenie liczebności oraz struktury demograficznej pacjentów (oznaczonych w bazie danych niepowtarzalnym identyfikatorem pacjenta) wykonujących badania laboratoryjne włączone do analizy.

Kolejne etapy analizy obejmowały:

  1. określenie struktury badanej populacji w analizowanym okresie czasu
  2. porównanie struktury badanej populacji ze strukturą populacji Polski
  3. ocenę liczby badań laboratoryjnych określonego rodzaju
  4. określenie odsetka nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych
  5. porównanie wyników badań laboratoryjnych, w analizowanym zakresie parametrów, z wynikami znanymi z badań epidemiologicznych.

W drugim (2020) roku realizacji Działania 2. został przygotowany raport zawierający wnioski z prac analitycznych. Zadania ekspertów obejmowały:

  1. wstępną analizę danych uzyskanych od podmiotu przekazującego badany zbiór
  2. opracowanie (klinicznego oraz epidemiologicznego) uzasadnienia badanych zależności, występujących między zmiennymi (badanie, wynik, wiek, płeć, okres czasu itp.)
  3. ustalenie metodologii badania i analizy statystycznej
  4. wstępną analizę wyników badań laboratoryjnych oraz weryfikację potencjalnych czynników zakłócających
  5. omówienie wyników przeprowadzonego badania
  6. dyskusję na temat wyników przeprowadzonego badania oraz odniesienie ich do treści publikacji naukowych
  7. sformułowanie wniosków z przeprowadzonego badania
  8. przedstawienie rekomendacji w zakresie polityki zdrowotnej państwa: ba-dania przesiewowe, finansowanie dodatkowych badań laboratoryjnych, włączenie wyników badań laboratoryjnych do sprawozdawczości (funkcjonujących rejestrów).

Zapraszamy do lektury

Skip to content