pzh@pzh.gov.pl

Program zdrowotny

Szczęśliwa rodzina na kanapie

Charakterystyka ogólna

Program zdrowotny to działanie, które:

  • Jest odpowiedzią (reakcją) na politykę bądź potrzeby,  
  • Ma etyczne oraz racjonalne, naukowe uzasadnienie, zgodnie z zasadami zdrowia publicznego opartego na dowodach,
  • Ma przynosić korzystny efekt zdrowotny,
  • Jest skierowane do grupy osób, społeczności, populacji (beneficjentów),
  • Przebiega w następujących po sobie etapach, zgodnie z tzw. cyklem życia programu,
  • Jest zaplanowane przede wszystkim pod względem:
    • Dróg do osiągania efektu (cele, strategie, zadania),
    • Sposobu realizacji (metody, procesy),
    • Sposobu oceny przebiegu i efektu (monitorowanie i ewaluacja; M&E).  

Cykl życia programu zdrowotnego

Natomiast plan programu zdrowotnego powinien wskazywać:

  • Adresatów / grupy docelowe / beneficjentów,
  • Cele, strategie, zadania typu SMART oraz metody,
  • Wskaźniki M&E,
  • Role i zakres odpowiedzialności wykonawców i partnerów,
  • Czas, harmonogram,
  • Nakłady (w tym finansowe), strukturę organizacyjną, partnerów, potencjał wykonawczy,
  • Warunki kontynuacji / trwałości / „życia po życiu” programu,
  • Ryzyko programu i metody przeciwdziałania przewidywanym problemom w realizacji.

Program zdrowotny może być mały lub duży, prosty lub skomplikowany. Musi być spisany (sformułowany na piśmie) i zakomunikowany. 

Według piśmiennictwa ocena potrzeb zdrowotnych:

  • Nie ogranicza się do opieki medycznej, uwzględnia też świadczenia socjalne, edukację, itp.,
  • Nie jest tym samym co ocena stanu zdrowia ludności.

Ocena potrzeb uwzględnia oczekiwany skutek programu, co prognozuje się i sprawdza na podstawie danych z piśmiennictwa (zgodnie z zasadami zdrowia publicznego opartego na dowodach). Myślenie o potrzebach pociąga za sobą namysł nad celem, rozpatrywanie mierzalnej różnicy między stanem faktycznym a celem oraz poszukiwanie sposobów osiągnięcia celu.

Zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2004 nr 210 poz. 2135 z późn.zm.) specyfikę potrzeb zdrowotnych danej społeczności wyrażają regionalne mapy potrzeb zdrowotnych (art. 95a ust. 1).

Autor: Dorota Cianciara
12.10.2019