pzh@pzh.gov.pl

W dniu 28 października 2020r. odbyła się konferencja online” zorganizowana przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny podsumowująca projekt “Badanie i ocena wpływu klimatu na stan zdrowia oraz wypracowanie działań związanych z adaptacją do jego zmian”. Działania realizowane w ramach tego projektu miały na celu ocenę wpływu warunków i zmian klimatycznych na stan zdrowia ludności w Polsce.

Badania kliniczne wskazują, że niektóre czynniki meteorologiczne (klimatyczne) oddziałują na organizm człowieka. Tak zwany stres pogodowy może wywoływać subiektywne dolegliwości u ludzi zdrowych oraz powodować nasilenie obiektywnych objawów u większości chorych oraz wśród grup wrażliwych (osoby starsze, rekonwalescenci, małe dzieci) i w konsekwencji prowadzić do zgonu. Związane jest to z faktem, że poszczególne elementy klimatu w istotny sposób wpływają na procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie człowieka. Dlatego niezmiernie istotną kwestią jest poprawna identyfikacja czynników klimatycznych mogących wpływać na zdrowie oraz ocena miejsc i częstotliwości występowania określonych zjawisk klimatycznych.

Przewiduje się, że zagrożenia klimatyczne identyfikowane między innymi poprzez zmiany reżimu termiczno-opadowego, w tym łagodniejsze zimy i bardziej deszczowe lata, mogą spowodować na obszarze Polski rozszerzenie zasięgu występowania wektorów chorób zakaźnych, wydłużenia okresu ich aktywności oraz zwiększenia wielkości populacji. Zjawiska te w połączeniu ze zwiększająca się mobilnością ludzi, ułatwiają szybsze wprowadzanie i rozprzestrzenianie się chorób z terenów endemicznych na tereny wolne od zachorowań. Obserwuje się również zmiany w występowaniu kleszczy, jednego z głównych wektorów różnych patogenów (m.in. krętka boreliozy i wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (KZM)).

Wpływ czynników meteorologicznych na rozpowszechnienie i przebieg chorób niezakaźnych, w tym chorób układu krążenia, jest obecnie na świecie przedmiotem wielu badań. Osobnym poważnym problemem są skutki zdrowotne będące następstwem klęsk żywiołowych (np. powodzi, osuwisk, podtopień, huraganów czy pożarów). Należy podkreślić, że zmiany klimatu mogą też pośrednio wpływać na zdrowie ludzi poprzez tworzenie warunków dla występowania i wzrostu między innymi zanieczyszczeń mikrobiologicznych wody (bakterie z rodzaju Vibrio sp. i Legionella sp.).

Na konferencji realizatorzy poszczególnych działań zaprezentowali następujące wystąpienia:

Podczas konferencji został również zaprezentowany system prezentacji zgromadzonych danych w formie ogólnodostępnego portalu internetowego, umożliwiającego generowanie w sposób interaktywny przez użytkownika ich zestawień w formie tabel, map i wykresów. Uzyskane w ramach projektu dane prezentowane są w ujęciu czasowo-przestrzennym według jednostek administracyjnych (województwa i powiaty). System został zasilony danymi retrospektywnymi w zakresie umieralności z ostatnich 20 lat, a chorobowości hospitalizowanej z 10 lat. Prezentacje portalu przedstawił dr Daniel Rabczenko.